{De ki: Allah'tan beni hiçbir kimse koruyamaz.} Yani: Beni Allah'ın azabından kurtaracak, sığınabileceğim hiç kimse yoktur. Yaratılmışların en mükemmeli olan Resûl bile kendisine zarar veya fayda verecek bir güce sahip değildir; Allah ona bir kötülük dilerse, kendisini O'ndan koruyamaz. O hâlde başkaları bunu daha da kolay ve daha öncelikli olarak yapamaz. {Ondan başka bir sığınak da bulamam.} Yani: Bir barınak ve yardımcı bulamam. {Ancak Allah'tan bir tebliğ ve O'nun risaletleri (vardır).} Yani: Benim insanların üzerinde bir üstünlüğüm yoktur; yalnızca Allah beni risaletlerini tebliğ etmek ve insanları Allah'a davet etmekle görevlendirmiştir. Hüccet de bununla insanlar üzerinde tamamlanır. {Kim Allah'a ve Resûlüne isyan ederse, onun için cehennem ateşi vardır; orada ebedî kalırlar.} Buradaki isyandan kasıt, küfür olan isyandır; nitekim bunu açıklayan diğer muhkem nasslar bunu belirtmiştir. Sadece günah işlemek ise, Kur'an ayetlerinin ve Peygamber ﷺ'den gelen hadislerin delalet ettiği gibi, ateşte ebedî kalmayı gerektirmez. Bu, selef-i ümmetin ve bu ümmetin imamlarının üzerinde ittifak ettiği bir husustur. {Nihayet vaat edildikleri şeyi gördüklerinde} yani onu gözleriyle müşahede ettiklerinde ve bunun başlarına geleceğinden emin olduklarında, {işte o zaman kimin yardımcısının daha zayıf, kimin sayısının daha az olduğunu bilecekler.} O vakit, ne başkaları ne de kendileri onlara yardım edemeyecek; ilk yaratıldıkları gibi tek tek haşrolacaklardır. {De ki:} Eğer sana, "Bu vaat ne zaman?" diye sorarlarsa de ki: {Yaklaşmakta olan şeyin yakın mı, yoksa Rabbimin ona uzun bir süre mi vereceğini bilmiyorum.} Yani: Uzun bir son vardır; bu bilgi Allah'ın katındadır. {O, gaybı bilendir; gaybını hiç kimseye açmaz,} yani yaratılmışlardan hiç kimseye; gizli şeylerin, sırların ve gaybın ilmini yalnızca kendisi bilir. {Ancak bir peygamberden razı olduğu kimse hariç.} Yani Allah, hikmetinin gerektirdiği şeyi ona bildirir. Çünkü peygamberler diğer insanlar gibi değildir; Allah onları, başka hiçbir yaratığını desteklemediği bir destekle güçlendirmiştir. Onlara vahyettiği şeyi, şeytanların onlara karıştırmasına meydan vermeden ve ona bir şey ekletmeden veya eksiltmeden, aslına uygun olarak tebliğ etmeleri için korumuştur. Bu yüzden şöyle buyurmuştur: {Çünkü Allah, onun önünden ve arkasından gözetleyiciler yürütür,} yani bunları Allah'ın emriyle korurlar. {Böylece Rablerinin risaletlerini tebliğ ettiklerini bilsin diye} Allah'ın onlara verdiği sebeplerle, {ve Allah, onların yanında olanı kuşatmıştır; her şeyi sayıp hesaba almıştır.} Bu surede birçok fayda vardır: Bunlardan biri, cinlerin varlığı ve onların da insanlar gibi emir ve yasaklarla mükellef olduklarıdır; bu surede açıkça belirtildiği gibi, amellerinin karşılığını görecekler. Bir diğeri, Resûlullah ﷺ'nin insanlara olduğu gibi cinlere de gönderilmiş bir peygamber olmasıdır; Allah, vahyedileni dinlemeleri ve kavimlerine tebliğ etmeleri için cinlerden bir grubu ona yöneltmiştir. Bir diğeri, cinlerin zekâsı ve hakkı bilmeleri, onları imana sevk eden şeyin Kur'an'ın hidayetini gerçekten kavramaları olması ve konuşmalarındaki güzel edepleridir. Bir diğeri, Allah'ın Resûlü'ne olan ilgisi ve getirdiklerini korumasıdır: Nübüvvetinin müjdeleri başladığında, gökyüzü yıldızlarla korunuyordu, şeytanlar yerlerinden kaçırılmış ve gözetleme yerlerinden uzaklaştırılmıştı. Allah, yeryüzünü ve oradakileri, takdir edilemeyecek bir rahmetle kuşatmış ve onlar için bir hidayet dilemişti. Dininden, şeriatından ve marifetinden, kalplerin sevinip akıl sahiplerinin ferahladığı, İslam'ın şiarlarının göründüğü ve put ve heykel ehlinin ezildiği bir şeyi yeryüzünde ortaya çıkarmak istemişti. Bir diğeri, cinlerin Resûlullah ﷺ'yi dinlemek için gösterdiği şiddetli hırs ve onun etrafında toplanmalarıdır. Bir diğeri, bu surenin tevhide çağırmayı ve şirki yasaklamayı içermesi, yaratılmışların hâlini açıklamasıdır: Hiçbirinin, zerre kadar bile ibadete layık olmadığını göstermektedir. Çünkü Resûl Muhammed ﷺ, kimseye fayda ya da zarar veremiyorsa, hatta kendi nefsine bile sahip değilse, bütün yaratılmışların da böyle olduğu anlaşılır. Böyle bir vasfa sahip olanı Allah'ın yanında bir ilah edinmek hatadır ve yanlıştır. Bir diğeri, gaybın ilminin yalnızca Allah'a ait olması, bu ilmin hiçbir yaratığın bilmediği şeyler olması, ancak Allah'ın razı olduğu ve ona gaybın bir kısmını özel olarak bildirdiği kimselerin bilebilmesidir.