Allah Teâlâ, kullarına kendisine, Peygamberine ve onunla gönderilene iman etmelerini; Allah'ın kendi elinde bulunmasını sağlayıp onları o mallara halife kıldığı servetlerden Allah yolunda infak etmelerini emreder; amellerinin nasıl olacağını görmek için. Sonra onlara bunu emredince, bunun karşılığında takdir ettiği sevabı zikrederek onları buna teşvik ve ısrar etti. Buyurdu ki: {Sizden iman edip infak edenler...} Yani: Allah'a ve Peygamberine iman etmeyi, Allah yolunda infak etmeyi bir araya getirenler için büyük bir ecir vardır. Bunun en büyüğü ve en yücesi, Rableri'nin rızası, ikram yurduna kavuşmak ve orada bulunan, Allah'ın mü'minler ve mücahidler için hazırladığı kalıcı nimetlerdir. Sonra onları iman etmeye çağıran sebebi ve bunun önündeki engelin bulunmadığını zikretti. Buyurdu ki: {Size ne oluyor ki Allah'a ve Peygamber'e iman etmiyorsunuz? Peygamber, Rabbinize iman etmeniz için sizi çağırıyor. Eğer mü'min iseniz, O sizden zaten söz almıştır.} Yani: İman etmenizi engelleyen nedir; oysa Resûl Muhammed ﷺ, peygamberlerin en faziletlisi ve Allah'a davet eden davetçilerin en şereflisidir ve sizi çağırmaktadır. Bu, onun davetini kabul etmeye, getirdiği hakka icabet etmeye ve buna çabucak yönelmeye sebep olmalıdır. Üstelik sizden iman konusunda ahit ve misak almıştır, eğer mü'min iseniz. Bununla birlikte, lütfu ve sizinle ilgilenmesi sebebiyle, dünyanın en şerefli varlığı olan Peygamber'in sadece davetiyle yetinmemiş, onu mucizelerle desteklemiş ve getirdiklerinin doğruluğunu apaçık delillerle size göstermiştir. Bunun için buyurdu ki: {O, kuluna apaçık ayetler indirir.} Yani: Akıl sahiplerine getirdiği her şeyin doğruluğunu ve onun kesin gerçek olduğunu gösteren açık ayetlerdir. {Sizi çıkarsın diye} Peygamberi size göndermek ve Allah'ın onun eliyle indirdiği Kitap ve hikmet ile, {karanlıklardan aydınlığa} yani cehalet ve küfür karanlıklarından ilim ve iman nurlarına çıkarsın diye. Bu, onun size olan merhametinin ve şefkatinin bir göstergesidir; çünkü o, kullarına annenin çocuğuna duyduğu merhametten daha merhametlidir. {Şüphesiz Allah, size karşı çok şefkatlidir, çok merhametlidir.} {Allah yolunda infak etmeniz için size ne oluyor? Oysa göklerin ve yerin mirası Allah'ındır.} Yani: Allah yolunda, yani hayır yollarının tamamında infak etmenizi engelleyen ve sizi cimri olmaya yönelten nedir? {Oysa} durum şudur ki sizin bir şeyiniz yok; {göklerin ve yerin mirası Allah'a aittir.} Bütün mallar ya elinizden çıkacak ya da siz onlardan ayrılacaksınız; sonra mülk, sahibi olan Allah'a, mübarek ve yüce olan O'na dönecektir. O halde mallar elinizdeyken infakı fırsat bilin ve bu fırsatı değerlendirin. Sonra Allah Teâlâ, halleri ve ilahi hikmete göre amellerin üstünlüğünü zikretti. Buyurdu ki: {Sizden, Fetihten önce infak edip savaşanlarla, sonradan infak edip savaşanlar bir değildir. Onlar, sonradan infak edip savaşanlardan derece bakımından daha üstündürler.} Buradaki "Fetih"ten kasıt, Hudeybiye Fethi'dir. Bu antlaşma sırasında Peygamber ile Kureyş arasında yapılan sulh, İslâm'ın yayılmasına, Müslümanların müşriklerle karışmasına, hiçbir engelle karşılaşmadan dine davet edilmesine yol açan en büyük fetihlerden biri olmuştur. Bu andan itibaren insanlar Allah'ın dinine dalga dalga girmiş ve İslâm büyük bir izzet kazanmıştır. Bu fetihten önce Müslümanlar, Müslümanların çoğunlukta olduğu Medine ve çevresi gibi yerlerin dışında dine davet edemiyorlardı. Mekke ve diğer müşrik diyarlarından İslâm'a girenler ise eziyet görüyor ve korkuya maruz kalıyorlardı. Bu nedenle fetihten önce İslâm'a girip infak edip savaşanlar, ancak bundan sonra müslüman olup savaşan ve infak edenlerden derece, ecir ve sevap bakımından daha üstündürler; hikmetin gereği de budur. Bu yüzden sahabenin önde gelenleri ve faziletlileri çoğunlukla fetihten önce müslüman olmuşlardır. Fakat amellerin arasında tercih yapmak, tercih edilenin noksanlığı ve kötülenmesi gibi bir kuruntuya yol açabileceğinden, Allah Teâlâ bunu şu sözüyle önlemiştir: {Ama Allah, hepsine güzel mükâfatı vaat etmiştir.} Yani: Fetihten önce ve sonra İslâm'a girip savaşan ve infak edenlerin hepsine Allah cenneti vaat etmiştir. Bu, sahabenin tamamının faziletine delalet eder, Allah'ın onlar için imanlarına şahitlik edip cenneti vaat ettiği için radıyallahu anhüm. {Allah, yaptıklarınızdan haberdardır.} Yani her birinizi bildiği amelinize göre karşılığını verir. Sonra Allah Teâlâ, Allah yolunda infaka teşvik etti; çünkü cihat, ona yapılan infaka ve onun hazırlığı için malların harcanmasına bağlıdır. Buyurdu ki: {Kim Allah'a güzel bir ödünç verir?} Bu, Allah'ın rızasına uygun, yalnızca Allah'ın rızası için, helal ve temiz maldan, gönülden verilen temiz infaktır. Allah'ın kerem sahibi olması sebebiyle bunu bir ödünç olarak adlandırmıştır; oysa mal O'nunkidir, kul da O'nundur. Ve bunu kat kat artırarak karşılığını vereceğini vaat etmiştir. O, cömert ve çok bağışlayandır. Bu katlanmanın yeri ve zamanı kıyamet günüdür; o gün herkesin fakirliği belli olur ve iyi karşılıktan en küçük bir şeye bile muhtaç olur. Bunun için buyurdu ki: {O gün, mü'min erkeklerle mü'min kadınların, nurlarının önlerinde ve sağlarında koşuşturduğunu görürsün...}