Allah Teâlâ, Peygamberi ﷺ teselli ederek, onu inkâr edenlerin kendisine icabet etmekten kaçınmalarını anlatıyor; bunların hiçbir hayrı olmadığını, içlerinde kendilerini hidayete çağıracak bir temizlik ve iyilik bulunmadığını bildiriyor: {Sen sağırları mı duyuracaksın? Yahut körleri ve apaçık bir sapıklık içinde bulunanları mı doğru yola ileteceksin?} Yani: Duymayan sağırları, görmeyen körleri ya da (hidayete) yönelttiğin... Ayet "apaçık bir sapıklık içinde bulunan" kimselerdir; yani açık ve belli bir sapıklık içinde olan, bu sapıklığını bilen ve ona razı olan kimselerdir. Nasıl ki sağır sesleri işitmez, kör görmez ve apaçık sapıklık içinde olan kimse hidayete ermezse, bunların da zikirden yüz çevirmeleri yüzünden fıtratları ve akılları bozulmuş, bozuk inançlar ve kötü huylar edinmişlerdir. Bunlar onları engeller, aralarına hidayet girdirmez ve helâke daha çok sürüklenmelerini gerektirir. Dolayısıyla bunlar için dünyada ya da âhirette azap ve cezadan başka bir şey kalmamıştır. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: {Seni onlardan önce alıp götürsek bile, biz onlardan intikam alacağız.} Yani: Sana vaad ettiğimiz azabı göstermeden seni alıp götürürsek, bilmelisin ki doğru haberimizle onlardan intikam alacağız. {Yahut onlara vaad ettiğimiz azabı sana gösterirsek, biz onlar üzerinde kesinlikle güçlüyüz.} Ancak bu, azabın hikmetin gereğiyle ya çabuklaştırılmasına ya da ertelenmesine bağlıdır. İşte senin ve bu inkârcıların durumu budur. Sen ise {sana vahyedilene sıkı sıkıya sarıl}; hem fiilen hem de vasıf olarak, onunla ahlaklanmayı emrettiği gibi davran, onu başkalarına da tebliğ et ve hem kendinde hem de başkalarında uygulanması için çabala. {Sen şüphesiz dosdoğru bir yol üzerindesin.} Bu yol Allah'a ve O'nun ikram yurduna ulaştırır. Bu da senin ona daha sıkı bağlanmanı ve hidayette devam etmeni gerektirir; çünkü bunun hak, adil ve doğru olduğunu bildin. Böylece sen, başkaları şüphe ve vehimler, zulüm ve haksızlık üzerine bina ettiğinde, sağlam bir temel üzerine bina etmiş olursun. {Şüphesiz o (Kur'an), senin ve kavminin için bir şeref ve yüce bir övgüdür.} Yani bu, sizin için bir onur, büyük bir fazilet ve değeri takdir edilemeyen, vasfı bilinemeyen bir nimettir. Ayrıca sizi dünya ve âhiret hayrına hatırlatır, ona teşvik eder; şerri hatırlatır ve ondan sakındırır. {Siz de ondan sorguya çekileceksiniz} : Onunla amel edip yükselip yararlanmış mısınız, yoksa amel etmeyip aleyhinize bir delil ve bu nimete karşı nankörlük mü etmişsiniz? {Senden önce gönderdiğimiz peygamberlerimize sor: Rahmân'ın dışında, ibadet edilecek ilâhlar kılmış mıyız?} Bu, müşriklerin peygamberlerden birine uyabilecekleri bir delilleri olması içindir. Zira onlara sorup durumlarını araştırsaydın, Allah'tan başka bir ilâh edinilmesini isteyen tek bir peygamber bulamazdın. Çünkü ilk'ten son'a bütün peygamberler yalnız Allah'a ibadet edilmesine, O'nun tek ve ortaksız olduğuna çağırmışlardır. Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: {Andolsun, her ümmete: "Allah'a kulluk edin ve tağuttan kaçının" diye bir peygamber gönderdik.} [Nahl: 36] Allah'ın gönderdiği her peygamber kavmine: "Allah'a kulluk edin, O'ndan başka sizin bir ilâhınız yoktur" demiştir. Bu da gösteriyor ki müşriklerin şirklerinin ne sağlam bir akla, ne de peygamberlerden gelen bir nakle dayanağı vardır.