البيانCariArtikelKamusPerawiTopik

سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ (سبيل الرشاد: ١/٦٥٠، ح ٦١٦)

Tsabit meriwayatkan dari Anas bin Malik, ia berkata: "Putra Abu Thalhah dari Ummu Sulaim meninggal dunia. Ummu Sulaim berkata kepada keluarganya: "Jangan beritahukan Abu Thalhah tentang anaknya sampai aku sendiri yang memberitahukannya." Anas berkata: Maka Abu Thalhah pulang, lalu Ummu Sulaim menyajikan makan malam untuknya. Ia pun makan dan minum. Kemudian Ummu Sulaim berdandan untuknya dengan sebaik-baik dandanan yang belum pernah ia lakukan sebelumnya, lalu Abu Thalhah menggaulinya. Ketika Ummu Sulaim melihat bahwa suaminya sudah kenyang dan telah menggaulinya, ia berkata: "Wahai Abu Thalhah, bagaimana pendapatmu jika ada suatu kaum meminjamkan barang pinjaman mereka kepada sebuah keluarga, lalu mereka meminta kembali barang pinjaman itu. Apakah keluarga tersebut berhak menahannya?" Abu Thalhah menjawab: "Tidak." Ummu Sulaim berkata: "Maka relakanlah (ikhtisabkanlah) putramu." Abu Thalhah pun pergi hingga datang kepada Rasulullah ﷺ dan memberitahukan apa yang terjadi. Rasulullah ﷺ bersabda: "Semoga Allah memberkahi kalian berdua pada sisa malam kalian itu." Anas berkata: Maka Ummu Sulaim pun hamil. Kebiasaan Rasulullah ﷺ, apabila datang dari bepergian ke Madinah, beliau tidak mendatangi keluarganya secara tiba-tiba di malam hari. Ketika mereka mendekati Madinah, Ummu Sulaim mulai merasakan sakit melahirkan, dan Abu Thalhah tertahan untuk menemaninya, sedangkan Rasulullah ﷺ terus berjalan. Abu Thalhah berkata: "Ya Rabb, Engkau mengetahui bahwa aku senang keluar bersama Rasul-Mu ketika beliau keluar, dan masuk bersamanya ketika beliau masuk, tetapi kini aku tertahan sebagaimana Engkau lihat." Ummu Sulaim berkata: "Wahai Abu Thalhah, aku tidak lagi merasakan apa yang tadi aku rasakan." Maka kami pun berangkat. Anas berkata: Ketika mereka tiba, Ummu Sulaim melahirkan seorang anak laki-laki. Ibuku berkata kepadaku: "Wahai Anas, jangan biarkan seorang pun menyusui bayi ini sampai engkau membawanya pagi-pagi kepada Rasulullah ﷺ." Anas berkata: Pada pagi hari aku membawanya dan pergi menemui Rasulullah ﷺ. Aku mendapati beliau sedang membawa alat pemberi tanda pada unta (mīsam), dan ketika beliau melihatku, beliau berkata: "Mungkin Ummu Sulaim sudah melahirkan?" Aku menjawab: "Ya." Beliau pun meletakkan alat itu. Anas berkata: Aku datang membawa bayi itu dan meletakkannya di pangkuan beliau. Rasulullah ﷺ meminta kurma ajwah dari Madinah, lalu mengunyahnya di mulut beliau hingga lumat, kemudian memasukkannya ke mulut bayi itu. Bayi itu pun mulai menghisap-hisap (bibirnya). Rasulullah ﷺ bersabda: "Lihatlah kecintaan orang Anshar kepada kurma." Anas berkata: Lalu beliau mengusap wajah bayi itu dan menamainya Abdullah." - Dalam riwayat lain: "Sesungguhnya Abu Thalhah memiliki seorang putra yang meninggal. Ummu Sulaim berkata: "Jangan beritahukan Abu Thalhah sampai aku sendiri yang memberitahukannya." Ia menutupi jenazah anak itu. Ketika Abu Thalhah datang, Ummu Sulaim menghidangkan makanan untuknya, lalu ia makan. Kemudian Ummu Sulaim berhias untuknya dan Abu Thalhah menggaulinya. Setelah itu Ummu Sulaim berkata: "Wahai Abu Thalhah, sesungguhnya keluarga fulan meminjam barang dari keluarga fulan, lalu mereka meminta kembali barang pinjaman mereka, tetapi keluarga itu enggan mengembalikannya." Abu Thalhah berkata: "Mereka tidak berhak untuk itu. Sesungguhnya barang pinjaman harus dikembalikan kepada pemiliknya." Ummu Sulaim berkata: "Sesungguhnya putramu adalah pinjaman dari Allah 'azza wa jalla, dan Allah 'azza wa jalla telah mengambilnya." Maka Abu Thalhah mengucapkan istirja' (innā lillāhi wa innā ilaihi rāji'ūn). Anas berkata: Peristiwa itu lalu disampaikan kepada Nabi ﷺ, dan beliau bersabda: "Semoga Allah memberkahi keduanya pada malam mereka." Ummu Sulaim pun hamil lagi, lalu melahirkan anak. Ummu Sulaim mengirimkan bayi itu bersamaku kepada Nabi ﷺ, dan ia juga membawa beberapa kurma. Aku datang kepada Nabi ﷺ, saat itu beliau mengenakan jubah dan sedang mengobati unta miliknya dengan ter. Beliau bertanya: "Apakah engkau membawa kurma?" Aku menjawab: "Ya." Beliau mengambil beberapa butir kurma, memasukkannya ke mulut, mengunyahnya, lalu mengumpulkan air liurnya dan membuka mulut bayi itu lalu menyuapinya. Bayi itu mulai menghisap-hisap. Maka Rasulullah ﷺ bersabda: "Kecintaan orang Anshar adalah kurma." Beliau men-tahnik-nya dan menamainya Abdullah. Maka tidak ada seorang pemuda Anshar yang lebih utama daripadanya." - Dalam riwayat lain: "Aku membawa Abdullah bin Abi Thalhah kepada Rasulullah ﷺ ketika ia baru lahir. Aku datang menemui Nabi ﷺ yang sedang mengenakan jubah dan mengobati untanya dengan ter. Beliau bertanya kepadaku: "Apakah engkau membawa kurma?" Aku menjawab: "Ya." Beliau mengambil beberapa butir kurma, memasukkannya ke mulut, mengunyahnya, lalu men-tahnik-nya. Bayi itu membuka mulutnya, lalu Nabi ﷺ menyuapinya, dan bayi itu mulai menghisap-hisap. Maka Rasulullah ﷺ bersabda: "Orang Anshar tidak menyukai selain kurma." Dan beliau menamainya Abdullah."

