Yüce Allah, Yahudilerin çirkin sözünü ve korkunç inancını haber vererek şöyle buyurur: { Yahudiler, "Allah'ın eli bağlıdır" dediler } yani hayırdan, iyilikten ve ihsandan (elini çekmiş, cömertlikten uzaktır). { Elleri bağlansın, söyledikleriyle lanetlensinler } Bu, onlara söyledikleri sözün cinsiyle beddua etmektir. Çünkü sözleri, Cömert Allah'ı cimrilik ve iyilik yapmamakla nitelemeyi içermektedir. Allah da onlara, bu niteleme kendilerine uygulanarak karşılık verdi. Böylece insanların en cimri ve en az iyilik yapanı, Allah hakkında en kötü zanda bulunanı oldular; Allah da onları, her şeyi kuşatan ve yukarı ile aşağı âlemin dört bucağını dolduran rahmetinden uzaklaştırdı. Bu yüzden şöyle buyurdu: { Hayır, O'nun iki eli de açıktır, dilediği gibi harcar } Onu kısıtlayan yoktur, dilediğini engelleyen bir mani de yoktur. Çünkü O, dinî ve dünyevi lütuf ve ihsanını yaymıştır; kullarına, cömertliğinin esintilerine yönelmelerini ve isyanlarıyla kendi yüzlerine ihsanının kapılarını kapatmamalarını emretmiştir. Onun elleri gece ve gündüz bol bol bağışlar, hayrı her vakitte akıp durur; sıkıntıyı giderir, kederi kaldırır, fakiri zengin eder, esiri çözer, kırığı onarır; istekliye cevap verir, yoksul ve bakmakla yükümlü olana verir; çaresizlere icabet eder, dileyenlere karşılık verir. İstemeyene de nimet verir, afiyet isteyene afiyet bağışlar; isyankâr olana bile hayrından mahrum etmez, bilakis iyilik de fücur da O'nun hayrından yararlanır. Dostlarına, salih amelleri kolaylaştırarak cömertliğini gösterir, sonra onlara bu amelleri hamd ile nispet eder; oysa onlar da O'nun cömertliğindendir. Onlara, tarif edilemeyen ve kulun aklına gelmeyen peşin ve gecikmeli sevap verir. Bütün işlerinde onlara lütufla davranır, onlara ihsan ulaştırır, farkında bile olmadıkları birçok belayı onlardan savar. Kullardaki bütün nimetlerin kaynağı O olduğundan, O'nu tenzih ederiz. Sıkıntıları defetmek için yalnız O'na yalvarırlar. Hiç kimsenin tamamen sayamayacağı bir övgüye layık olan Allah ne yücedir; O, kendini övdüğü gibidir. Kullar bir an bile Onun keremsizliğinden uzak kalmaz; onlar, cömertliği olmaksızın ne varlık bulur ne de bekâ. Cehaletiyle Rabbinden müstağni olduğunu sanan ve O'na celaline yakışmayan şeyleri isnat edenin hâli çirkindir. Eğer Allah, o sözü söyleyen Yahudilerle onlara benzeyen, hâli onların hâline benzeyen kimseleri söyledikleri bazı sözleri yüzünden cezalandırsaydı, helak olurlar ve dünyalarında perişan olurlardı. Ama onlar bu sözleri söylemeye devam ediyor; O ise onlara hilm ile davranır, affeder ve süre tanır, ama onları bırakıp başıboş da bırakmaz. Yine O'nun şu sözü: { Senin Rabbinden sana indirilen bu şey, onlardan çoğunun azgınlık ve küfrünü artıracaktır } Bu, kula verilebilecek en büyük cezadır: Allah'ın Rasûlü'ne indirdiği, içinde kalbin ve ruhun hayatı, dünya ve ahiret saadeti, iki yurdun kurtuluşu bulunan, Allah'ın kullarına lütfettiği en büyük nimet olan bu zikir, kulların onu kabul etmeye, ona teslim olmaya ve bunun için Allah'a şükretmeye koşmalarını gerektirirken, bu kimse için sapkınlığına sapkınlık, azgınlığına azgınlık, küfrüne küfür artışı olur. Bu da onun ondan yüz çevirmesi, onu reddetmesi, ona inat etmesi ve batıl şüphelerle ona karşı çıkması yüzündendir. { Biz de aralarına kıyamet gününe kadar düşmanlık ve buğz saldık } Bu yüzden birbirleriyle uyuşmazlar, birbirlerine yardım etmezler ve kendi çıkarlarına olan bir durumda birleşmezler; kalpleri hep birbirine kin dolu, fiilleriyle birbirine düşman olarak kıyamet gününe kadar böyle kalırlar. { Ne zaman savaş ateşi yakmaya kalksalar } İslam'a ve Müslümanlara tuzak kurmak için, onu tekrar tekrar yapıp dört bir yandan atlı ve yaya kuvvetleriyle saldırmak istediklerinde, { Allah onu söndürür } Onların hızla yenilmeleri, orduların dağılması ve Müslümanların onlara galip gelmesiyle. { Yeryüzünde fesat çıkarmak için koşuşturuyorlar } yani çalışıp gayret gösteriyorlar, ama yeryüzünde fesat çıkarmak için: isyan işleyerek, batıl dinlerine çağırarak ve İslam'a girmeyi engelleyerek. { Allah fesat çıkaranları sevmez } Bilakis onlara şiddetle buğz eder ve bunun karşılığını verecektir. [Sonra Allah şöyle buyurdu.] { Kitap ehli iman etseydi ve takvalı olsaydı, elbette onların kötülüklerini örter ve onları Naim cennetlerine koyardık } Bu, O'nun kerem ve cömertliğindendir. Kitap ehlinin çirkin hallerini, kusurlarını ve batıl sözlerini zikrettikten sonra onları tevbeye davet etmiştir: Eğer Allah'a, meleklerine, bütün kitaplarına ve bütün peygamberlerine iman etseler ve günahlardan sakınsalar, kötülüklerini ne kadar çok olursa olsun örter ve nefislerin arzu ettiği, gözlerin lezzet aldığı Naim cennetlerine koyardı. { Onlar Tevrat'ı, İncil'i ve Rableri tarafından kendilerine indirilenleri ayakta tutsaydılar } yani bu ikisinin emir ve yasaklarını yerine getirselerdi, Allah'ın onları çağırıp teşvik ettiği gibi. Bu ikisini ayakta tutmanın bir parçası, bunların çağırdığı şeye, yani Muhammed ﷺ'e ve Kur'an'a iman etmektir. Eğer Rableri tarafından kendilerine, onlar için ve onlara özen gösterilerek indirilen bu büyük nimete sahip çıksalardı, { üstlerinden ve ayaklarının altından yerdlerdi } yani Allah onlara rızkı bol verir, gökten yağmur indirir ve yerden bitkiler çıkarırdı; nitekim Allah şöyle buyurur: [Kur'an: "Eğer kasabaların halkı iman edip takvalı olsalardı, elbette üzerlerine gökten ve yerden bereketler açardık."] [A'râf: 96]. { Onların içinden } yani Kitap ehlinden { ılımlı bir topluluk vardır } yani Tevrat ve İncil'le amel eden, ama kuvvetli ve dinç olmayan bir amelle. { Onların çoğu ise yaptıkları ne kötüdür } yani onlardan kötülük yapanlar çoktur. Onlardan öne geçenler ise azdır.