Yüce Allah şöyle buyuruyor: {Onun yanındaki arkadaşı: "İşte bu, yanımda hazır bulunan (amel defteri)dir" der.} Yani bu inkârcı, yüz çeviren kimsenin yanındaki melek, yani Allah'ın onu ve amellerini korumakla görevlendirdiği meleği, kıyamet günü onu ve amellerini getirir ve şöyle der: "İşte bu, yanımda hazır bulunan (amel defteri)dir." Yani ben, kendisine görevlendirildiğim, onun ve amelinin korunmasını, hazır hale getirdim; böylece amelinin karşılığı verilir. Cehennemi hak eden kimseye şöyle denir: {Ey iki melek! Her inatçı, nankör kimseyi cehenneme atın.} Yani Allah'ın ayetlerine karşı çok küfür ve inat eden, günahları çok işleyen, haramlara ve günahlara cüret eden kişi. {Hayra engel olan} Yani kendisinde bulunan hayrı engelleyen; en büyüğü Allah'a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman olan hayra engel olan; malının ve bedeninin faydasını esirgeyen. {Haddi aşan} Yani Allah'ın kullarına ve sınırlarına karşı haddini aşan. {Şüphe içinde olan} Yani Allah'ın vaadi ve tehdidi konusunda şüphe eden. Ona ne iman ne de iyilik vardır; onun vasfı küfür, haddi aşmak, şüphe, tereddüt, cimrilik ve Rahman'dan başka ilahlar edinmektir. Bu yüzden şöyle buyurmuştur: {Allah'la birlikte başka bir ilah edinen.} Yani onunla birlikte başkasına kulluk eden; kendisine bir fayda ya da zarar, bir ölüm ya da diriliş, bir dirilme de sağlayamayan kimseye. {Onu şiddetli azaba atın!} Ey o iki yakın melek! Onun azabın en büyüğü, en şiddetlisi ve en çirkini olan azaba atın. {Onun arkadaşı (şeytan) der ki, kendisinden uzaklaşarak ve günahını ona yükleyerek: "Rabbimiz! Onu azdırmadım. Çünkü onun üzerinde bir hakimiyetim, bir delilim ya da bir kanıtım yoktu; ancak o kendisi uzak bir sapıklık içindeydi." Yani sapan ve kendi tercihiyle hakikatten uzaklaşan oydu. Nitekim başka bir ayette şöyle buyurulmuştur: "Emir bittiğinde şeytan şöyle dedi: Allah size hak vaadinde bulundu; ben de size vaatte bulundum, sonra sözümden döndüm. Benim sizin üzerinizde bir hakimiyetim yoktu; yalnızca sizi çağırdım, siz de bana uydunuz. Öyleyse beni kınamayın, kendinizi kınayın..." [İbrahim: 22]. Allah Teâlâ onların tartışmasına karşılık olarak buyuruyor: {Benim huzurumda tartışmayın.} Yani benim yanımda tartışmanızın bir faydası yoktur. {Oysa size uyarıyı önceden göndermiştim.} Yani elçilerim size açık ayetler, apaçık deliller ve parlak kanıtlarla geldi; böylece size karşı hüccetim kuruldu, sizin mazeretiniz kesildi ve hak edilen karşılığı gerektiren amellerinizle bana geldiniz. {Benim katımda söz değiştirilmez.} Yani Allah'ın söylediği ve haber verdiği şey değiştirilemez, çünkü sözde Allah'tan daha doğru kimse yoktur, sözde ve haberde Allah'tan daha doğru kimse yoktur. {Ben kullara zulmedici değilim.} Aksine onları yaptıkları iyi ve kötü amellerin karşılığıyla cezalandırırım; kötülükleri artırılmaz, iyilikleri eksiltilmez.