Allah, kalemi yemin konusu yapmaktadır. Bu, bilimlerin yazıldığı, nesirle ve nazımla kaleme alınanların yazıldığı kalemleri kapsayan bir cins isimdir. Kalem ve onunla yazılan her türlü sözler, Allah'ın büyük ayetlerindendir ki bunlarla Allah'ın, Peygamberi Muhammed ﷺ'i düşmanlarının ona isnat ettiği delilikten beri tutması yemin edilmeye layıktır. Böylece Allah, Rabbinin ona verdiği nimet ve ihsan sebebiyle onu delilikten uzak tutmuştur; zira ona kusursuz akıl, sağlam görüş ve kesin söz vermiştir. Bu söz, kalemlerin akıttığı ve insanların yazdığı en güzel sözdür. Bu, dünyadaki mutluluğudur. Sonra ahiretteki mutluluğunu anarak buyurmuştur ki: {Şüphesiz senin için kesintisiz bir ecir vardır.} Yani, nekre oluşu da gösterdiği gibi, büyük bir ecirdir. {Gayri memnun} yani kesilmeyen, aksine devamlı ve sürekli olandır. Bu da Peygamber ﷺ'in önceden yaptığı salih amellere ve kâmil ahlaka dayanmaktadır. Bunun için buyurmuştur ki: {Şüphesiz sen büyük bir ahlak üzerindesin.} Yani sen, Allah'ın sana verdiği ahlakla yücesin ve üstünsün. Onun büyük ahlakının özü, Müminlerin Annesi Âişe radıyallahu anha'nın, ona bu konuda soran kişiye verdiği cevapta açıkladığı şeydir. Şöyle demiştir: "Onun ahlakı Kur'an'dı." Bu, Allah'ın ona hitaben söylediği şu ayetlere benzer: [Kur'an: "Affetmeyi benimse, iyiliği emret ve cahillerden yüz çevir."] [A'raf: 199] [Kur'an: "Allah'tan bir rahmet sayesinde onlara karşı yumuşak davrandın."] [Ali İmran: 159] [Kur'an: "Andolsun, size kendi aranızdan bir peygamber geldi; sizin sıkıntıya düşmeniz ona ağır gelir, size çok düşkündür, müminlere şefkatli ve merhametlidir."] [Tevbe: 128] Bunun gibi, Peygamber ﷺ'in güzel ahlakla vasıflandığını gösteren ve büyük ahlaka teşvik eden ayetler vardır. Peygamber ﷺ bunların en kâmil ve en yücesine sahipti; her haslette zirvededir. Nitekim o, kolay ulaşılır, yumuşak huylu, insanlara yakın, davet edeni kabul eden, kendisinden bir ihtiyaç isteyenin ihtiyacını gideren, isteyenin kalbini kıran değil onarandı; kimseyi boş çevirmez ve umutsuz geri göndermezdi. Ashabı ondan bir şey istediğinde, caiz olduğu sürece onlara uyar ve onlarla birlikte hareket ederdi. Bir konuda karar verdiğinde onu kendi başına değil, onlara danışarak, onlarla istişare ederek yapardı. İyi davrananlardan kabul eder, kötü davrananları affederdi. Yanına oturan kimseyle en tam ve en güzel şekilde arkadaşlık ederdi; yüzünü ekşitmez, sözünde sert davranmaz, yüzündeki güler ifadeyi esirgemez, dilinden çıkan hataları yakalamaz, ondan çıkan kabalıktan dolayı onu sorguya çekmezdi. Aksine, arkadaşına en yüksek iyilikle davranır ve en büyük hoşgörüyle onu karşılardı. Allah onu her yönden en yüksek makamda kılınca, düşmanları ona "mecnun" ve "meftun" diye isnat ettiğinde, Allah şöyle buyurdu: {Yakında sen de görecek, onlar da görecekler; hanginizin bu büyük imtihana düşmüş olduğunu.} Açıkça anlaşıldı ki o insanların en doğru yolda olanı ve hem kendisi hem başkaları için en kâmil olanıdır; düşmanları ise insanların en sapık olanları ve insanlara en zararlı olanlarıdır. Onlar, Allah'ın kullarını fitneye düşürüp O'nun yolundan saptıran kimselerdir. Bunun hakkında Allah'ın bilgisi yeter; zira hesap soran ve karşılığını veren O'dur. {Şüphesiz O, yolundan sapanı en iyi bilendir ve doğru yola girenleri de en iyi bilendir.} Bu ayette sapıklara bir tehdit, doğru yolda olanlara bir vaat ve Allah'ın hikmetinin beyanı vardır; zira O, hidayete layık olanı hidayete erdirir, başkasını değil.