البيانAraMakalelerSözlüklerRavîlerKonular

سورة الأنعام · الآية ١١٥

﴿وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا ۚ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ ۚ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ﴾

Va tammat kalimatu rabbika sidkanv va ’adlâ lâ mubaddila li kalimâtih va huvas samî’ul ’alîm

“Rabbinin sözü, doğruluk ve adaletle tamamlandı. O'nun sözlerini değiştirebilecek yoktur. O, işitir ve bilir”

Al-An'am 6:115 · Diyanet İşleri Başkanlığı meali

Tefsir

تيسير الكريم الرحمن (تفسير السعدي)

Yani: Ey Peygamber, de ki: {Allah'tan başkasını mı hakem arayayım?} Kendisine hükmettireyim ve emir ve yasaklarına bağlanayım. Çünkü Allah'tan başkası hükmedilen olur, hakem olamaz. Yaratılmışın her tedbiri ve hükmü eksiklik, kusur ve haksızlık içerir. Hakem edinilmesi gereken ise yalnızca Allah'tır; yaratma ve emretme yetkisi olan, ortağı bulunmayan O'dur. {Size kitabı tafsilatlı olarak indiren O'dur.} Yani, helal ve haramı, şer'i hükümleri, dinin esaslarını ve fürûunu açıkça bildiren; onun açıklamasının üstünde bir açıklama, parlaklığını aşan bir delil, hükmünden daha güzel bir hüküm ve sözünden daha doğru bir söz bulunmayan kitap. Çünkü hükümleri hikmet ve rahmet içerir. Yahudi ve Hristiyan gibi önceki kitap ehli de bunu itiraf eder: {Onun Rabbinden hakkı olarak indirildiğini bilirler.} Bu yüzden haberler birbirini doğrular. {Sakın} bundan şüphe etme {ve şüphe edenlerden olma.} Sonra onun ayrıntısını anlatarak şöyle buyurur: {Rabbinin sözü doğruluk ve adalet bakımından tamamlanmıştır.} Yani, haberlerinde doğruluk, emir ve yasaklarında adalet vardır. Bu aziz kitapta yer alan Allah'ın haberlerinden daha doğru bir haber yoktur; emir ve yasaklarından daha adil bir şey de yoktur. {Onun sözlerini değiştirecek kimse yoktur.} [Onları en yüksek doğruluk türüyle ve hakkın son noktasıyla koruyup sağlamlaştırmıştır; dolayısıyla değiştirilmesi mümkün değildir ve ondan daha güzeli önerilemez.] {Ve O, işitendir;} farklı dillerdeki ve ihtiyaçların çeşitliliğindeki bütün sesleri işitir. {Bilendir;} zahiri ve batını, geçmişi ve geleceği ilmiyle kuşatandır.

Arapça metin

أي: قل يا أيها الرسول { أفغير الله أبتغي حكما } أحاكم إليه، وأتقيد بأوامره ونواهيه. فإن غير الله محكوم عليه لا حاكم. وكل تدبير وحكم للمخلوق فإنه مشتمل على النقص والعيب والجور، وإنما الذي يجب أن يتخذ حاكما، فهو الله وحده لا شريك له، الذي له الخلق والأمر. { الذي أنزل إليكم الكتاب مفصلا } أي: موضحا فيه الحلال والحرام، والأحكام الشرعية، وأصول الدين وفروعه، الذي لا بيان فوق بيانه، ولا برهان أجلى من برهانه، ولا أحسن منه حكما، ولا أقوم قيلا، لأن أحكامه مشتملة على الحكمة والرحمة. وأهل الكتب السابقة من اليهود والنصارى، يعترفون بذلك { يعلمون أنه منزل من ربك بالحق } ولهذا تواطأت الإخبارات { فلا } تشكن في ذلك ولا { تكونن من الممترين }. ثم وصف تفصيلها فقال: { وتمت كلمت ربك صدقا وعدلا } أي: صدقا في الأخبار، وعدلا في الأمر والنهي. فلا أصدق من أخبار الله التي أودعها هذا الكتاب العزيز، ولا أعدل من أوامره ونواهيه { لا مبدل لكلماته } [حيث حفظها وأحكمها بأعلى أنواع الصدق وبغاية الحق، فلا يمكن تغييرها ولا اقتراح أحسن منها]. { وهو السميع } لسائر الأصوات، باختلاف اللغات على تفنن الحاجات. { العليم } الذي أحاط علمه بالظواهر والبواطن، والماضي والمستقبل.

تيسير الكريم الرحمن (تفسير السعدي) (السعدي، ت ١٣٧٦هـ: الأنعام ١١٤–١١٥) ↗