البيانCariArtikelKamusPerawiTopik

سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ (سبيل الرشاد: ١/٣٠٢، ح ٢٨٢)

282- Dari Syaddad bin Abdullah, dari Abu Umamah, ia berkata: Amr bin Abasah as-Sulami berkata: "Ketika aku masih dalam masa jahiliah, aku mengira bahwa manusia berada dalam kesesatan dan mereka tidak berpegang pada sesuatu apa pun, padahal mereka menyembah berhala. Lalu aku mendengar ada seorang laki-laki di Mekah yang memberitakan berbagai kabar. Maka aku menunggangi kendaraanku, lalu aku datang kepadanya. Ternyata Rasulullah ﷺ sedang bersembunyi karena kaumnya berani menentangnya. Aku pun berusaha dengan halus hingga masuk menemuinya di Mekah, lalu aku bertanya kepadanya: 'Siapakah engkau?' Beliau menjawab: 'Aku adalah seorang nabi.' Aku bertanya: 'Apakah nabi itu?' Beliau menjawab: 'Allah mengutusku.' Aku bertanya: 'Dengan apa Dia mengutusmu?' Beliau menjawab: 'Allah mengutusku untuk menyambung silaturahmi, menghancurkan berhala, dan agar Allah diesakan tanpa menyekutukan-Nya dengan sesuatu pun.' Aku bertanya: 'Siapa yang bersamamu dalam hal ini?' Beliau menjawab: 'Orang merdeka dan budak.' (Ia berkata: Bersama beliau pada hari itu ada Abu Bakar dan Bilal, termasuk orang-orang yang telah beriman kepadanya.) Aku berkata: 'Sesungguhnya aku akan mengikutimu.' Beliau bersabda: 'Engkau tidak akan mampu melakukannya pada hari ini. Tidakkah engkau melihat keadaanku dan keadaan manusia? Tetapi pulanglah kepada keluargamu. Apabila engkau mendengar aku telah menang, datanglah kepadaku.' Aku pun pergi kepada keluargaku. Rasulullah ﷺ kemudian tiba di Madinah, sementara aku berada di tengah keluargaku. Aku terus mencari berita dan menanyakan kepada orang-orang ketika beliau tiba di Madinah, hingga datanglah kepadaku sekelompok orang dari penduduk Yatsrib, dari kalangan penduduk Madinah. Aku bertanya: 'Apa yang dilakukan laki-laki yang datang ke Madinah itu?' Mereka menjawab: 'Manusia bergegas menuju kepadanya, dan kaumnya telah berniat membunuhnya, tetapi mereka tidak mampu melakukannya.' Maka aku pun datang ke Madinah, lalu masuk menemui beliau dan berkata: 'Wahai Rasulullah, apakah engkau mengenalku?' Beliau menjawab: 'Ya, engkau adalah orang yang menemuiku di Mekah?' Aku berkata: 'Benar.' Lalu aku bertanya: 'Wahai Nabi Allah, beritahukanlah kepadaku apa yang diajarkan Allah kepadamu dan yang tidak aku ketahui. Beritahukanlah kepadaku tentang shalat.' Beliau bersabda: 'Shalatlah Subuh, kemudian berhentilah dari shalat hingga matahari terbit dan naik. Sesungguhnya matahari terbit di antara dua tanduk setan, dan pada saat itu orang-orang kafir bersujud kepadanya. Kemudian shalatlah, karena shalat itu disaksikan dan dihadiri (malaikat), hingga bayangan tegak lurus dengan tombak. Kemudian berhentilah dari shalat, karena pada saat itu neraka Jahannam dinyalakan. Apabila bayangan mulai condong, shalatlah, karena shalat itu disaksikan dan dihadiri, hingga engkau shalat Ashar. Kemudian berhentilah dari shalat hingga matahari terbenam, karena ia terbenam di antara dua tanduk setan, dan pada saat itu orang-orang kafir bersujud kepadanya.'" Aku bertanya: "Wahai Nabi Allah, bagaimana dengan wudhu? Ceritakanlah kepadaku tentang itu." Beliau bersabda: "Tidaklah seorang pun di antara kalian mendekatkan air wudhunya, lalu berkumur dan memasukkan air ke hidung kemudian mengeluarkannya, kecuali gugurlah dosa-dosa wajah, mulut, dan hidungnya. Kemudian apabila ia membasuh wajahnya sebagaimana diperintahkan Allah, gugurlah dosa-dosa wajahnya dari ujung jenggotnya bersama air. Kemudian ia membasuh kedua tangannya hingga siku, gugurlah dosa-dosa kedua tangannya dari ujung jari-jemarinya bersama air. Kemudian ia mengusap kepalanya, gugurlah dosa-dosa kepalanya dari ujung rambutnya bersama air. Kemudian ia membasuh kedua kakinya hingga kedua mata kaki, gugurlah dosa-dosa kedua kakinya dari ujung jari-jemarinya bersama air. Jika ia berdiri lalu shalat, memuji Allah, menyanjung-Nya dengan pujian yang layak bagi-Nya, dan mengosongkan hatinya untuk Allah, ia akan keluar dari dosanya seperti keadaannya pada hari ibunya melahirkannya." Amr bin Abasah menyampaikan hadis ini kepada Abu Umamah, sahabat Rasulullah ﷺ, lalu Abu Umamah berkata: "Wahai Amr bin Abasah, perhatikanlah apa yang engkau katakan. Dalam satu tempat saja orang ini diberi (pahala) seperti itu?" Amr menjawab: "Wahai Abu Umamah, usiaku telah tua, tulangku telah lemah, dan ajalku telah dekat. Tidak ada keperluan bagiku untuk berdusta atas nama Allah maupun atas nama Rasulullah ﷺ. Seandainya aku tidak mendengarnya dari Rasulullah ﷺ kecuali sekali, dua kali, atau tiga kali (hingga ia menghitung tujuh kali), niscaya aku tidak akan menceritakannya selamanya. Namun aku mendengarnya lebih dari itu."

