Allah Teâlâ, Müslümanların dinleri üzerinde birleşmelerini emredip onları ayrılıktan nehyedince, onlara şunu bildirdi: Size indirilen Kitap'a güvenip aldanmayın. Çünkü Ehl-i Kitap, kendilerine birliği gerektiren Kitap indirilmeden önce ayrılığa düşmemişti; fakat Kitap'larının emrettiğinin tersini yaptılar. Bütün bunlar, onların azgınlık ve düşmanlıklarından kaynaklandı. Birbirlerine buğz edip kıskandılar, aralarında çekişme ve düşmanlık oluştu ve ihtilaf ortaya çıktı. Ey Müslümanlar, onlar gibi olmaktan sakının. { Ve eğer Rabbinden önceden verilmiş bir söz olmasaydı } yani belirlenmiş vakte kadar azabın ertelenmesi hakkında verilmiş ve hükmü yerine getirecek olan bir söz olmasaydı, { onlar arasında hüküm verilmişti } fakat Allah'ın hikmeti ve hilmi, o azabın onlardan ertelenmesini gerektirdi. { Şüphesiz kendilerinden sonra Kitap'a mirasçı kılınanlar } yani onların yerine geçip halef olan, kendilerini ilme nispet edenler { ondan şüphe içinde, rahatsız edici bir kuşku içindedirler } yani ihtilafa yol açan çok büyük bir karışıklık içindedirler. Çünkü selefleri azgınlık ve inatla ihtilaf etti; halefleri de şüphe ve kuşkuyla ihtilaf etti. Hepsi kınanan ihtilafta ortaktır. { Bunun için davet et } yani Allah'ın kitaplarını indirdiği ve peygamberlerini gönderdiği dosdoğru din ve dümdüz yol için davet et; ümmetini ona çağır ve teşvik et, kabul etmeyenlerle de onun uğrunda cihad et. { Ve emrolunduğun gibi dosdoğru ol } yani kendin de Allah'ın emrine uygun bir istikamet üzere ol; ne ihmal ne aşırılık, aksine Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak, bunu sürekli sürdürerek. Böylece O, Peygamberi'ne kendi nefsini istikamet üzerine olgunlaştırmayı, başkalarını da buna davet ederek olgunlaştırmasını emretmiştir. Bilinmektedir ki, Resûlullah ﷺ'a yöneltilen emir, bu emrin ona özgü olduğuna dair bir delil bulunmadıkça ümmetine de yöneltilmiş sayılır. { Onların heveslerine uyma } yani dinden sapan kâfirlerin ve münafıkların heveslerine uyma; ya onların dininin bir kısmına uyarak, ya Allah'a davetten vazgeçerek, ya da istikameti terk ederek. Çünkü sana gelen ilimden sonra onların heveslerine uyarsan, şüphesiz sen de zalimlerden olursun. "Onların dinine uyma" denmemiştir; çünkü Allah'ın kendileri için meşru kıldığı dinlerinin gerçeği, bütün peygamberlerin dinidir. Ancak onlar buna uymadılar, heveslerine uydular ve dinlerini oyun ve eğlence edindiler. { Ve de ki } onlarla tartışıp münakaşa ederken: { Allah'ın indirdiği her kitaba inandım } yani senin onlarla münazaran bu büyük ilke üzerine bina edilsin; bu ilke İslam'ın şerefini, yüceliğini ve diğer bütün dinlere üstünlüğünü gösterir. Ehl-i Kitap'ın bağlı olduğunu iddia ettikleri din, İslam'ın bir parçasıdır. Bu, Ehl-i Kitap'ın yalnızca bazı kitaplara veya bazı peygamberlere iman etmesine dayanan bir münazaraya itibar edilmeyeceğine dair bir irşattır. Çünkü davet ettikleri kitabın ve nispet ettikleri peygamberin şartı, bu Kur'an'ı ve onu getireni doğrulamasıdır. Bizim kitabımız ve peygamberimiz bize ancak, haber verdiği ve doğruladığı, Musa, İsa, Tevrat ve İncil'e iman etmeyi emretmiştir; ve bunların Kur'an'ı doğruladığını ve sahihliğini onayladığını bildirmiştir. Fakat yalnızca Tevrat ve İncil, Musa ve İsa, bize tarif edilmemiş olanlar ve kitabımıza uymayanlar hakkında ise bize onlara iman etmek emredilmemiştir. { Aranızda adaleti gözetmekle emrolundum } yani hakkında ihtilaf ettiğiniz konularda hükmetmekle. Ey Ehl-i Kitap, düşmanlığınız ve buğzunuz, aranızda adaletli davranmamı engellemesin. Farklı görüşler arasında, Ehl-i Kitap'tan ve diğerlerinden, adalet ve hüküm bakımından; onların elindeki hakkı kabul edip batılı reddetmek gerekir. { Allah bizim de Rabbimiz, sizin de Rabbinizdir } yani O, herkesin Rabbidir; bu konuda sizin bizden daha layık olduğunuz bir şey yoktur. { Bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz de size aittir } hayır veya şer olarak. { Aramızda bir hüccet yoktur } yani hakikatler açıklanıp hak ile batıl, hidayet ile sapıklık ortaya çıktıktan sonra, cedel ve münazaraya yer kalmamıştır. Çünkü cidalin maksadı, ancak hakkın batıldan ayrılmasını açıklamak; doğru yolu bulan hidayete ermek ve sapıklık yolunda olanın üzerine hüccetin kurulmasıdır. Bununla kastedilen, Ehl-i Kitap ile hiç tartışılmayacağı değildir; nitekim Allah şöyle buyurmaktadır: "Kitap ehli ile ancak en güzel şekilde tartışın." [Kur'an: "Ehl-i Kitap ile en güzel yöntemle tartışın."] [Ankebût: 46] Kastedilen, zikrettiğimiz husustur. { Allah aramızı toplayacaktır, dönüş O'nadır } yani kıyamet günü; her birine amelinin karşılığını verecek ve o zaman doğru olanla yalancı birbirinden ayrılacaktır.