Derajat: Sahih

أخرجه الطيالسي، وأحمد، وعبد بن حميد، والبخاري، ومسلم، وأبو داود، وأبو يعلى، وابن حبان.

Teks Arab, sanadnya, para perawi dan penilaian para ulama ada di bawah.

سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ (سبيل الرشاد: ١/٦٥٠، ح ٦١٦)

عن ثابت، عن أنس بن مالك، قال:

"مات ابن لأبي طلحة من أم سليم، فقالت لأهلها: لا تحدثوا أبا طلحة بابنه، حتى أكون أنا أحدثه، قال: فجاء، فقربت إليه عشاء، فأكل وشرب، قال: ثم تصنعت له أحسن ما كانت تصنع قبل ذلك، فوقع بها، فلما رأت أنه قد شبع، وأصاب منها، قالت: يا أبا طلحة، أرأيت أن قوما أعاروا عاريتهم أهل بيت، وطلبوا عاريتهم، ألهم أن يمنعوهم؟ قال: لا، قالت: فاحتسب ابنك، فانطلق، حتى أتى رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فأخبره بما كان، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : بارك الله لكما في غابر ليلتكما، قال: فحملت، قال: فكان رسول الله صلى الله عليه وسلم في سفر، وهي معه، وكان رسول الله صلى الله عليه وسلم ، إذا أتى المدينة من سفر، لا يطرقها طروقا، فدنوا من المدينة، فضربها المخاض، واحتبس عليها أبو طلحة، وانطلق رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فقال أبو طلحة: يا رب، إنك لتعلم أنه يعجبني أن أخرج مع رسولك إذا خرج، وأدخل معه إذا دخل، وقد احتبست بما ترى، قال: تقول أم سليم: يا أبا طلحة، ما أجد الذي كنت أجد، فانطلقنا، قال: وضربها المخاض حين قدموا، فولدت غلاما، فقالت لي أمي: يا أنس، لا يرضعنه أحد، حتى تغدو به على رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قال: فلما أصبحت احتملته وانطلقت به إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قال: فصادفته ومعه ميسم، فلما رآني قال: لعل أم سليم ولدت؟ قلت: نعم، قال: فوضع الميسم، قال: فجئت به، فوضعته في حجره، قال: ودعا رسول الله صلى الله عليه وسلم بعجوة من عجوة المدينة، فلاكها في فيه حتى ذابت، ثم قذفها في في الصبي، فجعل الصبي يتلمظ، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : انظروا إلى حب الأنصار التمر، قال: فمسح وجهه، وسماه عبد الله". - وفي رواية: "أن أبا طلحة مات له ابن، فقالت أم سليم: لا تخبروا أبا طلحة، حتى أكون أنا الذي أخبره، فسجت عليه، فلما جاء أبو طلحة، وضعت بين يديه طعاما، فأكل، ثم تطيبت له، فأصاب منها، فعلقت بغلام، فقالت: يا أبا طلحة، إن آل فلان استعاروا من آل فلان عارية، فبعثوا إليهم: ابعثوا إلينا بعاريتنا، فأبوا أن يردوها، فقال أبو طلحة: ليس لهم ذلك، إن العارية مؤداة إلى أهلها، قالت: فإن ابنك كان عارية من الله، عز وجل، وإن الله، عز وجل، قد قبضه، فاسترجع، قال أنس: فأخبر النبي صلى الله عليه وسلم بذلك، فقال: بارك الله لهما في ليلتهما، قال: فعلقت بغلام فولدت، فأرسلت به معي أم سليم إلى النبي صلى الله عليه وسلم ، وحملت تمرا، فأتيت به النبي صلى الله عليه وسلم ، وعليه عباءة، وهو يهنأ بعيرا له، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : هل معك تمر؟ قال: قلت: نعم، فأخذ التمرات فألقاهن في فيه، فلاكهن، ثم جمع لعابه، ثم فغر فاه فأوجره إياه، فجعل الصبي يتلمظ، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : حب الأنصار التمر، فحنكه، وسماه عبد الله، فما كان في الأنصار شاب أفضل منه". - وفي رواية: "انطلقت بعبد الله بن أبي طلحة إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم ، حين ولد، فأتيت النبي صلى الله عليه وسلم ، وهو في عباءة، يهنا بعيرا له، فقال لي: أمعك تمر؟ قلت: نعم، فتناول تمرات فألقاهن في فيه، فلاكهن ثم حنكه، ففغر الصبي فاه، فأوجره النبي صلى الله عليه وسلم ، فجعل الصبي يتلمظ، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : أبت الأنصار إلا حب التمر، وسماه عبد الله".

