Bil ki bu kerîm surenin büyük bir kısmı Tebük Gazvesi'nde inmiştir. Nitekim Nebi ﷺ Müslümanları Rumlarla savaşmaya çağırmıştı. O zaman hava sıcaktı, azık azdı, geçim zordu. Bu yüzden Müslümanlardan bazılarında ağırlık ve isteksizlik görüldü; Allah Teâlâ da onları bundan dolayı azarlamak ve harekete geçirmek için şöyle buyurdu: {Ey iman edenler!} İmanın gereğiyle, yakinin çağrısıyla Allah'ın emrine koşmaya, rızasına ulaşmaya, düşmanlarına karşı cihat etmeye ve dininize yardım etmeye yönelerek amel etmez misiniz? {Size "Allah yolunda yurttan çıkın" denildiğinde ağırlığınızı yere verdiniz.} Yani tembellik ettiniz, yere ve dinlenmeye, durgunluğa meylettiniz. {Âhiretten çok dünya hayatına mı razı oldunuz?} Yani halinizin durumu, dünyaya razı olmuş, onun peşinde koşmuş, âhiret için hiçbir kaygı taşımayan birinin durumundan başka bir şey değildir; sanki onu hiç iman etmemişsiniz gibi. {Oysa dünya hayatının metaı, sizi kendisine meyleden bu şey, âhirete göre pek azdır.} Aklınız yok mu ki onunla işleri tartasınız ve hangisi tercihe daha layıktır, bunu seçesiniz? Dünya, başından sonuna kadar, âhiretle kıyas kabul etmez. İnsanın dünyadaki ömrü pek kısadır; onu sonu olmayan bir gaye hâline getirip, çabasını, gayretini, düşüncesini ve iradesini kederlerle dolu, tehlikelerle yüklü bu kısa dünya hayatının ötesine geçirmemek mi gerekir? Ne akılla onu, her türlü nimeti barındıran, nefislerin arzu ettiği ve gözlerin lezzet bulduğu, sizin de orada ebedî kalacağınız âhiret yurduna tercih ettiniz? Vallahi, imanı kalbine yerleşmiş, görüşü sağlam olan ve akıl sahiplerinden sayılan hiç kimse dünyayı âhirete tercih etmez. Sonra, seferberliğe katılmayanları tehdit ederek şöyle buyurdu: {Eğer sefere çıkmazsanız, sizi çok acı bir azapla azablandırır.} Dünyada ve âhirette. Çünkü seferberlik çağrısı yapıldığında sefere katılmamak, şiddetli sakıncaları olduğu için büyük günahlardandır ve en ağır cezayı gerektirir. Geri kalan kimse Allah'a isyan etmiş, O'nun yasağını işlemiş, Allah'ın dinine yardımda bulunmamış, Allah'ın kitabını ve şeriatını savunmamış, kardeşi Müslümanlara, onları kökünden kazımak ve dinlerini yok etmek isteyen düşmanlarına karşı yardım etmemiştir. Belki de başkaları da onun gibi imanı zayıf kimselere uyar; hatta Allah'ın düşmanlarına karşı cihat edenlerin kollarını zayıflatır. Böyle bir kimsenin Allah tarafından şiddetli bir tehditle uyarılması gerekir. Bu yüzden Allah şöyle buyurdu: {Eğer sefere çıkmazsanız, sizi çok acı bir azapla azablandırır ve yerinize başka bir topluluğu getirir} ki onlar sizin gibi olmasınlar. {Ona hiçbir zarar veremezsiniz.} Çünkü Allah, dinine yardım etmeyi ve kelimesini yüceltmeyi üstlenmiştir. Allah'ın emrine uysanız da, onu arkanıza atsanız da fark etmez. {Allah her şeye kadirdir.} Dilediği hiçbir şey O'nu aciz bırakamaz ve kimse O'na galip gelemez.