Allah, insanların tamamına hitap ederek, onları kendilerini yetiştiren Rablerine karşı takva sahibi olmaya çağırıyor. Zira O, onları gerek görünen gerek gizli nimetleriyle terbiye etmiştir. Bu yüzden onların O'na karşı takva sahibi olmaları, şirkten, fısktan ve isyandan uzak durmaları ve O'nun emirlerine güçleri yettiğince uymaları gerekir. Ardından, onlara takvada yardımcı olacak ve ondan uzak durmalarını engelleyecek şeyi, yani kıyametin dehşetlerine dair haberi zikrederek şöyle buyuruyor: {Şüphesiz kıyamet depremi büyük bir şeydir} [Hac: 1]. Bu deprem, ne miktarı takdir edilebilir ne de hakikati idrak edilebilir bir şeydir. Çünkü kıyamet koptuğunda yer titrer ve sarsılır, [Kur'an: "Yer sarsıntısıyla sarsıldığı zaman"] [Zilzal: 1], dağlar parçalanır ve dağılır, [Kur'an: "Dağlar un ufak olup savrulur"] [Vakıa: 5-6] ve sonunda savrulan toza dönerler. Sonra insanlar üç gruba ayrılır. İşte o anda gök yarılır, güneş ve ay dürülür, yıldızlar dağılır. Kalplerin yarılacağı, yüreklerin yerinden fırlayacağı, çocukların saçlarının ağaracağı, sağlam ve katı şeylerin bile eriyeceği türden karışıklık ve sarsıntılar olur. Bunun için şöyle buyurmuştur: {O gün, emziren her anne emzirdiğini unutur} [Hac: 2]; bu, annenin çocuğuna karşı doğasında bulunan yoğun sevgisine rağmen böyle olacaktır, özellikle de bu durumda, ki hayat ancak bununla sürer. {Her gebe, yükünü bırakır} [Hac: 2], dehşet ve korkunun şiddetinden. {İnsanları sarhoş gibi görürsün, oysa sarhoş değillerdir} [Hac: 2]; yani bunları gören kişi, onları şarapla sarhoş olmuş sanır, halbuki sarhoş değillerdir. {Lakin Allah'ın azabı çetindir} [Hac: 2]; bu yüzden akılları gitmiş, kalpleri boşalmış ve korkuyla dolmuştur, kalpler gırtlaklara dayanmış, gözler dehşetle dikilmiştir. O gün hiçbir baba çocuğunun yerine geçemez, hiçbir çocuk da babasının yerine bir şey ödeyemez. [Kur'an: "O gün insan kardeşinden, annesinden, babasından, eşinden ve çocuklarından kaçar. O gün herkesin kendine yeten bir derdi vardır."] [Abese: 34-37]. Orada ise [Kur'an: "Zalim, ellerini ısırarak: Keşke Peygamber'le birlikte bir yol tutsaydım! Vay başıma, keşke falancayı dost edinmeseydim!"] [Furkan: 27-28]. Bu sırada yüzler kararır, yüzler ağarır; hayır ve şerden zerre kadar ağırlıkların tartılacağı terazi kurulur, amel sahifeleri açılır ve içinde küçük büyük bütün amel, söz ve niyetler yazılıdır. Cehennemin üzerine sırat kurulur, cennet takvalılara yaklaştırılır, cehennem azgınlara gösterilir. [Kur'an: "Onları uzak bir yerden gördüğünde, öfkesinden kaynayıp uğuldadığını işitirler. Ve oraya dar bir yere atıldıklarında, zincire vurulmuş olarak orada helak olmayı isterler."] [Furkan: 12-13]. Onlara şöyle denir: [Kur'an: "Bugün tek bir helak değil, çok helak isteyin."] [Furkan: 14]. Rablerine seslenip cehennemden çıkarılmalarını istediklerinde ise şu cevap verilir: [Kur'an: "Orada aşağılanarak susun, bana konuşmayın."] [Mü'minun: 108]. Onlara merhametli Rab öfkelenmiş, acı azap hazır edilmiş, her hayırdan umutları kesilmiş ve yaptıkları bütün amelleri bulmuşlardır; bunlardan hurma çekirdeğinin ince zarı kadar bile eksiltilmeyecektir. Takvalılar ise cennet bahçelerinde sevinç içinde olacak, her türlü lezzetle zevk alacak ve nefislerinin istediği her şeyde ebedî kalacaklardır. Bütün bunların kendi önünde olduğunu bilen akıllı kişi, buna hazırlık yapmalı, ümidin onu oyalayıp amelden alıkoymasına izin vermemeli; Allah'a karşı takva onun şiarı, Allah korkusu onun örtüsü, Allah sevgisi ve zikri de amellerinin ruhu olmalıdır.