Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: { Kitap ehlinden ve müşriklerden küfredenler, kendilerine apaçık delil gelinceye kadar (inançlarından ve sapıklıklarından) ayrılacak değillerdi. } Yani Yahudiler ve Hristiyanlar ile diğer milletlerin bütün çeşitleri, içinde bulundukları küfür ve sapıklıktan vazgeçmeyeceklerdi; yıllar geçtikçe de ancak küfürlerini artıracaklardı. { ...kendilerine apaçık delil gelinceye kadar } Yani açık ve parlak bir burhan gelinceye kadar. Sonra bu delili şöyle açıklıyor: { Allah'tan bir Resûl. } Yani Allah'ın gönderdiği, insanları hakka davet eden bir peygamber. Ona, okuyacağı bir kitap indirdi ki insanlara hikmeti öğretsin, onları arındırsın ve karanlıklardan aydınlığa çıkarsın. Bu nedenle şöyle buyurdu: { Tertemiz sahifeleri okur. } Yani şeytanların yaklaşmasından korunmuş, yalnızca temizlenmiş olanların dokunabildiği sahifeler; çünkü bunlar sözün en yücesidir. Bu yüzden onlar hakkında şöyle buyurdu: { Onlarda } yani o sahifelerde { doğru hükümler vardır. } Yani doğru haberler ve adil emirler vardır; bunlar hakka ve doğru yola iletir. Bu delil kendilerine geldiğinde, hakkı arayan ile arayışında bir amacı olmayan kimse birbirinden ayrılır. Böylece delil üzere helak olan helak olur, delil üzere dirilen diriliğe erer. Kitap ehli bu Resûl'e iman etmez ve ona boyun eğmezse, bu, onların sapıklığından ve inatçılığından garip bir şey değildir. Çünkü onlar, birlik ve ittifak gerektiren delil kendilerine geldikten sonra, ancak bundan sonra ayrılığa düşüp gruplara bölündüler. { Ancak kendilerine apaçık delil geldikten sonra. } Ancak aşağılık ve alçak tabiatları yüzünden hidayet onların sapıklığını, basiret ise körlüklerini artırdı. Oysa bütün kitaplar tek bir asıl ve tek bir din ile gelmiştir; bütün şeriatlarda onlara emredilen yalnızca { Allah'a, dini yalnız O'na has kılarak, hanif olarak ibadet etmeleridir. } Yani bütün zahiri ve batıni ibadetlerini Allah'ın rızasını gözeterek ve O'na yaklaşmayı isteyerek yapmaları; { hanif olarak } yani tevhide aykırı olan bütün dinlerden yüz çevirip meyledenler olarak. Namaz ve zekât, { Allah'a ibadet etsinler } ayetine dahil olmalarına rağmen, fazilet ve şereflerinden dolayı ayrıca zikredilmiştir; çünkü bu ikisini yerine getiren, dinin bütün şeriatlarını yerine getirmiş olur. { İşte bu } yani tevhid ve dinde ihlas, { dosdoğru dindir. } Yani cennet-i naîme ulaştıran dosdoğru din; bunun dışındakiler ise cehenneme götüren yollardır. Sonra delil geldikten sonra kâfirlerin cezasını anlatıyor: { Kitap ehlinden ve müşriklerden küfredenler cehennem ateşindedir. } Azabı onları kuşatmış, cezası onlara ağır gelmiştir. { Orada ebedî kalacaklardır. } Azapları hafifletilmeyecek, onlar orada ümitsiz bir halde bulunacaklardır. { İşte onlar, yaratılmışların en şerlileridir. } Çünkü hakkı bildikleri halde onu terk ettiler ve dünya ile ahireti kaybettiler. { İman edip salih ameller işleyenler ise yaratılmışların en hayırlılarıdır. } Çünkü Allah'a ibadet edip O'nu tanıdılar ve dünya ile ahiretin nimetlerine kavuştular. { Onların mükâfatı Rableri katında, altlarından ırmaklar akan, içinde ebedî kalacakları Adn cennetleridir. } Yani kalıcı cennetler; orada ne bir göçme ne de bir ayrılık vardır ve bundan üstün bir hedef aranmaz. { Allah onlardan razı olmuştur, onlar da O'ndan razı olmuşlardır. } Allah, rızasına uygun işler yapmalarından dolayı onlardan razı olmuş; onlar da kendilerine hazırladığı çeşitli ikram ve bol sevaplardan dolayı O'ndan razı olmuşlardır. { Bu } güzel karşılık, { Rabbinden korkan kimse içindir. } Yani Allah'tan korkan, O'nun günahlarından uzak duran ve vazifelerini yerine getiren kimse içindir. [Tamamlandı, hamd Allah'adır]