Yüce Allah, peygamberi Dâvûd'a insanlar arasında sözü kesip hükmetme (fasl-ı hitâb) yeteneğini verdiğini belirttikten sonra, bu konuda bilinen ve kendisine özgü olan bu özelliğe işaret ederek, Dâvûd'un başına gelen bir davayı anlatır. Bu dava, Allah'ın onu imtihan etmesi ve bir hatasından dolayı uyarması için görevlendirdiği bir olaydır. Allah bu olayı, Dâvûd'un işlediği bir yanlışa karşı uyarı ve öğüt kılmış, ardından onun tövbesini kabul edip bağışlamıştır. Allah, peygamberi Muhammed ﷺ'e şöyle buyurur: {Sana o iki davacının haberi geldi mi?} Bu, gerçekten şaşırtıcı bir haberdir. {Mihrabı aşıp* Dâvûd'un yanına girdiklerinde}, yani ibadet yerine izinsiz ve izin istemeden, kapıdan girmeden girdiklerinde, Dâvûd onları bu halde görünce korkuya kapılmış ve endişelenmiştir. Bunun üzerine onlar dediler ki: "Biz iki davacıyız, korkma. Birimiz diğerine haksızlık etti. Aramızda hakkı gereğince hükmet, taraf tutma ve bizi doğru yola ilet." Buradaki maksat şudur: Davacılar, niyetlerinin açık ve saf hak olduğunu bilinen kişilerdir. Durum böyle olunca hikâyelerini hakla anlatacaklardır. Bu yüzden Allah'ın peygamberi Dâvûd, onların öğüdünden rahatsız olmamış ve onları azarlamamıştır. İkisinden biri dedi ki: {Bu kardeşimdir.} Bu sözle din veya nesep ya da dostluk bakımından kardeşlik vurgulanmıştır; çünkü kardeşlik haksızlığı gerektirmez, dolayısıyla ondan sadır olan haksızlık daha büyük sayılır. {Onun doksan dokuz dişi koyunu var.} Yani eşi, ki bu büyük bir nimettir ve kişiyi Allah'ın verdiğine kanaat etmeye çağırır. {Benim ise yalnız bir dişi koyunum var.} Buna rağmen onu da istedi. {Onu bana ver} dedi, yani bırak bana, benim sorumluluğuma ver. {Söylemde beni yendi} dedi, yani sözde üstün geldi, benden onu almak için ısrar etti, neredeyse onu elimden aldı. Dâvûd bu sözü dinleyince hemen hüküm verdi. Önceki sözlerden anlaşıldığı üzere durumun gerçekten böyle olduğu bilinmektedir. Bu yüzden diğer tarafın konuşmasına gerek görülmemiştir. Dolayısıyla "Dâvûd, karşı tarafın sözünü dinlemeden nasıl hüküm verdi?" diye itiraz etmenin bir anlamı yoktur. Dâvûd dedi ki: {Andolsun, o senin koyununu kendi koyunlarına katmak isteyerek sana zulmetti.} Bu tür ortaklık ve yoldaşlıklarda çoğu zaman böyle davranılır. Bu yüzden şöyle buyurulmuştur: {Ortakların çoğu birbirine haksızlık eder.} Çünkü zulüm insan nefsinin bir özelliğidir. {Ancak iman edip salih amel işleyenler müstesnadır.} Çünkü onlarda bulunan iman ve salih amel, onları zulümden alıkoyar. {Bunlar ise pek azdır.} Nitekim Allah şöyle buyurmuştur: [Kur'an: "Kullarımdan şükredenler ise pek azdır."] [Sebe: 13] {Dâvûd, bir de onların arasında hüküm verirken bizim onu imtihan ettiğimizi zannetti.} Yani onu sınadık ve bu davayı, kendine gelmesi için düzenledik. {Bunun üzerine Rabbinden bağışlanma diledi}, yani kendisinden çıkan bu hata için, {rükû ederek}, yani secde ederek, {Allah'a yönelerek} samimi tövbe ve ibadetle yöneldi. {Biz de bunu ona bağışladık.} Allah, Dâvûd'a çeşitli ikramlarda bulunmuştur. Allah şöyle buyurur: {Şüphesiz ki onun katımızda yüksek bir makamı ve güzel bir dönüş yeri vardır.} Yani yüksek bir mertebesi ve bize yakınlığı vardır. {Güzel bir dönüş yeri} de demektir. Dâvûd'dan sadır olan bu günah, Allah'ın zikretmediği bir şeydir; çünkü onu anmaya gerek yoktur. Bunu zorla gündeme getirmek takkalık sayılır. Asıl fayda, Allah'ın onu nasıl lütfettiğini, tövbesini ve Allah'a yönelişini bize anlatmasıdır. Tövbeden sonraki hâli, tövbeden önceki hâlinden daha yüksek olmuştur. {Ey Dâvûd! Biz seni yeryüzünde halife kıldık.} Bununla dinî ve dünyevî davalar sana yürütülür. {Öyleyse insanlar arasında hakkı gereğince hükmet.} Yani adaletle hükmet. Bu ise ancak vacip olanı bilmek, gerçeği bilmek ve hakkı uygulayacak güce sahip olmakla mümkündür. {Sakın hevâya uyma} ki bir kimseye karşı yakınlık, dostluk, sevgi ya da diğerine karşı kin yüzünden taraf tutmayasın; {yoksa hevâ seni Allah'ın yolundan saptırır.} {Allah'ın yolundan sapanlar} için, özellikle de bunu bilerek yapanlar için {hesap gününü unuttukları için şiddetli bir azap vardır.} Eğer hesap gününü hatırlayıp korkusu kalplerine yerleşseydi, baştan çıkarıcı hevâya meyletmezlerdi.