Allah Teâlâ şöyle buyurur: {Andolsun, peygamberlerimizi açık delillerle gönderdik.} Bunlar, peygamberlerin getirdiklerinin doğruluğunu ve hakkaniyetini gösteren kanıtlar, şahitler ve alametlerdir. {Onlarla birlikte kitabı ve ölçüyü indirdik.} Kitap, Allah'ın insanları hidayete ve doğru yola iletmek için indirdiği bütün kitapları kapsayan bir cins isimdir; bunlar kişiye dininde ve dünyasında yarar sağlayacak olanı öğretir. {Ölçü} ise sözlerde ve fiillerde adalettir. Peygamberlerin getirdiği din bütünüyle adalettir; emir ve yasaklarda, insanlar arasındaki muamelelerde, cinayetlerde, kısas ve hadlerde [miras ve diğer hükümlerde] adalet ve hakkaniyet vardır. Bunun amacı {insanların adaleti ayakta tutması}dır; yani Allah'ın dinine uygun olarak hareket etmeleri ve sayılamayacak kadar çok olan maslahatlarını gerçekleştirmeleridir. Bu, peygamberlerin şeriatın temel ilkesinde ittifak ettiklerinin delilidir; bu ilke adaleti ayakta tutmaktır. Zaman ve hallere göre adaletin türleri farklı olsa da temel ilke aynıdır. {Demiri indirdik; onda çetin bir güç vardır.} Bu, silâh ve zırh gibi savaş araçlarını kapsar. {Ve insanlar için faydalar vardır.} Bu, demirin sanayi ve meslekler, kaplar ve ziraat aletleri gibi alanlardaki görülen faydalarıdır; öyle ki demire ihtiyaç duymayan neredeyse hiçbir şey yoktur. {Allah, kendisini ve peygamberlerini gaybda destekleyeni bilsin diye} yani Allah, indirdiği kitap ve demir ile bir imtihan pazarı kurmuştur; gaybda, yani imanın şahitlikten önce fayda verdiği, şahitlikten sonra ise imanın bir faydasının kalmadığı, çünkü o durumda imanın zorunlu hale geleceği hâlde, kimin Allah'ı ve peygamberlerini desteklediği ortaya çıksın diye. {Şüphesiz Allah kuvvetlidir, güçlüdür.} Yani hiçbir şey O'nu aciz bırakamaz ve hiçbir kaçan O'ndan kurtulamaz. Kuvvet ve izzetinin bir göstergesi olarak kuvvetli araçların yapıldığı demiri indirmiştir; ayrıca düşmanlarına galip gelmeye kadirdir. Fakat dostlarını düşmanlarıyla sınar; böylece gaybda kimin kendisine yardım ettiğini bilir. Bu yerde Allah Teâlâ kitap ile demiri birlikte zikretmiştir; çünkü Allah dinini bu iki şeyle destekler ve kelimesini yüceltir: İçinde delil ve burhan bulunan kitapla ve Allah'ın izniyle yardım eden kılıçla. Her ikisi de adaletle ayakta durur ve bununla Yaratıcı'nın hikmetine, kemaline ve O'nun peygamberleri diliyle koyduğu şeriatın kemaline delil getirilir. Allah Teâlâ, peygamberlerin genel olarak peygamberliğini zikrettikten sonra, onların seçkin kişilerinden olan iki kerim peygamber Nuh ve İbrahim'i anmıştır. Allah, peygamberliği ve kitabı bu ikisinin soyunda kılmıştır. Şöyle buyurur: {Andolsun Nuh'u ve İbrahim'i peygamber olarak gönderdik ve onların soyunda peygamberliği ve kitabı kıldık.} Yani önceki ve sonraki bütün peygamberler Nuh ve İbrahim aleyhimesselamın soyundandır ve bütün kitaplar da bu iki kerim peygamberin soyuna indirilmiştir. {Onlardan bir kısmı} yani kendilerine peygamberler gönderilen kimselerden {hidayete erenler}, onların davetiyle yola gelenler, emirlerine boyun eğenler ve hidayetlerinden doğru yolu bulanlardır. {Onların çoğu ise fasıktır} yani Allah'ın ve peygamberlerin itaatinden çıkanlardır. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurur: {Sen ne kadar istesen de insanların çoğu inanacak değildir.} [Yusuf: 103] {Sonra onların izleri üzerine peygamberlerimizi art arda gönderdik} yani onların ardından gönderdik, {Meryem oğlu İsa'yı da gönderdik.} Allah, İsa aleyhisselamı özellikle zikretmiştir; çünkü bağlam, İsa'ya uyduklarını iddia eden Hristiyanlarla ilgilidir. {Ona İncil'i verdik} ki bu, Allah'ın değerli kitaplarındandır. {Ona uyanların kalbine şefkat ve merhamet koyduk.} Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurur: {Kesinlikle iman edenlere karşı insanların en şiddetli düşmanlığını yapanların Yahudiler ve müşrikler olduğunu göreceksin; iman edenlere en yakın sevgide olanların ise "Biz Hristiyanız" diyenler olduğunu göreceksin. Bu, onların arasında papazlar ve rahipler bulunması ve kibirlenmemeleri sebebiyledir.} [Maide: 82] Bu yüzden İsa aleyhisselamın şeriatı üzereyken Hristiyanlar, diğerlerinden kalpçe daha yumuşaktı. {Bir de kendilerinin uydurduğu bir rahbanlık...} Rahbanlık ibadet demektir. Onlar kendi nefislerinden bir ibadet icat ettiler, bunu kendilerine görev kıldılar ve Allah'ın üzerlerine yazmadığı, farz kılmadığı şeylerin gereklerini üstlendiler; bunu tamamen kendi istekleriyle yaptılar, bununla Allah'ın rızasını amaçladılar. Buna rağmen {ona gereken özeni göstermediler} yani onu gereği gibi yerine getirmediler, haklarını ödemediler. Bu yönden iki açıdan eksik kaldılar: İcat etmeleri yönünden ve kendilerine farz kıldıklarını yerine getirmemeleri yönünden. Bu durum onların hâllerinin çoğunluğudur. Ancak aralarında Allah'ın emrine sıkı sıkıya bağlı olanlar da vardır. Bu yüzden şöyle buyurur: {İman edenlerden olanlara ecirlerini verdik.} Yani Hz. İsa'ya inanmakla birlikte Hz. Muhammed'e ﷺ de iman edenlere, her birine imanına göre Allah'ın verdiği ecri verdik. {Onların çoğu ise fasıktır.}