Yüce Allah şöyle haber vermektedir: O, {gökleri ve yeryüzünü} hikmet ve maslahata uygun olarak yaratmıştır; kullarına emretmek, onlardan sakındırmak, onlara sevap vermek ve onları cezalandırmak için. {Geceyi gündüzün üzerine dürer, gündüzü de geceye dürer.} Yani her birini diğerinin içine sokar ve onu yerine yerleştirir; böylece bu ikisi aynı anda bir araya gelmez, biri geldiğinde diğeri hükmünden çekilir. {Güneşi ve ayı da boyun eğdirmiştir} düzenli bir tesviye ve ölçülü bir seyirle. {Her biri} güneş ve ay, Allah'ın tesviyesine bağlı olarak, {belli bir süreye kadar} akıp gider. Bu süre, bu dünya yurdunun sona erip harap olmasıdır. Allah onun araçlarını, güneşini ve ayını yok eder, sonra kulları yeni bir yaratılışla yaratarak onları ya cennette ya da cehennemde kalıcı kılar. {Dikkat edin, O mutlak güç sahibi, bağışlayandır.} O, hiçbir şeyin kendisine galip gelemediği, her şeyi kahreden, hiçbir şeyin kendisine karşı koyamadığıdır. Onun izzetinden, bu büyük yaratıkları var etmesi ve emriyle akmaları için onları boyun eğdirmesidir. {Gafur}dur; tövbe eden mümin kullarının günahlarını bağışlar. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Tövbe edip iman eden, salih amel işleyip sonra doğru yolu bulana şüphesiz ben çok bağışlayanım." [Kur'an: "Şüphesiz ben, tevbe edip iman eden, salih amel işleyip sonra hidayete eren kimseyi çok bağışlayanım."] [Taha: 82]. O, kendi büyük âyetlerini gördükten sonra O'na ortak koşan, sonra tövbe edip Allah'a yönelen kimseyi de bağışlar. Onun izzetinden biri de şudur: Sizi, çokluğunuza ve yeryüzünün dört bir yanına yayılmanıza rağmen {tek bir nefisten yaratmıştır.} {Sonra ondan eşini yaratmıştır}, böylece insan ona sükûnet bulur, o da ona sükûnet bulur ve nimet tamamlanır. {Sizin için hayvanlardan sekiz çift indirmiştir.} Yani onları, size olan rahmeti olarak, kendi katından inen bir takdirle yaratmıştır. Bunlar, Enam suresinde zikrettiği sekiz çifttir: "Koyundan iki, keçiden iki çift" [Kur'an: "Koyundan iki, keçiden iki, deveden iki, sığırdan iki"] [En'am: 143-144]. Kullarının maslahatına yarayan başka hayvanlar da indirmiş olduğu halde bunları özellikle anmıştır; çünkü faydaları çoktur, maslahatları geneldir, şereflidirler ve kurban, hedy, akika gibi başka hayvanların yerini tutamayan şeylere, zekâtın bunlarda vacip oluşuna ve diyete özgü olmalarına tahsis edilmişlerdir. Babamız ve annemizin yaratılışını zikrettikten sonra, kendi yaratılışımızın başlangıcını anarak şöyle buyurmuştur: {Sizi annelerinizin karnında, bir yaratılıştan sonra bir yaratılışla yaratır.} Yani, hiçbir yaratığın eli size dokunmayan, hiçbir gözün size bakmadığı bir halde, bir aşamadan diğerine geçerek. O, sizi bu dar yerde terbiye etmiştir: {üç karanlık içinde:} karnın karanlığı, sonra rahmin karanlığı, sonra plasentanın karanlığı. {İşte bu} gökleri ve yeri yaratan, güneşi ve ayı boyun eğdiren, sizi ve size hayvanları ve nimetleri yaratan {Allah, Rabbinizdir.} Yani ibadet edilen ilah, sizi besleyen ve idare eden odur. Yaratmada ve terbiyede tek olduğu gibi, uluhiyette de tektir, ortağı yoktur. Bu yüzden şöyle buyurmuştur: {Mülk O'nundur. O'ndan başka ilah yoktur. Öyleyse nasıl çevriliyorsunuz?} Bu açıklamadan sonra, yalnızca O'na ihlasla ibadet etmeyi hak ettiğini, hiçbir şey tedbir etmeyen ve hiçbir hükmü olmayan putlara ibadet etmeyi açıklar. {Eğer inkâr ederseniz, şüphesiz Allah sizden müstağnidir.} İnkârınız O'na zarar vermez, itaatinizle de faydalanmaz. Ama size emir ve nehyi, sadece kendi lütuf ve ihsanıdır. {Kullarının küfre razı olmaz.} Kullarına olan kemal derecesindeki ihsanından ve küfrün onları öyle bir bedbahtlığa sürükleyeceğini, bundan sonra asla mutlu olamayacaklarını bilmesinden dolayı; ayrıca onları ancak kendisine ibadet için yaratmıştır. İbadet, yaratılışın gayesidir; bu yüzden yaratılış gayesini terk etmelerine razı olmaz. {Şükrederseniz} Allah'ı tevhid ederek ve dini yalnızca O'na ihlasla sunarak, {bunu sizin için hoş görür.} Yani size merhamet ettiği, size ihsanda bulunmayı sevdiği ve sizi yaratılış gayenize uygun davrandığınız için. Nasıl ki sizin şirkiniz O'na zarar vermez, amellerinizle ve tevhidinizle de faydalanmaz; aynı şekilde sizden her birinin de kendi amelinin karşılığı vardır, hayır da olsa şer de olsa. {Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez.} {Sonra dönüşünüz Rabbinizedir.} Kıyamet gününde, {sonra size yaptıklarınızı haber verecektir.} Bu haber, ilminin kuşattığı, kaleminin yazdığı, kıymetli kâtiplerin size yazdığı ve uzuvların şahitlik ettiği bir haberdir; böylece her birinize hak ettiğini verecektir. {Şüphesiz O, göğüslerin özünü bilendir.} Yani kalplerin içinde ne olduğunu, iyilik ya da kötülük nitelikleri dahil, bilendir. Buradaki maksat, tam bir adaletle karşılık verileceğinin haberini vermektir.