Yani: Bana bırak beni, Kur'an-ı Azîm'i yalanlayanları; onların cezasını ben vereceğim. Onlar için acele etme. {Onları, farkında olmadıkları bir yoldan yavaş yavaş (azap ya da helake) götüreceğiz.} Yani onlara mal ve evlad veririz, rızıklarını ve amellerini artırırız ki aldansınlar, zararlarına olan şeylerde devam etsinler. Bu, Allah'ın onlara karşı tuzağıdır. Allah'ın düşmanlarına karşı tuzağı ise sağlam ve güçlüdür; onların zararı ve azabı her ölçüyü aşar. {Yoksa sen onlardan bir ücret mi istiyorsun ki onlar bu borç yükü altında ezilsinler?} Yani onların senden nefret etmeleri ve getirdiğin şeyi doğrulamamaları için bunu gerektirecek bir sebep yoktur. Çünkü sen onları yalnızca kendi menfaatleri için Allah'a davet ediyorsun; mallarından, üzerlerine yük olacak bir borç talep etmiyorsun. {Yoksa gaybı bildikleri ve onu yazdıkları mı var?} Yani onların yanında gaybî bilgiler yoktur ki bunlarda kendilerinin hak üzere olduklarını ve Allah katında sevap bulunduklarını görmüş olsunlar. Bu durum yoktur; onların hali, inatçı ve zalim birinin haliydi. Geriye yalnızca onların eziyetlerine sabretmek, onlardan çıkanlara katlanmak ve davetine devam etmek kalmaktadır. Bunun için buyurdu ki: {Rabbinin hükmüne sabret.} Yani, Rabbinin şer'î ve kaderî olarak hükmettiğine sabret. Kaderî hükümden gelen eziyete sabreder, öfke ve feryatla karşılamaz. Şer'î hükme ise kabul ve teslimiyetle, emrine tam bir boyun eğmeyle karşılık verir. Ve Onun: {Balık sahibi gibi olma} sözü; o, Yunus b. Metta'dır, aleyhisselam. Yani, onu balığın karnına hapsedilmesine yol açan ve bunu gerektiren hâlde ona benzeme; o hâl, onun kavmine karşı gereken sabrı göstermemesi ve Rabbine kızarak gitmesiydi. Gemiye binip denize açıldı. Gemi yolcularıyla ağırlaşınca, gemi halkı kura çekti ki hangisi denize atılsın ve gemi hafiflesin. Kura ona isabet etti ve kendisi kınanır durumdayken balık onu yuttu. {Ve o, kederle dolu olduğu hâlde seslendiğinde} Yani, balığın karnında, ona sıkıntı çökmüşken veya tasalı ve kederli olarak seslenip şöyle dediği zaman: "Senden başka ilah yoktur, seni tenzih ederim, gerçekten ben zalimlerden oldum." [Enbiya: 87] Allah onun duasını kabul etti; balık onu karnından çıplak bir araziye fırlattı ve o hastaydı. Allah onun üzerine bir kabak ağacı bitirdi. Bunun için burada buyurdu ki: {Eğer Rabbinden ona bir nimet yetişmeseydi, kınanmış olarak çıplak araziye atılırdı.} Yani, boş ve ıssız bir araziye bırakılırdı. {Ve o kınanmış olurdu.} Ama Allah onu rahmetiyle sardı; atıldığında övülmüş bir hâldeydi ve hâli ilk hâlinden daha iyi oldu. Bunun için buyurdu ki: {Rabbi onu seçti.} Yani, onu seçti, sevdi ve her kirden arındırdı. {Onu salihlerden kıldı.} Yani, amelleri, sözleri ve niyetleri salih olanlardan kıldı. Peygamberimiz Muhammed ﷺ de Rabbinin emrine uydu; Rabbinin hükmüne öyle bir sabır gösterdi ki alemlerden hiç kimse bu konuda ona yetişemez. Allah ona sonucu verdi: {Ve üstün akıbet takva sahiplerinindir.} [A'raf: 128] Düşmanları ise yalnızca onları üzecek şeylere ulaşabildiler. Hatta kıskançlıklarından, öfkelerinden ve kinlerinden dolayı, gözleriyle onu yere çalmak istediler; yani gözleriyle ona zarar vermek istediler. Bu, fiilî eziyetten güç yetirebildikleri son noktadır; Allah ise onu koruyor ve yardım ediyor. Sözle yapılan eziyete gelince, kalplerinin ilham ettiğine göre çeşitli sözler söylediler: Bazen "Mecnun", bazen "Sihirbaz", bazen de "Şair" dediler. Allah Teâlâ şöyle buyurdu: {Bu, alemler için bir öğütten başka bir şey değildir.} Yani, bu Kur'an-ı Kerîm ve Hikmet dolu Zikr, alemler için yalnızca bir öğüttür; bununla dinî ve dünyevî maslahatlarını hatırlarlar.