سنده كاملًا في «صحيح مسلم»(اضغط على اسم الراوي لتعرف حاله)

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ مَاتَ ابْنٌ لأَبِي طَلْحَةَ مِنْ أُمِّ سُلَيْمٍ فَقَالَتْ لأَهْلِهَا لاَ تُحَدِّثُوا أَبَا طَلْحَةَ بِابْنِهِ حَتَّى أَكُونَ أَنَا أُحَدِّثُهُ - قَالَ - فَجَاءَ فَقَرَّبَتْ إِلَيْهِ عَشَاءً فَأَكَلَ وَشَرِبَ - فَقَالَ - ثُمَّ تَصَنَّعَتْ لَهُ أَحْسَنَ مَا كَانَ تَصَنَّعُ قَبْلَ ذَلِكَ فَوَقَعَ بِهَا فَلَمَّا رَأَتْ أَنَّهُ قَدْ شَبِعَ وَأَصَابَ مِنْهَا قَالَتْ يَا أَبَا طَلْحَةَ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ قَوْمًا أَعَارُوا عَارِيَتَهُمْ أَهْلَ بَيْتٍ فَطَلَبُوا عَارِيَتَهُمْ أَلَهُمْ أَنْ يَمْنَعُوهُمْ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَتْ فَاحْتَسِبِ ابْنَكَ ‏.‏ قَالَ فَغَضِبَ وَقَالَ تَرَكْتِنِي حَتَّى تَلَطَّخْتُ ثُمَّ أَخْبَرْتِنِي بِابْنِي ‏.‏ فَانْطَلَقَ حَتَّى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِمَا كَانَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏

صحيح مسلم (مسلم، ت ٢٦١هـ: ٤/١٩٠٩، ح ٢١٤٤) ↗

درجة الحديث

صحيحمن «سبيل الرشاد»، وقد جمع فيه مؤلفه الأحاديث الصحيحة، وخرّجها في الحاشية.

الحديث الصحيح: ما اتصل سنده بنقل الراوي العدل الضابط عن مثله إلى منتهاه، من غير شذوذ ولا علّة.

التخريج

التخريج: ذكر الكتب التي روت الحديث بأسانيدها.

أخرجه الطيالسي، وأحمد، وعبد بن حميد، والبخاري، ومسلم، وأبو داود، وأبو يعلى، وابن حبان.

رواة السند

من كتب الرجال والجرح والتعديل. قد يشترك في الاسم أكثر من راوٍ، فيُعتمد من وافق السند في نسبته وكنيته وشيوخه.

انس بن مالكحاله في كتب الرجال ↗

(1) [تقريب التهذيب] 565 أنس بن مالك بن النضر الأنصاري الخزرجي خادم رسول الله صلى الله عليه وسلم خدمه عشر سنين مشهور مات سنة اثنتين وقيل ثلاث وتسعين وقد جاوز المائة ع (2) [تقريب التهذيب] 566 أنس بن مالك القشيري الكعبي أبو أمية وقيل أبو أميمة أو أبو أمية صحابي نزل البصرة 4

تقريب التهذيب (ابن حجر، ت ٨٥٢هـ: ١/١١٥) ↗

في كتب الحديث الأخرى

صحيح مسلم (مسلم، ت ٢٦١هـ: ٤/١٩٠٩، ح ٢١٤٤)مسند الإمام أحمد (أحمد، ت ٢٤١هـ: ٢٠/٣٥٨، ح ١٣٠٢٦)
اقرأه في موضعه من «سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ» ↗