البيانAraMakalelerSözlüklerRavîlerKonular

سورة البقرة · الآية ٢٢٢

﴿وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ ۖ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ ۖ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطْهُرْنَ ۖ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ﴾

Va yas’alûnaka ’anil mahîdi kul huva azan fa’tazilun nisâ’a fil mahîdi va lâ takrabû hunna hattâ yasurna fa-izâ tasharna fâtûhunna min haisu amarakumul lâh innallâha yuhibbut tavvâbîna va yuhibbul mutatahhirîn

“Sana, kadınların aybaşı hali hakkında da sorarlar, de ki: "O bir ezadır (rahatsızlıktır)". Aybaşı halinde iken kadınlardan el çekin, temizlenmelerine kadar onlara yaklaşmayın. Temizlendikleri zaman, Allah'ın size buyurduğu yoldan yaklaşın. Allah şüphesiz daima tevbe edenleri sever, temizlenenleri de sever”

Al-Baqarah 2:222 · Diyanet İşleri Başkanlığı meali

Tefsir

تيسير الكريم الرحمن (تفسير السعدي)

Allah Teâlâ, insanların hayız hakkındaki sorusunu haber verir: Hayızdan sonra kadın, daha önce olduğu gibi aynı halinde mi kalır, yoksa Yahudilerin yaptığı gibi tamamen uzak mı durulur? Allah Teâlâ, hayzın bir eziyet olduğunu bildirmiştir. Eziyet olduğu için, Allah'ın kullarını sadece eziyetten men etmesi hikmetin gereğidir. Bu yüzden buyurur: {Hayız halinde kadınlardan uzak durun}, yani hayız mahallinden, ki bu da özellikle farja vaziyettir. Bu, icmâen haram olan durumdur. Uzak durmanın hayız zamanına tahsis edilmesi, hayızlı kadınla temas etmenin ve ferç dışında sevişmenin caiz olduğunu gösterir. Ancak {Temizlenmedikçe onlara yaklaşmayın} buyruğu, ferce yakın yerlerden, yani göbek ile diz arasındaki bölgeden kaçınmanın uygun olduğunu gösterir. Nitekim Nebi ﷺ, hayızlı olan eşiyle sevişmek istediğinde, onun bir izar bağlamasını emreder, sonra onunla sevişirdi. Bu uzak durmanın ve yaklaşmamanın sınırı {temizlenmedikçe}dir, yani kanları kesilinceye kadar. Kan kesildiğinde, kan akarken var olan yasak ortadan kalkar. Helal olması için iki şart vardır: Kanın kesilmesi ve yıkanma. Kan kesilince birinci şart ortadan kalkmış, ikincisi kalmıştır. Bu yüzden buyrulur: {Temizlenince}, yani yıkanınca, {Allah'ın size emrettiği yerden onlara varın}, yani önden, arkadan değil, çünkü orası ekin yeridir. Bu ayet, hayızlı kadının yıkanmasının vacip olduğuna ve kanın kesilmesinin yıkanmanın sahih olmasının şartı olduğuna delildir. Bu yasak Allah'ın kullarına bir lutfu ve onları eziyetten korumasıdır. Bu yüzden buyurur: {Şüphesiz Allah, çok tevbe edenleri sever}, yani günahlarından sürekli dönenleri, {ve temizlenenleri sever}, yani günahlardan uzak duranları. Bu, necasetlerden ve hadesten maddi temizliği de kapsar. Ayette mutlak temizliğin meşruiyeti vardır, çünkü Allah temizlenen kişiyi sever. Bu yüzden mutlak temizlik namazın, tavafın sahih olmasının ve mushafa dokunmanın caiz olmasının şartıdır. Ayrıca ahlaki kötülüklerden, çirkin sıfatlardan ve alçakça fiillerden manevi temizliği de kapsar. {Kadınlarınız sizin için bir ekindir. Ekinizin yerine istediğiniz gibi varın.} Ön veya arkadan, ancak ekin yeri olan ferçten, çünkü çocuğun oluştuğu yer orasıdır. Bu, arka delikten cinsel ilişkinin haram olduğuna delildir; çünkü Allah kadınla ancak ekin yeri olan yerden ilişkiye izin vermiştir. Nebi ﷺ'den bu fiilin haramlığı ve failine lanet edildiğine dair çok sayıda hadis rivayet edilmiştir. {Kendiniz için önden gönderin}, yani Allah'a yakınlık kazandıran hayırlı işler yapın. Bunun bir örneği, erkeğin eşiyle Allah rızası ve sevap niyetiyle, Allah'ın yararlı kılacağı çocuklar elde etme umuduyla ilişkiye girmesidir. {Allah'tan sakının}, yani tüm hallerinizde Allah'ın takvasına bağlı kalın ve bununla yardım isteyin, {bilin ki siz O'na kavuşacaksınız}, yani salih ameller ve diğerleri için sizi karşılığıyla cezalandıracaktır. Sonra buyurur: {Mü'minleri müjdele.} Müjdelenen şey zikredilmemiştir ki genelliği gösterilsin: Onlar için dünya hayatında ve ahirette müjde vardır. İmana bağlanan her hayır ve her zararın def edilmesi bu müjdenin kapsamına girer. Bu ayette Allah'ın müminleri sevmesi, onları sevindiren şeyleri sevmesi, Allah'ın onlara hazırladığı dünyevi ve uhrevi karşılıklarla onları teşvik edip heyecanlandırmanın mustehap olduğu bildirilmektedir.