Derajat: Sahih

أخرجه أحمد، وعبد بن حميد، ومسلم، وأبو داود، والترمذي، والنسائي، وابن خزيمة.

Teks Arab, sanadnya, para perawi dan penilaian para ulama ada di bawah.

سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ (سبيل الرشاد: ١/٣٠٢، ح ٢٨٢)

عن شداد بن عبد الله، عن أبي أمامة قال: قال عمرو بن عبسة السلمي:

"كنت وأنا في الجاهلية، أظن أن الناس على ضلالة، وأنهم ليسوا على شيء، وهم يعبدون الأوثان، فسمعت برجل بمكة يخبر أخبارا، فقعدت على راحلتي، فقدمت عليه، فإذا رسول الله صلى الله عليه وسلم مستخفيا، جرءاء عليه قومه، فتلطفت حتى دخلت عليه بمكة، فقلت له: ما أنت قال: أنا نبي، فقلت: وما نبي؟ قال: أرسلني الله، فقلت: وبأى شيء أرسلك؟ قال: أرسلني بصلة الأرحام، وكسر الأوثان، وأن يوحد الله لا يشرك به شيء، قلت له: فمن معك على هذا؟ قال: حر وعبد، (قال ومعه يومئذ أبو بكر وبلال ممن آمن به) فقلت: إني متبعك، قال: إنك لا تستطيع ذلك يومك هذا، ألا ترى حالي وحال الناس؟ ولكن ارجع إلى أهلك فإذا سمعت بي قد ظهرت فأتني، قال: فذهبت إلى أهلي، وقدم رسول الله صلى الله عليه وسلم المدينة، وكنت في أهلي، فجعلت أتخبر الأخبار، وأسأل الناس حين قدم المدينة، حتى قدم على نفر من أهل يثرب من أهل المدينة، فقلت: ما فعل هذا الرجل الذي قدم المدينة؟ فقالوا: الناس إليه سراع، وقد أراد قومه قتله فلم يستطيعوا ذلك، فقدمت المدينة، فدخلت عليه فقلت: يا رسول الله، أتعرفني؟ قال: نعم، أنت الذي لقيتني بمكة؟ قال: فقلت: بلى، فقلت: يا نبي الله، أخبرني عما علمك الله وأجهله، أخبرني عن الصلاة؟ قال: صل صلاة الصبح، ثم أقصر عن الصلاة حتى تطلع الشمس حتى ترتفع، فإنها تطلع حين تطلع بين قرني شيطان، وحينئذ يسجد لها الكفار، ثم صل، فإن الصلاة مشهودة، محضورة، حتى يستقل الظل بالرمح ثم أقصر عن الصلاة، فإن حينئذ، تسجر جهنم، فإذا أقبل الفيء فصل، فإن الصلاة مشهودة محضورة، حتى تصلي العصر، ثم أقصر عن الصلاة، حتى تغرب الشمس، فإنها تغرب بين قرني شيطان، وحينئذ يسجد لها الكفار، قال: فقلت: يا نبي الله، فالوضوء؟ حدثني عنه، قال: ما منكم رجل يقرب وضوءه فيتمضمض ويستنشق فينتثر إلا خرت خطايا وجهه وفيه وخياشيمه، ثم إذا غسل وجهه كما أمره الله إلا خرت خطايا وجهه من أطراف لحيته مع الماء، ثم يغسل يديه إلى المرفقين إلا خرت خطايا يديه من أنامله مع الماء، ثم يمسح رأسه إلا خرت خطايا رأسه من أطراف شعره مع الماء، ثم يغسل قدميه إلى الكعبين إلا خرت خطايا رجليه من أنامله مع الماء، فإن هو قام فصلى، فحمد الله وأثنى عليه، ومجده بالذي هو له أهل، وفرغ قلبه لله، إلا انصرف من خطيئته كهيئته يوم ولدته أمه، فحدث عمرو بن عبسة بهذا الحديث أبا أمامة صاحب رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فقال له أبو أمامة: يا عمرو بن عبسة، انظر ما تقول، في مقام واحد يعطى هذا الرجل؟ فقال عمرو: يا أبا أمامة، لقد كبرت سني، ورق عظمي، واقترب أجلي، وما بي حاجة أن أكذب على الله، ولا على رسول الله، لو لم أسمعه من رسول الله صلى الله عليه وسلم إلا مرة أو مرتين أو ثلاثا ( حتى عد سبع مرات ) ما حدثت به أبدا، ولكني سمعته أكثر من ذلك".

