Allah Teâlâ şöyle buyurur: {Sadakalar ancak...} Yani farz olan zekâtlar. Bunun delili şudur: Nafile sadaka herkese verilebilir, kimse onu belli kişilere tahsis etmez. Yani sadakalar yalnızca zikredilen bu kişilere verilir, bunların dışındakilere verilmez; çünkü Allah sadakaları bu kişilerle sınırlamıştır. Bunlar sekiz sınıftır. Birinci ve ikinci sınıf: Fukara ve miskinler. Bu yerde bunlar birbirinden farklı iki sınıftır. Fakir, miskinden daha muhtaçtır, çünkü Allah onlarla başlamıştır ve insan en önemliden başlayarak sıralar. Fakir, hiçbir şeyi olmayan ya da ihtiyacının yarısından azına sahip olan kişidir. Miskin ise ihtiyacının yarısını veya daha fazlasını bulan, ancak tam ihtiyacını karşılayamayan kişidir; çünkü ihtiyacının tamamını bulsaydı zengin olurdu. Bu iki gruba, fakirlik ve yoksulluklarını giderecek kadar zekât verilir. Üçüncü sınıf: Zekâtla görevli olanlar. Bunlar zekât işinde çalışan herkestir: Zekâtı koruyan, hak sahiplerinden toplamak için dolaşan, onu güden, taşıyan, yazan veya benzeri işleri yapanlardır. Bunlara yaptıkları iş karşılığında ücret olarak zekâttan verilir. Dördüncü sınıf: Kalpleri İslâm'a ısındırılacak olanlar. Kalbi ısındırılacak kişi, kavminde sözü dinlenen, İslâm'a girmesi umulan, şerrinden korkulan, bağışıyla imanının güçleneceği veya benzerlerinin Müslüman olacağı umulan ya da zekâtı vermeyen kimselerden toplama konusunda yardımcı olacak kişidir. Ona, bu ısındırma ve maslahat sağlanacak kadar verilir. Beşinci sınıf: Köleler. Bunlar efendilerinden kendilerini satın almak üzere anlaşan mükâtebe kölelerdir. Kurtuluşlarını sağlayacak bedeli elde etmeye çalıştıkları için zekâttan yardım edilir. Kâfirlerin esaretinde bulunan Müslümanı kurtarmak da bu kapsama girer, hatta daha önceliklidir. Ayrıca köleleri tek başına azat etmek için zekât kullanılabilir; çünkü bu, Allah'ın "Köleler için" sözü kapsamına girer. Altıncı sınıf: Borçlular. Bunlar iki kısımdır. Birincisi, insanlar arasını düzeltmek için borçlanan kişilerdir. Bir topluluk arasında kavga ve fitne olduğunda, bir kimse arabuluculuk yapar ve taraflardan birine ya da hepsine mal harcar. Bu kişiye, bu girişimde daha istekli ve kararlı olması için zekâttan pay verilir; zengin olsa bile verilir. İkincisi, kendi nefsi için borçlanıp sonra borcunu ödeyecek hâli kalmayan kişidir. Ona borcunu ödeyecek kadar verilir. Yedinci sınıf: Allah yolunda savaşanlar. Bunlar, kayıtlı bir askeri birliği olmayan gönüllü gazilerdir. Silah veya binek hayvanı bedeli, ya da kendisi ve ailesi için nafaka gibi, gazaya çıkmalarına yardımcı olacak şeyler zekâttan verilir. Böylece cihada yönelebilir ve kalbi huzur bulur. Birçok fakih, ilim öğrenmek için çalışmadan boş duran ve kazanç yapabilecek durumda olan kişinin de zekât alabileceğini söylemiştir; çünkü ilim, Allah yolunda cihadın içindedir. Fakihler ayrıca, farz olan hac için fakirin de zekât alabileceğini söylemişlerdir. [Bu görüşte tartışılacak yön vardır.] Sekizinci sınıf: Yolda kalmış kişi (ibnü's-sebil). Bu, kendi memleketinin dışında yolda kalmış, parasız kalmış yabancıdır. Memleketine ulaşacak kadar zekât verilir. İşte zekât yalnızca bu sekiz sınıfa verilir. {Allah'tan bir farz olarak} Allah'ın koyduğu ve belirlediği bir farzdır; bu taksim O'nun ilmine ve hikmetine uygundur. {Allah bilendir, hikmet sahibidir.} Bilmelisin ki bu sekiz sınıf iki temel amaca dönmektedir. Birincisi, ihtiyacı ve kendisinden yararlanılan kişilerdir; fakir, miskin ve benzerleri gibi. İkincisi, İslâm'ın ona ihtiyacı olan ve onunla İslâm'ın yararlandığı kişilerdir. Allah, zenginlerin mallarında bu payı, hem özel hem genel ihtiyaçları karşılamak, İslâm ve Müslümanların ihtiyaçlarını gidermek için farz kılmıştır. Eğer zenginler mallarının zekâtını şer'î usulle verseler, Müslümanlar arasında hiçbir fakir kalmaz; sınırları korumaya, kâfirlere karşı cihada yetecek mallar elde edilir ve bununla dinî maslahatların tamamı gerçekleşir.