Allah Teâlâ, Ona, peygamberlerine ve dinine-kitabına inkâr eden kâfirlerin, küfürleri ve günahları sebebiyle azabı ve şiddetli işkenceyi hak ettiklerini; mallarının ve evlatlarının onlara hiçbir fayda sağlamayacağını haber vermektedir. Onlar dünyada bu mal ve evlatlarıyla başlarına gelen musibetleri def ettiklerini sanırlar ve şöyle derler: [Kur'an: "Biz mal ve evlat bakımından daha çokuz; biz azaba uğratılacak da değiliz."] [Sebe: 35] Kıyamet günü ise Allah'tan onlara hiç ummadıkları şeyler görünecektir. [Kur'an: "Kazandıkları kötülükler kendilerine görünür ve alay ettikleri şey başlarını sarar."] [Zümer: 48] Allah katında mal ve evlat bir değer taşımaz; kulu fayda veren, Allah'a olan imanı ve salih amelleridir. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: [Kur'an: "Mallarınız da, çocuklarınız da sizi bize yaklaştırabilecek şeyler değildir. Ancak iman edip salih amel işleyenler başka; işte onlar yaptıklarının karşılığı olarak kat kat mükâfat alacaklar ve köşklerde güven içinde olacaklardır."] [Sebe: 37] Burada, kâfirlerin cehennemin yakıtı, yani odunu olduğunu ve orada daima ebediyen kalacaklarını bildirmektedir. Allah Teâlâ'nın, mal ve evlatların kâfirlere hiçbir fayda sağlamayacağını belirttiği bu durum, önceki ümmetlerde de cari olan sünnetidir. Nitekim Firavun'un ve ondan önceki, ondan sonraki zorba, azgın ve mal ile ordu sahibi firavunların başına gelen de budur. Onlar Allah'ın ayetlerini yalanlayıp peygamberlerin getirdiklerini inkâr edip inatlaştıkları için Allah onları günahları sebebiyle yakalamıştır; bu, O'nun adaletidir, zulmü değildir. Allah, azap sebeplerini, yani çeşitli türleri ve dereceleri olan küfür ve günahları işleyenlere karşı çok şiddetli cezalandırıcıdır. Sonra Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: [Kur'an: "Ey Muhammed! İnkâr edenlere de de ki: Yakında yenileceksiniz ve cehenneme sürülüp toplanacaksınız. Orası ne kötü bir yataktır!"] Bu ayet, müminlere zafer ve üstünlük müjdesi, kâfirlere ise uyarıdır. Nitekim Allah'ın haber verdiği gibi de olmuştur. Allah, müminlere müşrik, yahudi ve hristiyan düşmanları karşısında yardım etmiştir. Allah Teâlâ, kıyamet gününe kadar kullarına ve ordusu olan müminlere de aynısını yapacaktır. Bunda ibret vardır ve gözle ve duyularla müşahede edilen Kur'an ayetlerinden biridir. Allah Teâlâ, kâfirlerin dünyada yenilmiş olmalarına rağmen kıyamet günü helak yurduna toplanıp götürüleceklerini haber vermiştir. Onların kendi nefisleri için hazırladıkları yataklar budur; bu yüzden onların yatağı ne kötüdür, karşılıkları da ne kötüdür. [Kur'an: "Birbiriyle karşılaşan iki topluluk içinde sizin için bir ibret vardı."] Bu, Bedir günüdür. [Kur'an: "Biri Allah yolunda savaşan topluluktu."] Bunlar Resûlullah ﷺ ve ashabıdır. [Kur'an: "Diğeri ise kâfir olan topluluktu."] Yani, yurtlarından böbürlenerek, övünerek ve insanlara gösteriş yaparak çıkan, Allah yolundan alıkoyan Kureyş kâfirleridir. Allah, Bedir'de bu iki topluluğu karşı karşıya getirdi. Müşrikler müminlerin kat kat fazlasıydı. Bu yüzden [Kur'an: "Onları kendilerinin iki katı olarak gözleriyle görüyorlardı."] buyurmuştur. Yani müminler, kâfirlerin sayısını kendilerinden çok fazla, iki katını da aşan bir çokluk olarak görüyorlardı. Bunu [Kur'an: "Gözle görerek"] sözüyle pekiştirmiştir. Allah müminlere yardım etti, onları nusretiyle destekledi; böylece onları yendiler, önde gelenlerini öldürdüler, birçoğunu da esir aldılar. Bunun sebebi, Allah'ın kendisine yardım edene yardım edip, kendisini inkâr edeni ise yalnız bırakmasıdır. Bunda basiret sahipleri için, yani keskin basiret ve kâmil akıl sahipleri için ibret vardır. Zafere ulaşan topluluğun hak üzere, diğerinin ise batıl üzere olduğu anlaşılır. Aksi halde, bir kimse sadece görünen zahiri sebeplere ve sayıya bakacak olsa, bu az sayıdaki topluluğun kalabalık topluluğa galip gelmesinin imkânsızlıklardan olduğuna hükmederdi. Ancak gözle görülen bu sebebin ardında, ancak basiret ve iman sahiplerinin, Allah'a tevekkül edip O'nun yeterliliğine güvenenlerin anlayabileceği daha büyük bir sebep vardır: Allah'ın kullarına, düşmanı olan kâfirlere karşı yardımı ve onları aziz kılmasıdır.