سنده كاملًا في «صحيح مسلم»(اضغط على اسم الراوي لتعرف حاله)

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَعْقِرِيُّ، حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا شَدَّادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَبُو عَمَّارٍ، وَيَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، - قَالَ عِكْرِمَةُ وَلَقِيَ شَدَّادٌ أَبَا أُمَامَةَ وَوَاثِلَةَ وَصَحِبَ أَنَسًا إِلَى الشَّامِ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَضْلاً وَخَيْرًا - عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ عَمْرُو بْنُ عَبَسَةَ السُّلَمِيُّ كُنْتُ وَأَنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَظُنُّ أَنَّ النَّاسَ عَلَى ضَلاَلَةٍ وَأَنَّهُمْ لَيْسُوا عَلَى شَىْءٍ وَهُمْ يَعْبُدُونَ الأَوْثَانَ فَسَمِعْتُ بِرَجُلٍ بِمَكَّةَ يُخْبِرُ أَخْبَارًا فَقَعَدْتُ عَلَى رَاحِلَتِي فَقَدِمْتُ عَلَيْهِ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُسْتَخْفِيًا جُرَءَاءُ عَلَيْهِ قَوْمُهُ فَتَلَطَّفْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَيْهِ بِمَكَّةَ فَقُلْتُ لَهُ مَا أَنْتَ قَالَ ‏

صحيح مسلم (مسلم، ت ٢٦١هـ: ١/٥٧١، ح ٨٣٢) ↗

درجة الحديث

صحيحمن «سبيل الرشاد»، وقد جمع فيه مؤلفه الأحاديث الصحيحة، وخرّجها في الحاشية.

الحديث الصحيح: ما اتصل سنده بنقل الراوي العدل الضابط عن مثله إلى منتهاه، من غير شذوذ ولا علّة.

التخريج

التخريج: ذكر الكتب التي روت الحديث بأسانيدها.

أخرجه أحمد، وعبد بن حميد، ومسلم، وأبو داود، والترمذي، والنسائي، وابن خزيمة.

رواة السند

من كتب الرجال والجرح والتعديل. قد يشترك في الاسم أكثر من راوٍ، فيُعتمد من وافق السند في نسبته وكنيته وشيوخه.

الطبقة والمرتبة من «تقريب التهذيب» لابن حجر، وطبقاته اثنتا عشرة: الأولى الصحابة، ثم التابعون من الثانية إلى السادسة، ثم أتباعهم من السابعة إلى التاسعة، ثم من أخذ عنهم. ولا تُذكر الطبقة لمن اشترك اسمه مع غيره في الكتاب.

شداد بن عبد اللهالطبقة الرابعةثقةحاله في كتب الرجال ↗

(1) [تقريب التهذيب] 2756 شداد بن عبد الله القرشي أبو عمار الدمشقي ثقة يرسل من الرابعة بخ م 4 (2) [الكاشف] شداد بن عبد الله أبو عمار مولى معاوية عن أبي هريرة وعوف بن مالك وعنه الأوزاعي وعكرمة بن عمار ثقة يرسل كثيرا. م 4 (3) [رجال الحديث] - شداد بن عبد الله، القرشي، أبو عمار، الدمشقي، ثقة يرسل، من الرابعة. (بخ م 4)#. _فوائد__________ (4) [أقوال الدارقطني] 1614 - شداد بن عبد الله القرشي الأموي، أبو عمار الدمشقي. • قال البرقاني: قلت للدارقطني الأوزاعي، عن أبي عمار، فقال: هو شداد بن عبد الله، ثقة. وقال لي مره أخرى شداد أبو عمار، بصري، ثقة. (221) .

تقريب التهذيب (ابن حجر، ت ٨٥٢هـ: ١/٢٦٤) ↗
عمرو بن عبسه السلميالطبقة الأولىصحابيحاله في كتب الرجال ↗

(1) [الكاشف] عمرو بن عبسة السلمي أبو نجيح، صحابي، عنه كثير بن مرة، والقاسم الشامي، وسليم بن عامر، يقال: أسلم بعد أبي بكر، وبلال. م 4.

الكاشف في معرفة من له رواية في الكتب الستة (الذهبي، ت ٧٤٨هـ: ٢/٨٢) ↗

في كتب الحديث الأخرى

صحيح مسلم (مسلم، ت ٢٦١هـ: ١/٥٧١، ح ٨٣٢)
اقرأه في موضعه من «سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ» ↗