Yüce Allah şöyle buyuruyor: {Ölü olan, yani Allah'ın onu hidayete erdirmesinden önce küfrün, cehaletin ve günahların karanlıklarında bulunan kimse,} sonra onu ilim, iman ve itaat nuruyla {diriltip} hayata kavuşturduğumuz, böylece insanlar arasında nur içinde yürüyen, işlerinde basiretli, yolunu bulan, hayrı bilip onu seven ve onu kendisinde ve başkalarında uygulamaya çalışan, şerri bilip ondan nefret eden ve onu kendisinden ve başkalarından uzaklaştırmak için gayret gösteren kimse gibi midir? {Bunun gibi olan kimse, ondan çıkamayan,} yani yolları karışmış, meseleleri karanlığa bürünmüş, bu yüzden gam, keder ve mutsuzluk içinde kalan, cehaletin ve sapkınlığın, küfrün ve günahların karanlıklarında bulunan kimse gibi midir? Yüce Allah, akılları, kavrayıp bildikleri şeylerle uyarıyor: Tıpkı gece ile gündüzün, aydınlık ile karanlığın ve diriler ile ölülerin birbirine eşit olmadığı gibi, bunlar da eşit değildir. Sanki şöyle denmiş gibidir: Aklının en küçük bir kırıntısına sahip olan kimse, bu durumda olmayı ve karanlıklarda şaşkın bir halde kalmayı nasıl tercih eder? Allah bu soruya şöyle cevap veriyor: {Kâfirlere yaptıkları işler süslü gösterildi.} Şeytan, onlara yaptıklarını güzel gösterip kalplerinde süslemeye devam etti; sonunda onları güzel buldular ve doğru zannettiler. Bu durum kalplerinde bir inanca ve onlara yapışmış, kökleşmiş bir özelliğe dönüştü. Bu yüzden içinde bulundukları şer ve çirkinliklerden memnun oldular. Karanlıkta bocalayan ve batıllarında gidip gelen bu kimseler eşit değildir. Aralarında önderler, liderler, uyulan kimseler; bir de onlara uyan, emir altında olanlar vardır. Başta gelenler, en kötü hallere uğrayanlardır. Nitekim şöyle buyurulmuştur: {Her kasabada, orada hile yapsınlar diye en büyük suçluları da böyle kıldık.} Yani, suçu büyümüş, azgınlığı artmış olan önderler, hileyle, şeytanın yoluna davetle ve elçilere ile onların ümmetine söz ve fiille karşı çıkmakla o kasabada hile yapıyorlar. Oysa onların hileleri ve tuzakları kendi nefislerine döner; çünkü hile yaparlar, Allah da hile yapar ve Allah hile yapanların en hayırlısıdır. Allah da böylece hidayet önderlerinin büyüklerini ve faziletlilerini bu suçlulara karşı mücadele ettirir, onların sözlerini çürütür, onlarla Allah yolunda cihad ederler. Bunu sağlayan yollara başvururlar; Allah onlara yardım eder, görüşlerini doğrultur, ayaklarını sağlamlaştırır, günleri onlarla düşmanları arasında değiştirir. Sonunda iş, onların zaferi ve üstünlüğü ile sonuçlanır; sonuç takva sahiplerinindir. Büyük suçluların batıllarında direnmeleri ve elçilerin getirdiği hakkı reddetmeleri, kıskançlık ve azgınlıktan kaynaklanmıştır. Bu yüzden şöyle dediler: {Allah'ın elçilerine verilenin bir benzeri bize verilmedikçe asla iman etmeyeceğiz.} Bu, Allah'a karşı bir itiraz, kendilerine karşı bir kibir ve elçileri aracılığıyla indirdiği hakka karşı bir büyüklenmedir; Allah'ın lütuf ve ihsanını kısıtlamaktır. Allah onların bu bozuk itirazını reddetmiş, hayra ehil olmadıklarını, Allah'ın salih kulları arasında bulunmalarını gerektirecek bir özelliklerinin bulunmadığını, nebi ve elçilerden olmalarının ise hiç söz konusu olamayacağını bildirmiştir. Şöyle buyurmuştur: {Allah, risaletini nereye koyacağını en iyi bilendir.} Yani, bu görevi üstlenmeye layık ve yükünü taşıyabilecek, her güzel huya sahip, her alçak huydan uzak olanı bilir; Allah ona asıl ve tebaa olarak hikmetinin gerektirdiğini verir. Bu niteliklere sahip olmayan kimse, en değerli armağanlarını layık olmayanın yanına koymaz; onun yanında bereket bulmaz. Bu ayet, Allah'ın tam hikmetine delildir. Çünkü Allah, rahmeti geniş, cömertliği bol ve ihsanı çok olsa da hikmet sahibidir; cömertliğini yalnızca ehline koyar. Sonra suçluları tehdit ederek şöyle buyurdu: {Suç işleyenlere, hakka karşı büyüklendikleri için Allah katında aşağılanma ve zillet isabet edecek.} Yani Allah onları zelil eder. {Hile yapmalarının sonucu olarak da şiddetli bir azap vardır.} Yani hileleri sebebiyledir; Allah'ın zulmü değildir.