Allah Teâlâ insanoğluna hitaben şöyle buyurmaktadır: {Andolsun ki, sizi yarattık.} Yani asıllarınızı ve sizin ondan çıktığınız maddeyi, babanız Âdem aleyhisselam'ı yaratarak. {Sonra size şekil verdik.} En güzel suret ve en güzel yapı üzere; ve Allah ona, bâtınî sûretini tamamlayacak şeyi, yani her şeyin isimlerini öğretti. Sonra meleklere, Âdem'e ikram ve saygı göstermek, onun üstünlüğünü ortaya koymak için secde etmelerini emretti. Onlar Rablerinin emrine uydular ve {hepsi secde ettiler.} {Ancak İblis secde etmedi.} Ona karşı kibirlendi ve kendini beğendi, secdeden kaçındı. Allah onu bu tutumundan dolayı azarlayarak şöyle buyurdu: {Sana ne engel oldu da secde etmedin?} Yani, onu kendi elimle yarattığım için ona bu üstünlüğü verip onu yücelttiğim hâlde. Emrime karşı geldin ve bana karşı ihmalkâr davrandın, öyle mi? {İblis} Rabbine karşı çıkarak şöyle dedi: {Ben ondan hayırlıyım.} Sonra bu batıl iddiasını şu sözle ispatlamaya çalıştı: {Beni ateşten, onu ise topraktan yarattın.} Bundan çıkan sonuç, ateşten yaratılmış olanın, topraktan yaratılmış olandan üstün olduğudur; çünkü ateş toprağın üstünde yükselir ve yukarı çıkar. Ancak bu kıyas, en bozuk kıyasların başındadır ve birkaç yönden batıldır. Bunlardan biri şudur: Bu kıyas, Allah'ın secde emrine karşıdır. Kıyas bir nassa karşı çıktığında batıldır; çünkü kıyasın maksadı, hükmünün nassı bulunmayan meselenin, nassla belirlenmiş olanlara yakın olması ve onlara tâbi olmasıdır. Nassa karşı çıkan ve onun dikkate alınmasıyla nasların ortadan kalkması gereken bir kıyas ise, kıyasların en çirkinidir. Bir diğer yönü şudur: {Ben ondan hayırlıyım} sözü, tek başına İblis'in habis nefsindeki noksanlığa yeter. Çünkü kendini beğenmesi ve kibri ile noksanlığını ispatlamış, Allah hakkında bilgisiz konuşmuştur. Bundan daha büyük bir noksanlık var mıdır?! Bir diğeri de şudur: Ateş maddesini toprak ve çamur maddesine üstün tutması yalandır. Çünkü toprak maddesinde alçakgönüllülük, sükûnet ve ağırbaşlılık vardır; ondan, çeşitli türleri ve cinsleriyle ağaçlar ve bitkiler gibi yerin bereketleri ortaya çıkar. Ateşte ise hafiflik, düşüncesizlik ve yakma vardır. İşte bu yüzden İblis'in yaptığı olunca, yüksek mertebesinden aşağılara, en alt derekeye indi. Allah ona şöyle buyurdu: {Oradan in} yani cennetten; {orada kibirlenmek sana yakışmaz,} çünkü orası temiz ve tertemiz kimselerin yurdudur; Allah'ın en habis ve en şerli yaratığına layık değildir. {Çık, sen alçaltılmışlardansın.} Yani kibri ve kendini beğenmesi yüzünden cezalandırılmış, horlanmış ve zelil edilmişlerdensin. Allah'ın düşmanı, Allah'a, Âdem'e ve onun soyuna karşı düşmanlığını açıkça ilan edince, Allah'tan diriltilme gününe kadar mühlet istedi; böylece Âdem oğullarından azdırabileceği kimseleri azdırabilsin. Allah'ın hikmeti, kulları imtihan etmeyi, doğruyla yalancının ve kimin düşmanına itaat ettiğinin ortaya çıkmasını gerektirdiğinden, istediğini kabul etti ve buyurdu: {Sen mühlet verilenlerdensin.}