Arapça metin

يخبر تعالى عن سؤالهم عن المحيض، وهل تكون المرأة بحالها بعد الحيض كما كانت قبل ذلك، أم تجتنب مطلقا كما يفعله اليهود؟ فأخبر تعالى أن الحيض أذى وإذا كان أذى، فمن الحكمة أن يمنع الله تعالى عباده عن الأذى وحده، ولهذا قال: { فاعتزلوا النسآء في المحيض } أي: مكان الحيض، وهو الوطء في الفرج خاصة، فهذا هو المحرم إجماعا، وتخصيص الاعتزال في المحيض، يدل على أن مباشرة الحائض وملامستها في غير الوطء في الفرج جائز. لكن قوله: { ولا تقربوهن حتى يطهرن } يدل على أن المباشرة فيما قرب من الفرج، وذلك فيما بين السرة والركبة ينبغي تركه، كما كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا أراد أن يباشر امرأته وهي حائض، أمرها أن تأتزر فيباشرها. وحد هذا الاعتزال وعدم القربان للحيض { حتى يطهرن } أي: ينقطع دمهن، فإذا انقطع الدم زال المنع الموجود وقت جريانه، الذي كان لحله شرطان، انقطاع الدم، والاغتسال منه. فلما انقطع الدم زال الشرط الأول، وبقي الثاني، فلهذا قال: { فإذا تطهرن } أي: اغتسلن { فأتوهن من حيث أمركم الله } أي: في القبل لا في الدبر، لأنه محل الحرث. وفيه دليل على وجوب الاغتسال للحائض، وأن انقطاع الدم شرط لصحته. ولما كان هذا المنع لطفا منه تعالى بعباده، وصيانة عن الأذى، قال تعالى: { إن الله يحب التوابين } أي: من ذنوبهم على الدوام، { ويحب المتطهرين } أي: المتنزهين عن الآثام، وهذا يشمل التطهر الحسي من الأنجاس والأحداث. ففيه مشروعية الطهارة مطلقا لأن الله يحب المتصف بها، ولهذا كانت الطهارة مطلقا، شرطا لصحة الصلاة والطواف، وجواز مس المصحف، ويشمل التطهر المعنوي عن الأخلاق الرذيلة، والصفات القبيحة، والأفعال الخسيسة. { نسآؤكم حرث لكم فأتوا حرثكم أنى شئتم } مقبلة ومدبرة غير أنه لا يكون إلا في القبل لكونه موضع الحرث، وهو الموضع الذي يكون منه الولد. وفيه دليل على تحريم الوطء في الدبر، لأن الله لم يبح إتيان المرأة إلا في …

Kitapta devam et ↗

تفسير القرآن العظيم (تفسير ابن كثير)

قال الإمام أحمد: حدثنا عبد الرحمن بن مهدي، حدثنا حماد بن سلمة، عن ثابت، عن أنس: أن اليهود كانوا إذا حاضت المرأة منهم لم يؤاكلوها ولم يجامعوها في البيوت، فسأل أصحاب النبي [النبي] (1) صلى الله عليه وسلم فأنزل الله عز وجل: {ويسألونك عن المحيض قل هو أذى فاعتزلوا النساء في المحيض ولا تقربوهن حتى يطهرن فإذا تطهرن} حتى فرغ من الآية. فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "اصنعوا كل شيء إلا النكاح". فبلغ ذلك اليهود، فقالوا: ما يريد هذا الرجل أن يدع من أمرنا شيئا إلا خالفنا فيه! فجاء أسيد بن حضير وعباد بن بشر فقالا يا رسول الله، إن اليهود قالت كذا وكذا، أفلا نجامعهن؟ فتغير وجه رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى ظننا أن (2) قد وجد عليهما، فخرجا، فاستقبلتهما (3) هدية من لبن إلى رسول (4) الله صلى الله عليه وسلم، فأرسل في آثارهما، فسقاهما، فعرفا أن لم يجد عليهما. رواه مسلم من حديث حماد بن سلمة (5) . فقوله: {فاعتزلوا النساء في المحيض} يعني [في] (6) الفرج، لقوله: "اصنعوا كل شيء إلا النكاح" (7) ؛ ولهذا ذهب كثير من العلماء أو أكثرهم إلى أنه تجوز مباشرة الحائض فيما عدا الفرج. قال أبو داود: حدثنا موسى بن إسماعيل، حدثنا حماد، عن أيوب، عن عكرمة، عن بعض أزواج النبي صلى الله عليه وسلم أن النبي صلى الله عليه وسلم كان إذا أراد من الحائض شيئا، ألقى على فرجها ثوبا (8) . وقال أبو داود أيضا: حدثنا القعنبي، حدثنا عبد الله -يعني ابن عمر بن غانم -عن عبد الرحمن -يعني ابن زياد -عن عمارة بن غراب: أن عمة له حدثته: أنها سألت عائشة قالت: إحدانا تحيض، وليس لها ولزوجها فراش إلا فراش واحد؟ قالت: أخبرك بما صنع رسول الله صلى الله عليه وسلم: دخل فمضى إلى مسجده -قال أبو داود: تعني مسجد بيتها -فما انصرف حتى غلبتني عيني، وأوجعه البرد، فقال: "ادني مني". فقلت: إني حائض. فقال: "اكشفي عن فخذيك". فكشفت فخذي، فوضع خده وصدره على …

Kitapta devam et ↗

تفسير الطبري (جامع البيان)

[البقرة: 222]

تفسير الطبري (جامع البيان) (الطبري، ت ٣١٠هـ: ٣/٧٢٠) ↗