Yüce Allah bu çirkin şeyleri yeren, bunların şeytanın işi ve pis şeyler olduğunu bildiren bir ayettir. {Ondan uzak durun} yani bırakın, {umulur ki kurtuluşa erersiniz.} Çünkü kurtuluş, Allah'ın haram kıldığı şeyleri terk etmeden tam olmaz; özellikle de söz konusu bu fenalıklar olan şaraptan ve kumardan. Şarap, aklı örten, onu sarhoşluğuyla perdeleyen her şeydir. Kumar ise iki taraftan da karşılık bulunan her türlü yarışmadır; bahis ve benzeri gibi. Dikili taşlar ise put, eş ve benzeri, Allah'tan başka dikilip tapılan şeylerdir. Fal oklarıyla kısmet aramak da bunlardandır. Allah bu dört şeyi yasaklamış ve yermiştir; ayrıca bunların terk edilmesini gerektiren bozucu sonuçlarını bildirmiştir. Bunlardan biri: Bunlar pistir, yani manevi olarak kötü ve pistir; duyularla pis olmasalar bile. Pis şeylerden kaçınmak, onlarla kirlenmemek gerekir. Diğeri: Bunlar şeytanın işidir. Şeytan ise insanın en açık düşmanıdır. Bilinir ki düşmandan sakınılır, onun tuzaklarından ve işlerinden korunulur; özellikle de düşmanını içine düşürmek için yaptığı işlerden. Çünkü bunlarda onun helakı vardır. Bu yüzden akıllılık, açık düşmanın işinden tamamen uzak durmak, ondan sakınmak ve bunlara düşmekten korkmaktır. Diğeri: Bu şeyleri terk etmeden kulun kurtuluşa ermesi mümkün değildir. Çünkü kurtuluş, istenen ve sevilen şeye ulaşmak, korkulan şeyden kurtulmaktır; bunlar ise kurtuluşa engel olur ve onu geciktirir. Diğeri: Bunlar insanlar arasında düşmanlık ve kin doğurur. Şeytan da özellikle şarap ve kumarla bunu yaymaya hırslıdır; mü'minler arasında düşmanlık ve kin oluşturmak için. Şarapta akıl bozulur, aklını kaybeder; bu da onu mü'min kardeşlerine karşı kine sürükler. Özellikle de şarap içenlerin tipik olarak yaptığı küfür ve hakaretler eklenince bu daha da artar; bazen öldürmeye kadar varır. Kumarda ise biri diğerine üstün gelir ve karşılıksız olarak çok malı alır; bu da düşmanlık ve kinin en büyük sebeplerindendir. Diğeri: Bu şeyler kalbi, bedeni de onu izleyerek Allah'ın zikrinden ve namazdan alıkoyar. Oysa kul bunlar için yaratılmış ve mutluluğu bunlardadır. Şarap ve kumar, onu bunlardan en büyük şekilde alıkoyar; kalbi meşgul olur, aklı kaybolur, bunlarla uğraşırken uzun zaman geçer ve nerede olduğunu bilmez. Sahibini kirleten, onu pislerden kılan, şeytanın işlerine ve tuzaklarına düşüren bir günahtan daha büyük ve çirkin ne olabilir? Kul, aşağılık bir hayvanın çobanına boyun eğmesi gibi şeytana boyun eğer; kulla kurtuluşu arasına girer, mü'minler arasında düşmanlık ve kin doğurur, Allah'ın zikrinden ve namazdan alıkoyar. Bu mefsedetlerden daha büyüğü var mı? İşte bu yüzden Yüce Allah, sağlam akıllara bu şeylerden sakınmayı, "Artık vazgeçecek misiniz?" sorusuyla dolaylı olarak sunmuştur. Çünkü akıllı kimse bu mefsedetlerden birine baktığında bundan vazgeçer, nefsi tutulur; uzun bir öğüde ve sert bir uyarıya ihtiyaç duymaz.