{ ولقد أرسلنا موسى بآياتنا إلى فرعون وملئه } إلى آخر القصة. Allah Teâlâ, "Senden önce gönderdiğimiz peygamberlerimize sor: Rahmân'dan başka tapılacak ilâhlar kıldık mı?" [Zuhruf: 45] buyurduktan sonra, peygamberlerin davetleri arasında en meşhur olanı olan Mûsâ'nın hâlini ve davetini beyan etmiştir. Allah Teâlâ bunu Kitabında pek çok zikrettiği için, Firavun ile olan durumunu anlatarak şöyle buyurmuştur: { Andolsun, Mûsâ'yı ayetlerimizle Firavun'a ve onun ileri gelenlerine gönderdik }. Bu ayetler, getirdiklerinin doğruluğuna kesin delil oluşturan mucizelerdir: asâ, yılana dönüşmesi, çekirge, bit ve diğer ayetler. { Mûsâ dedi ki: "Ben âlemlerin Rabbi'nin elçisiyim." } Böylece onları Rablerini tanımaya ve O'ndan başkasına ibadet etmemeye davet etmiştir. { Ayetlerimizi onlara getirdiğinde, onlar bunlara gülmeye başladılar. } Yani zulüm ve büyüklenmeyle bunları reddettiler, inkâr ettiler ve alay ettiler. Bunun sebebi ayetlerin yetersizliği ya da açık olmamasıdır değildi. Nitekim şöyle buyurmuştur: { Onlara her ayet gösterdiğimiz de, bir öncekinden daha büyüktü. } Yani sonraki ayet, öncekinden daha büyüktü. { Onları azaba çarptırdık. } Çekirge, bit, kurbağa ve kan gibi, ayrıntılı ayetlerle. { Umulur ki dönerler. } İslâm'a dönüp teslim olsunlar, şirkleri ve kötülükleri ortadan kalksın diye. { Azap onlara inince dediler ki: } { Ey sihirbaz! } Bununla Mûsâ aleyhisselâmı kastediyorlardı. Bu hitap ya alaycılık olarak söylenmiş, ya da onların nezdinde bir övgü sayılmış olabilir. Onlar, âlim oldukları sanılan sihirbazlara hitap ettikleri gibi ona hitap ederek yalvarmışlardır. Şöyle dediler: { Rabbine, sende olan ahdi hürmetine bizim için dua et. Doğrusu biz hidayete ereceğiz. } Yani Allah'ın sana verdiği ve seni fazilet ve üstünlüklerle şereflendirdiği hürmete binaen, bizden bu azabı kaldırması için dua et; Allah bunu kaldırırsa biz hidayete ereceğiz. { Azabı kaldırdığımızda ise, hemen ahitlerini bozdular. } Yani sözlerinde durmadılar, hainlik ettiler ve küfürlerinde devam ettiler. Bu, şu ayete benzer: { Biz de üzerlerine tufanı, çekirgeyi, biti, kurbağaları ve kanı ayrıntılı ayetler olarak gönderdik. Yine de büyüklenip suçlu bir topluluk oldular. Üzerlerine azap indiğinde dediler ki: "Ey Mûsâ! Rabbine, sende olan ahit hürmetine bizim için dua et. Eğer bu azabı bizden kaldırırsan sana mutlaka inanacağız ve İsrâiloğulları'nı seninle mutlaka göndereceğiz." Ne zaman ki belirli bir süreye kadar olan azabı kaldırdık, hemen ahitlerini bozdular. } [A'râf: 133-135]. { Firavun kavmi içinde seslendi ve dedi ki: } Bâtılına güvenerek büyüklenmiş, mülkü onu aldatmış, malı ve askerleri onu azdırmıştı: { Ey kavmim! Mısır'ın mülkü benim değil mi? Şu nehirler de altımdan akmıyor mu? } Yani Nil'den ayrılan ve saraylar ile bahçelerin ortasından geçen bu nehirlerin sahibi ve tasarruf sahibi ben değil miyim? { Görmüyor musunuz? } Bu geniş ve uzun mülkü... Bu, onun derin cehaletindendir; zira kendi zatına ait olmayan bir şeyle övünmüş, güzel vasıflarla ya da doğru davranışlarla övünmemiştir. { Yoksa ben, şu aşağılık ve zayıf olan Mûsâ'dan daha hayırlı değil miyim? } Allah onu kahretsin; Mûsâ bin İmrân'ı "aşağılık" diye nitelemiştir. Oysa Mûsâ, Rahmân'ın kelîmi, Allah katında itibarlı biridir. Yani "Ben aziz, o ise zelil ve hor görülmüş biriyim; hanginizin daha hayırlı olduğu ortadadır" demek istemiştir. { Üstelik } { konuşmayı pek beceremiyor } onu anlatamıyor, çünkü dili fasih değildir. Bu, konuşması ağır olsa bile kalbindekini anlatabildiği sürece hiçbir şekilde kusur sayılmaz. Sonra Firavun şöyle dedi: { Ona altından bilezikler verilmesi, yahut melekler kendisiyle birlikte gelip geçit oluşturması değil miydi? } Yani Mûsâ bu hâlde, altın süslerle ve bileziklerle donatılmış olsaydı ya da melekler yardımına gelip davasını desteklemiş olsaydı nasıl olurdu? { Böylece kavmini hafife aldı, onlar da ona itaat ettiler. } Yani onların akıllarını, boş ve hiçbir hakikati olmayan şüphelerle kandırdı. Bu şüpheler ne doyurur ne de açlığı giderir; ne bir hakkın ne de bir batılın delilidir. Ancak akılsız insanlar bunlara kanar. Firavun'un hak olduğunu, Mısır'ın mülkünün ve nehirlerinin altından akmasının gösterdiğine dair ne delil vardır? Mûsâ'nın getirdiğinin batıl olduğuna dair de ne delil vardır; takipçilerinin az olması, dilinin ağır olması ya da Allah'ın ona süs vermemiş olması bunu gösterir mi? Ama onlar akıl yoksunu bir topluluktu; bu yüzden ne derse ona uydular, ister hak ister batıl olsun. { Doğrusu onlar fâsık bir kavimdi. } Fıskları yüzünden Firavun'u onlara musallat etti; Firavun da onlara şirki ve kötülüğü süsledi. { Bizi öfkelendirdiklerinde, onlardan intikam aldık ve hepsini suda boğduk. Onları sonrakiler için bir örnek ve ibret kıldık. } Böylece ibret alanlar onlardan ders alsın, öğüt alanlar onların hâllerinden öğüt alsın.