البيانAraMakalelerSözlüklerRavîlerKonular

سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ (سبيل الرشاد: ٢/٨٤١، ح ٢٠٩٠)

2090- Sâbit ve Humeyd'den, onlar da Enes bin Mâlik'ten şöyle rivayet etti: "Allah'ın Resûlü ﷺ Medîne'ye geldiğinde, Abdullah bin Selâm onun geldiğini haber aldı; o sırada hurma bahçesindeydi. Yanına gelip dedi ki: 'Sana bir takım şeyleri soracağım; bunları ancak bir peygamber bilir. Bana onları bildirirsen sana iman ederim; bilemezsen senin peygamber olmadığını anlarım.' Bunun üzerine ona çocuğun benzerliği (şebeh) hakkında, cennet ehlinin ilk yiyeceği şey hakkında ve insanların ilk toplanacağı şey hakkında sordu. Allah'ın Resûlü ﷺ buyurdu ki: 'Bunları bana az önce Cibrîl bildirdi.' Abdullah dedi ki: 'O, Yahudilerin düşmanıdır.' Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Benzerliğe gelince: Erkeğin suyu kadının suyundan önce geçerse benzerlik erkeğe; kadının suyu erkeğinkinden önce geçerse benzerlik kadına gider. Cennet ehlinin ilk yiyeceğine gelince: balığın ciğerinin fazlası. İnsanların ilk toplanacağına gelince: doğudan çıkıp insanları batıya sürecek bir ateştir.' Bunun üzerine (Abdullah) iman etti ve dedi ki: 'Şahadet ederim ki sen Allah'ın Resûlü'sün.' Abdullah bin Selâm dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü! Yahudiler bühtan eden bir topluluktur. Benim müslüman olduğumu duyarlarsa bana iftira ederler. Beni yanında gizle ve onlara adam gönderip benim hakkımda sor.' Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ onu gizledi, onlara adam gönderdi, onlar geldiler. Resûlullah ﷺ sordu: 'Aranızda Abdullah bin Selâm nasıl bir adamdır?' Dediler ki: 'O, bizim en hayırlımız ve en hayırlının oğlu, efendimiz ve efendinin oğlu, âlimimiz ve âlimin oğludur.' Buyurdu ki: 'Peki, o müslüman olursa siz de müslüman olur musunuz?' Dediler ki: 'Allah onu bundan korusun.' Bunun üzerine buyurdu: 'Ey Abdullah bin Selâm, çık onlara bildir.' Çıktı ve dedi ki: 'Şahadet ederim ki Allah'tan başka ilâh yoktur ve Muhammed Allah'ın Resûlü'dür.' Yahudiler dediler ki: 'Bizim en kötümüz ve kötünün oğlu! Cahilimiz ve cahilin oğlu!' Abdullah bin Selâm dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü, sana önceden söylemiştim: Yahudiler bühtan eden bir topluluktur.'" - Başka bir rivayette şöyle geçer: "Humeyd bize Enes'ten rivayet etti: Abdullah bin Selâm, Nebî ﷺ'in Medîne'ye geldiğini haber aldı; yanına gelip ona şeyler sordu ve dedi ki: 'Sana yalnızca bir peygamberin bilebileceği üç şeyi soracağım: Kıyamet alametlerinin ilki nedir? Cennet ehlinin ilk yiyeceği nedir? Çocuk neden babasına ya da annesine benzer?' Buyurdu ki: 'Bunu bana az önce Cibrîl bildirdi.' Abdullah dedi ki: 'O, meleklerden Yahudilerin düşmanıdır.' Buyurdu ki: 'Kıyamet alametlerinin ilki, insanları doğudan batıya toplayacak bir ateştir. Cennet ehlinin ilk yiyeceği ise balığın ciğerinin fazlasıdır. Çocuğa gelince: Erkeğin suyu kadının suyundan önce geçerse çocuk babasına, kadının suyu erkeğinkinden önce geçerse çocuk annesine çeker.' Abdullah dedi ki: 'Şahadet ederim ki Allah'tan başka ilâh yoktur ve sen Allah'ın Resûlü'sün.' Dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü, Yahudiler bühtan eden bir topluluktur. Müslüman olduğumu bilmeden önce hakkımda onlara sor.' Yahudiler geldi. Nebî ﷺ sordu: 'Aranızda Abdullah bin Selâm nasıl bir adamdır?' Dediler ki: 'Bizim hayırlımız ve hayırlının oğlu, en faziletlimiz ve faziletlinin oğlu.' Nebî ﷺ buyurdu: 'Abdullah bin Selâm müslüman olursa ne dersiniz?' Dediler ki: 'Allah onu bundan korusun.' Aynı soruyu tekrarladı, yine aynı cevabı verdiler. Abdullah çıkıp dedi ki: 'Şahadet ederim ki Allah'tan başka ilâh yoktur ve Muhammed Allah'ın Resûlü'dür.' Dediler ki: 'Bizim şerrimiz ve şerrin oğlu!' Ve onu küçümsediler. (Abdullah) dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü, işte bundan korkuyordum.'" - Bu rivayette "Sâbit" adı yoktur.

Derece: Sahih

أخرجه الطيالسي، وابن أبي شيبة، وأحمد، وعبد بن حميد، والبخاري، والنسائي، وأبو يعلى، وابن حبان، والبيهقي، في "دلائل النبوة".

Arapça metin, senedi, ravîler ve âlimlerin hükümleri aşağıdadır.

سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ (سبيل الرشاد: ٢/٨٤١، ح ٢٠٩٠)

عن ثابت، وحميد، عن أنس بن مالك، قال:

"لما قدم رسول الله صلى الله عليه وسلم المدينة، أخبر عبد الله بن سلام بقدومه، وهو في نخله، فأتاه، فقال: إني سائلك عن أشياء لا يعلمها إلا نبي، فإن أخبرتني بها آمنت بك، وإن لم تعلمهن عرفت أنك لست بنبي، قال: فسأله عن الشبه، وعن أول شيء يأكله أهل الجنة، وعن أول شيء يحشر الناس؟ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : أخبرني بهن جبريل آنفا، قال: ذاك عدو اليهود، قال: أما الشبه: إذا سبق ماء الرجل ماء المرأة ذهب بالشبه، وإذا سبق ماء المرأة ماء الرجل ذهبت بالشبه، وأما أول شيء يأكله أهل الجنة، فزيادة كبد الحوت، وأما أول شيء يحشر الناس، فنار تخرج من قبل المشرق فتحشرهم إلى المغرب، فآمن، وقال: أشهد أنك رسول الله، قال ابن سلام: يا رسول الله، إن اليهود قوم بهت، وإنهم إن سمعوا بإسلامي يبهتوني، فأخبأني عندك، وابعث إليهم فاسألهم عني، فخبأه رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وبعث إليهم فجاؤوا، فقال: أي رجل عبد الله بن سلام فيكم؟ قالوا: هو خيرنا وابن خيرنا، وسيدنا وابن سيدنا، وعالمنا وابن عالمنا، فقال: أرأيتم إن أسلم تسلمون؟ فقالوا: أعاذه الله من ذلك، فقال: يا عبد الله بن سلام، اخرج إليهم فأخبرهم، فخرج، فقال: أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدا رسول الله، فقالوا: أشرنا وابن أشرنا، وجاهلنا وابن جاهلنا، فقال ابن سلام: قد أخبرتك يا رسول الله، أن اليهود قوم بهت". - وفي رواية: "عن حميد، حدثنا أنس ؛ أن عبد الله بن سلام بلغه مقدم النبي صلى الله عليه وسلم المدينة، فأتاه يسأله عن أشياء، فقال: إني سائلك عن ثلاث لا يعلمهن إلا نبي: ما أول أشراط الساعة؟ وما أول طعام يأكله أهل الجنة؟ وما بال الولد ينزع إلى أبيه أو إلى أمه؟ قال: أخبرني به جبريل آنفا، قال ابن سلام: ذاك عدو اليهود من الملائكة، قال: أما أول أشراط الساعة فنار تحشرهم من المشرق إلى المغرب، وأما أول طعام يأكله أهل الجنة، فزيادة كبد الحوت، وأما الولد، فإذا سبق ماء الرجل ماء المرأة نزع الولد، وإذا سبق ماء المرأة ماء الرجل نزعت الولد، قال: أشهد أن لا إله إلا الله، وأنك رسول الله، قال: يا رسول الله، إن اليهود قوم بهت، فاسألهم عني قبل أن يعلموا بإسلامي، فجاءت اليهود، فقال النبي صلى الله عليه وسلم : أي رجل عبد الله بن سلام فيكم؟ قالوا: خيرنا وابن خيرنا، وأفضلنا وابن أفضلنا، فقال النبي صلى الله عليه وسلم : أرأيتم إن أسلم عبد الله بن سلام، قالوا: أعاذه الله من ذلك، فأعاد عليهم، فقالوا مثل ذلك، فخرج إليهم عبد الله فقال: أشهد أن لا إله إلا الله، وأن محمدا رسول الله، قالوا: شرنا وابن شرنا، وتنقصوه، قال: هذا كنت أخاف يا رسول الله". ليس فيه: "ثابت".

درجة الحديث

صحيحمن «سبيل الرشاد»، وقد جمع فيه مؤلفه الأحاديث الصحيحة، وخرّجها في الحاشية.

الحديث الصحيح: ما اتصل سنده بنقل الراوي العدل الضابط عن مثله إلى منتهاه، من غير شذوذ ولا علّة.

التخريج

التخريج: ذكر الكتب التي روت الحديث بأسانيدها.

أخرجه الطيالسي، وابن أبي شيبة، وأحمد، وعبد بن حميد، والبخاري، والنسائي، وأبو يعلى، وابن حبان، والبيهقي، في "دلائل النبوة".

رواة السند

من كتب الرجال والجرح والتعديل. قد يشترك في الاسم أكثر من راوٍ، فيُعتمد من وافق السند في نسبته وكنيته وشيوخه.

انس بن مالكحاله في كتب الرجال ↗

(1) [تقريب التهذيب] 565 أنس بن مالك بن النضر الأنصاري الخزرجي خادم رسول الله صلى الله عليه وسلم خدمه عشر سنين مشهور مات سنة اثنتين وقيل ثلاث وتسعين وقد جاوز المائة ع (2) [تقريب التهذيب] 566 أنس بن مالك القشيري الكعبي أبو أمية وقيل أبو أميمة أو أبو أمية صحابي نزل البصرة 4

تقريب التهذيب (ابن حجر، ت ٨٥٢هـ: ١/١١٥) ↗

في كتب الحديث الأخرى

مسند الإمام أحمد (أحمد، ت ٢٤١هـ: ٢١/٤٠٣، ح ١٣٨٦٨)
اقرأه في موضعه من «سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ» ↗