Yani: {Mesele} kurtuluş ve arınma {sizin kuruntularınıza ve Kitap ehlinin kuruntularına} bağlı değildir. "Emânî" (kuruntular), amelden soyutlanmış, yalnızca nefsin hayalleri ve çıplak iddialardır; bunlar aynı cinsten bir iddiayla karşılaştırılsa, onunla aynı derecede olurlar. Bu hüküm her iş için geçerlidir; imanın ve ebedi saadetin işinde ise ne denli geçerli olacağını düşünün! Nitekim Allah, Kitap ehlinin kuruntularını şöyle haber vermiştir: "Onlar, 'Yahudi veya Hıristiyan olmayan hiç kimse cennete giremez' dediler. İşte bu, onların kuruntularıdır." [Kur'an: "Yahudi veya Hıristiyan olmayan kimse cennete giremez. Bu, onların kuruntularıdır."] (Bakara, 111). Bir kitaba ya da bir peygambere mensup olmayan başkaları hakkında ise bu hüküm daha da öncelikli ve daha da layıktır. Allah, bu hükme kemal adaleti ve insaflılığın gereği olarak İslam'a mensup olanları da dahil etmiştir. Zira herhangi bir dine yalnızca mensup olmak, iddiasının doğruluğuna dair bir delil getirilmedikçe hiçbir fayda sağlamaz. Amellerin iddiayı ya doğrulaması ya da yalanlaması gerekir. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmuştur: {Kim bir kötülük yaparsa, ona onunla karşılık verilir.} Bu ifade, bütün amel sahiplerini kapsar; çünkü "sû'" (kötülük) her türlü günahı kapsar; küçük de olsa büyük de olsa, ve her türlü karşılığı da kapsar; az da olsa çok da olsa, dünyevi de olsa uhrevi de olsa. İnsanlar bu konuda derecelere ayrılırlar ki bunları yalnızca Allah bilir: Bazıları az, bazıları çok günah işler. Amelinin tamamı kötülük olan kimse ise ancak kâfir olabilir. Böyle biri tövbe etmeden ölürse, elem verici azapta ebedi kalmakla cezalandırılır. Amelleri salih olan ve genellikle doğru yolda bulunan, yalnızca ara sıra küçük günahlar işleyen kimseye gelince, başına gelen kaygı, keder, eziyet, bedeninde, kalbinde, sevdiklerinde veya malında gelen bazı acılar ve benzeri şeyler günahlara kefarettir ve amelinin karşılığı sayılır; Allah bunları kullarına lütfen takdir etmiştir. Bu iki hal arasında da birçok mertebe vardır. Bu genel kötülük karşılığı, tövbe edenler dışındaki kimseler hakkındadır; zira nasların delalet ettiği üzere, günahtan tövbe eden kimse, günahı hiç olmamış gibidir. Allah'ın şu sözü de, amelinden dolayı cezayı hak eden kimsenin, bu cezayı kendisinden savacak bir velisi, yardımcısı veya şefaatçisi olabileceği yönündeki bazı vehimleri gidermek içindir: {Allah'tan başka ona bir veli ve yardımcı bulamaz.} Böylece Allah, bu tür bir şeyin olmadığını haber vermiştir: İstediğine ulaştıracak bir veli yoktur, korkulanı savacak bir yardımcı da yoktur; yalnızca Rabbi ve Melikidir. {Kim salih amellerden yaparsa} ifadesi, bütün kalbî ve bedenî amelleri kapsar; erkek-kadın, küçük-büyük, insan-cin her amel sahibini de kapsar. Nitekim buyurulmuştur: {Erkek veya kadın olarak, mümin olduğu hâlde.} Bu, bütün amellerin şartıdır; imansız amel salih olmaz, kabul edilmez, sevap doğurmaz ve azabı da def etmez. İmansız ameller, kökü kesilmiş bir ağacın dallarına, ya da su üzerine kurulmuş bir binaya benzer. İman; asıl, esas ve üzerine her şeyin bina edildiği temeldir. Bu kayıt, mutlak olarak zikredilen her amelde dikkate alınmalıdır, çünkü o amel bu kayıtla kayıtlıdır. {İşte onlar} yani imanla salih ameli bir araya getirenler {cennete girerler}, ki orada nefislerin arzu ettiği ve gözlerin lezzet aldığı nimetler vardır. {Ve hurma çekirdeğinin üzerindeki ince zar kadar bile haksızlığa uğratılmazlar.} Yani yaptıkları hayırlardan az ya da çok hiçbir şey eksiltilmez; aksine, bunları tam ve bol olarak, kat kat katlanmış biçimde bulurlar.