Yüce Allah, Resûlüne karşı çıkanların durumunu anlatıp onların hiçbir âyetin fayda vermediğini, hiçbir ikazın kendilerine yarar sağlamadığını belirttikten sonra, peygamberleri yalanlayan geçmiş ümmetlerin akıbetiyle onları uyarıp korkutmuştur. Allah'ın onları nasıl helak ettiğini ve azabını nasıl üzerlerine indirdiğini hatırlatmıştır. Bu bağlamda, putlara tapan bir topluluğa gönderilen ilk peygamber olan Nûh'un kavmini anmıştır. Nûh, onları Allah'ın birliğine ve yalnız O'na, ortağı olmaksızın ibadet etmeye davet etmiş, fakat onlar şirkten vazgeçmekten kaçınarak şöyle demişlerdir: [Kur'an: "Sakın ilahlarınızı bırakmayın; Vedd'i, Suvâ'ı, Yegûs'u, Yeûk'u ve Nesr'i de bırakmayın."] [Nûh: 23]. Nûh, geceli gündüzlü, gizli ve açıktan onları Allah'a davet etmeye devam etmiş, ancak bu durum onların inatlarını ve azgınlıklarını artırmış, peygamberlerine karşı küstahlığa yol açmıştır. Bu yüzden burada şöyle buyurulmuştur: {Kulumuzu yalanladılar ve "Deli!" dediler.} Çünkü onlar, kendilerinin ve atalarının içinde bulunduğu şirk ve sapkınlığın akılla sabit olduğunu, Nûh'un getirdiklerinin ise cehalet ve sapkınlık olup yalnızca deliler tarafından söylenebileceğini iddia ediyorlardı. Oysa onlar bu konuda yalan söylemiş, şer'an ve akılen sabit olan hakikatleri tersine çevirmişlerdir. Zira Nûh'un getirdiği, aydınlık ve doğru akıllara hidayete, nura ve doğru yola ulaştıran sabit bir haktır; onların içinde bulunduğu ise apaçık bir cehalet ve sapkınlıktır. [Ayetteki] {ve azarlandı} ifadesi, Nûh'un Allah'a davet ettiği zaman kavminin onu azarlaması ve sert davranmasıdır. Onlar -Allah onları kahretsin- Nûh'a iman etmemekle ve onu yalanlamakla yetinmemiş, güçleri yettiği ölçüde ona eziyet etmişlerdir. Bütün peygamber düşmanlarının durumu da böyledir; peygamberleriyle aralarındaki ilişki bu şekildedir. Bunun üzerine Nûh Rabbine dua etmiş ve {Ben mağlup oldum} demiştir; yani onlardan intikam alacak bir gücü yoktur, çünkü kavminden az ve nadir kimseden başka iman eden olmamıştır ve onların kavmine karşı koyacak bir gücü de yoktur. {Artık yardım et} yani, ey Allah'ım, benim için onlardan intikam al. Başka bir ayette ise şöyle demiştir: [Kur'an: "Rabbim! Yeryüzünde kâfirlerden tek bir ev bile bırakma."] [Nûh: 26] ... Allah onun duasını kabul etmiş ve kavminden ona yardım etmiştir. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: {Biz de gökin kapılarını bol bol akan suyla açtık.} Yani çok fazla ve art arda yağan bir yağmurla. {Yeryüzünü de pınarlar halinde fışkırttık.} Böylece gökten olağanüstü bir biçimde su yağmaya başlamış, yeryüzünün tamamı fışkırmıştır; hatta adet olarak içinde su bulunmayan, üstelik su kaynağı olmaktan uzak, ateşin yeri olan tennur bile fışkırmıştır. {Sular, takdir edilmiş bir emre göre birleşti.} Yani gökten ve yerden gelen sular, Allah'ın bu konuda verdiği bir emirle birleşmiştir; bu da Allah'ın ezelde yazdığı ve hükmettiği bir şeydir; zalim ve azgın bu kavme bir ceza olarak. {Onu tahtalardan ve çivilerden yapılmış bir gemiye bindirdik.} Yani kulumuz Nûh'u ve onunla birlikte iman edenleri, tahtaları çivilerle birbirine tutturulmuş gemiye bindirerek kurtardık. {Gözetimimiz altında akıp giden} yani Nûh ve onunla birlikte olanlar, Allah'ın gözetimi ve koruması altında, boğulmaktan korunmuş olarak, her türlü mahlukatla birlikte gidiyorlardı; O, en iyi koruyucu ve vekildir. {Reddedilmiş olana bir karşılık olarak.} Yani Nûh'a yaptığımız bu genel boğulmadan kurtarma işi, kavminin onu yalanlaması ve ona karşı küfretmesi karşılığında, onun davetine sabretmesi, Allah'ın emrinde sebat etmesi sebebiyle bir mükâfattır. Nitekim Allah bu konuda başka bir ayette şöyle buyurmuştur: [Kur'an: "Ey Nûh! Bize ait selâm ve bereketlerle, seninle birlikte olan ümmetlerin de üzerinde olduğu hâlde in."] [Hûd: 48] ayeti. Bunun bir diğer ihtimali de şudur: Nûh'un kavmini helak etmiş ve onlara azap ve rezillik vermiş olmamız, küfür ve inatları karşılığında bir cezadır. Bu anlam, kâf harfini fetha ile okuyanların kıraatine göre daha uygundur. {Biz bu olayı bir ibret kıldık; öğüt alan var mı?} Yani Nûh'un kavmiyle olan kıssasını, öğüt alanların ibret alacağı bir ayet olarak bıraktık. Peygamberlere isyan edip onlara inat edeni Allah şiddetli ve genel bir azapla cezalandırır. Ya da zamir gemiye ve onun cinsine döner; gemi yapımının aslı Allah'ın kulu Nûh'a öğretmesidir; sonra Allah onun yapımını ve cinsini insanlar arasında bırakmış, böylece kullarına olan rahmetini, lutfunu, kudretinin kemalini ve sanatının güzelliğini göstermiştir. {Öğüt alan var mı?} Yani ayetleri düşünüp dikkatini kendisine gelenlere veren, öğüt alan var mı? Çünkü bu ayetler son derece açık ve kolaydır. {Azabım ve uyarım nasılmış?} Yani ey muhatap, Allah'ın acı azabını ve kimseye hüccet bırakmayan uyarısını nasıl gördün? {Andolsun, Kur'an'ı öğüt almak için kolaylaştırdık; öğüt alan var mı?} Yani bu Kur'an-ı Kerim'in lafızlarını ezberlemek ve okumak, anlamlarını kavramak ve bilmek için kolaylaştırdık ve açıkladık. Çünkü o, lafız bakımından en güzel, anlam bakımından en doğru ve tefsir bakımından en açık sözdür. Kim ona yönelirse Allah onun istediğini son derece kolaylaştırır. "Zikir" kelimesi, amel edenlerin öğüt alacağı her şeyi kapsar: helal ve haram, emir ve nehiylerin hükümleri, cezanın hükümleri, öğütler ve ibretler, faydalı akideler ve doğru haberler. Bu yüzden Kur'an ilmi, hem ezber hem tefsir olarak, mutlak anlamda en kolay ve en yüce ilimdir; kul onu talep ederse kendisine yardım edilen faydalı ilimdir. Selefin bazıları bu ayet hakkında şöyle demiştir: "Ilim talep eden var mı ki kendisine yardım edilsin?" Bu sebeple Allah, kullarını ona yönelmeye ve öğüt almaya, {öğüt alan var mı?} buyurarak davet etmektedir.