Allah Teâlâ, yalanlayanların hâlini ve onları yerdiğini zikredince, ibret alsınlar ve bu ufukî âyetlerle, delil kılındıkları şeylere delil getirsinler diye onları bu âyetlerinde düşünmeye çağırdı. Şöyle buyurdu: {Üstlerindeki göğe bakmadılar mı, onu nasıl bina ettik?} Yani: Bu bakış için bir zahmete ve yolculuğa ihtiyaç yoktur; bu son derece kolaydır. Böylece [göğe] bakıp görsünler ki, onu düzgün kenarlı, sağlam yapılı bir kubbe olarak yarattık; parlayıp geri çekilen yıldızlarla, akıp giden seyyarelerle süslenmiştir. Bunlar ufuktan ufka uzanmış, son derece güzel ve hoş bir görünüme sahiptirler; onda ne bir kusur, ne bir yarık, ne bir çatlak, ne de bir eksiklik görürsün. Allah onu yeryüzü halkı için bir tavan kılmış ve içine onların zorunlu maslahatlarından ne varsa yerleştirmiştir. {Yeryüzüne de bakmadılar mı, onu nasıl yaydık, genişlettik?} Öyle ki her canlının içinde durup yerleşmesine, bütün maslahatlarına hazırlanmasına imkân verilmiştir. Yeryüzünü dağlarla sabitleştirdi ki sarsıntıdan ve dalgalanmadan sabit kalsın. {Ve onda her güzel çiftten bitirdik.} Yani: Gözü hoşnut eden, bakanı sevindiren, gözetleyenin gözünü aydınlatan her türlü bitki çeşidinden bitirdik. Bu bitkiler Âdemoğullarının yemesi, hayvanlarının yemesi ve onların faydalanması içindir. Bu faydalar arasında özellikle, lezzetli meyvelerle dolu bahçeler; üzüm, nar, turunç ve elma ile diğer meyve çeşitleri zikredilmiştir. Ayrıca {uzun boylu hurma ağaçlarını} de zikretti. Yani faydası uzun süren, yüksek olup göğe yükselen, birçok ağacın erişemediği bir boya ulaşan hurmalardır. Bunların {tomurcuklu, üst üste dizili} salkımlarından kullar için rızık çıkar; yiyecek, katık ve meyve olarak. Hem kendileri hem de hayvanları bundan yer ve biriktirirler. Yine Allah'ın yağmurla çıkardığı ve onun etkisi olan, yeryüzündeki ırmaklar ve altlarındaki ekin tanelerinden, yani biçilen ekinden; buğday, arpa, mısır, pirinç, darı ve benzeri çıkarır. Bu şeylerde düşünmek {basiret} sağlar; cehalet körlüğünden kişi onunla gözünü açar. Ve {zikra} vardır; dinde ve dünyada faydalı olanı hatırlar, Allah'ın haber verdiğini ve peygamberlerinin haber verdiğini hatırlar. Bu ise herkese değil, {Allah'a yönelen her kula} mahsustur; yani O'na sevgi, korku ve umutla yönelen, davetine icabet eden kuldur. Yalanlayan veya yüz çeviren ise, inanmayan bir topluluğa âyetler ve uyarılar fayda vermez. Bunun özeti şudur: Göklerde ve yerde bulunan olağanüstü yaratılış, güç ve kuvvet, Allah'ın kudretinin tamlığına delildir. Orada bulunan güzellik, sağlamlık, eşsiz sanat ve eşsiz yaratılış, Allah'ın hakimlerin en hakimi olduğuna ve her şeyi bilenin O olduğuna delildir. Orada kullar için bulunan faydalar ve maslahatlar, her şeyi kuşatan Allah'ın rahmetine ve her canlıyı kapsayan cömertliğine delildir. Orada bulunan yaratılışın büyüklüğü ve eşsiz düzen, Allah Teâlâ'nın tek ve birliğinin, samedin, eş ve evlat edinmeyen, hiçbir şey O'na denk olmayan bir Vahid-i Ehad olduğuna delildir. Ve ibadetin, boyun eğmenin ve sevginin yalnızca O'na yönelik olması gerektiğine delildir. Orada ölü yerin dirilmesi, Allah'ın ölüleri diriltmesine delildir ki amellerine göre karşılık versin. Bu yüzden şöyle buyurdu: {Onunla ölü bir beldeyi diriltiriz. İşte dirilme de böyledir.} Bu göksel ve yersel âyetleri onlara hatırlattıktan sonra, daha önceki ümmetlerin akıbetiyle onları korkuttu; yalanlamalarında devam etmemelerini, kardeşlerinden olan yalanlayıcıların başına gelenin kendilerine de gelmemesini istedi. Şöyle buyurdu: {Onlardan önce Nuh kavmi ve Eshâbu'r-Res ... yalanladı.}