Allah Teâlâ, Nasârâ'nın "Allah, Meryem oğlu Mesih'tir" sözüyle küfre düştüğünü haber vermektedir. Onlar bu sözü, Mesih'in babasız, anneden doğmuş olmasına dayandırmışlardır; oysa bu, İlâhî yaratılış düzeninin alışılmış olan işleyişine aykırıdır. Hâlbuki Mesih aleyhisselâm bu iddialarını yalanlamış ve onlara şöyle demiştir: {Ey İsrâiloğulları! Benim de Rabbim, sizin de Rabbiniz olan Allah'a kulluk edin.} Böylece kendisi için tam kulluğu, her yaratığın Rabbi olan Allah için ise kapsayıcı rububiyeti kabul etmiştir. {Şüphesiz kim Allah'a ortak koşarsa} -ister Îsâ olsun ister başkası- yaratılmış bir varlığı ortak tutarsa, {Allah ona cenneti haram kılmıştır, varacağı yer ateştir.} Bunun sebebi, yaratılmışı Yaratan'a denk tutması ve Allah'ın kendisi için yarattığı, yani hâlis ibadeti, kendisine ait olmayan birine yöneltmesidir; bu yüzden ebediyen ateşte kalmayı hak etmiştir. {Zâlimlerin de hiçbir yardımcısı yoktur} ki onları Allah'ın azabından kurtarsın veya başlarına gelen bazı şeyleri onlardan savsın. {Andolsun, "Allah üçün üçüncüsüdür" diyenler kâfir olmuştur.} Bu, Nasârâ'nın kendi aralarında meşhur olan sözlerindendir: Allah'ın üçün üçüncüsü olduğunu, yani Allah'ı, Îsâ'yı ve Meryem'i iddia etmişlerdir. Allah onların söylediklerinden çok yücedir. Bu, Nasârâ'nın akıl zayıflığının en büyük delilidir: Bu çirkin sözü nasıl kabul ettiler, bu kötü inancı nasıl benimsediler?! Yaratıcı ile yaratılmışlar onlara nasıl karıştı?! Âlemlerin Rabbi onlara nasıl gizli kaldı?! Allah Teâlâ, onlara ve benzerlerine cevap olarak buyurur: {Tek bir İlâhtan başka hiçbir ilâh yoktur.} Her kemal sıfatıyla sıfatlanmış, her noksanlıktan münezzeh, yaratma ve tedbirde yegâne olan Allah'tır; yaratılmışlarda bulunan her nimet ancak O'ndandır. Öyleyse O'nun yanına başka bir ilâh koymaları nasıl düşünülebilir?! Allah, zâlimlerin söylediklerinden çok yücedir. Sonra şu sözüyle onları tehdit etmiştir: {Eğer söylediklerinden vazgeçmezlerse, içlerinden küfre sapanları mutlaka acı bir azap çarpacaktır.} Ardından onları, yaptıklarından tövbeye çağırmış ve tövbeyi kabul edeceğini beyan etmiştir: {Hâlâ Allah'a tövbe edip O'ndan bağışlanma dilemezler mi?} Yani, Allah'ın sevdiği ve razı olduğu şeye, Allah'ın birliğini kabul etmeye ve Îsâ'nın Allah'ın kulu ve elçisi olduğunu bilmeye dönmelerini istemektedir; söyledikleri sözlerden dolayı. {Allah ise çok bağışlayan, çok merhametlidir.} Yani tövbe edenlerin günahlarını, gökyüzüne ulaşsa bile bağışlar; tövbelerini kabul ederek onlara merhamet eder ve kötülüklerini iyiliklere çevirir. Tövbeye davetleri, {Hâlâ Allah'a tövbe edip O'ndan bağışlanma dilemezler mi?} sözünde olduğu gibi, en yumuşak ve lütufkâr bir üslupla yapılmıştır. Sonra Mesih'in ve annesinin hakikatini, yani gerçeği anlatmış ve şöyle buyurmuştur: {Meryem oğlu Mesih ancak bir elçidir.} Yani onun en son mertebesi ve işinin sonu budur: Allah'ın gönderilmiş kullarındandır; emir ve şeriat konusunda Allah'ın kendisine gönderdiği şeyden başka bir yetkisi yoktur. Önceki elçilerle aynı türdendir, onlara göre bir üstünlüğü yoktur ki onu beşerlik derecesinden rububiyet mertebesine çıkarsın. {Annesi de} Meryem {sıddîka idi.} Yani bu da onun son derecesidir: Peygamberlerden sonra yaratılmışların en yüksek mertebesinde bulunan sıddîklardan biriydi. Sıddîklık ise yakîne ulaştıran, faydalı ve verimli ilimle, salih amelle elde edilen bir haldir. Bu, Meryem'in peygamber olmadığına, en yüksek hâlinin sıddîklık olduğuna delildir; bu da onun için yeterli bir fazilet ve şeref sayılır. Aynı şekilde diğer kadınların hiçbiri de peygamber olmamıştır; çünkü Allah Teâlâ nübüvveti, iki cinsin en kâmil olanında, yani erkeklerde kılmıştır. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: {Senden önce de yalnızca, kendilerine vahyettiğimiz erkekleri gönderdik.} [Yusuf: 109] Îsâ aleyhisselâm, kendisinden önceki peygamber ve elçilerle aynı cinsten olduğuna, annesi de sıddîka olduğuna göre, Nasârâ onları Allah'la birlikte iki ilâh edinmeyi nereden çıkarmıştır?! Allah'ın şu sözü de bunların birer kul ve muhtaç fakir olduğunu açıkça gösterir: {İkisi de yemek yerdi.} Tıpkı Âdemoğulları gibi yemeğe ve suya ihtiyaç duymaları, bunların ilâh olmadığını gösterir. Eğer ilâh olsalardı, yemek ve içmeğe ihtiyaç duymaz, hiçbir şeye muhtaç olmazlardı; çünkü ilâh, ganî ve hamîd olandır. Allah Teâlâ delili ortaya koyduktan sonra buyurur: {Bak, onlara ayetleri nasıl açıklıyoruz!} Bu ayetler hakkı açıklar, yakîni ortaya çıkarır. Buna rağmen onlara hiçbir fayda vermez; onlar hâlâ yalan ve iftiralarında, uydurma sözlerinde direnirler. Bu da onların zulmü ve inatçılığıdır.