Allah Teâlâ buyuruyor ki: Rasûlüne vahyettiğimiz bu Kitap "hak"tır; içerdiği hakikatin çokluğundan dolayı, sanki hak yalnızca onda toplanmış gibidir. Öyleyse kalplerinizde bundan dolayı bir sıkıntı bulunmasın, ondan usanmayın ve onu hafife almayın. Kitap hak olduğuna göre, onun ilahî ve gaybî meseleler ile diğer konularda delalet ettiği her şey gerçeğe uygundur; dolayısıyla onun zahirine ve delalet ettiği anlama aykırı bir mana kastedilemez. {Önündeki kitapları doğrulayıcı olarak} yani önceki kitap ve peygamberlerin haber verdiklerini doğrulayıcı olarak indirilmiştir; çünkü onlar Kur'an'ın gelişini haber vermişlerdi. Vaat edildiği gibi ortaya çıkıp zuhur edince, onların doğruluğu da ortaya çıkmıştır. Önceki kitaplar onu müjdelemiş ve haber vermiştir, Kur'an ise onların doğruluğunu ortaya koymuştur. Bu yüzden hiç kimse Kur'an'ı inkâr ederken önceki kitaplara iman ettiğini söyleyemez; çünkü Kur'an'ı inkâr etmesi, önceki kitaplara olan imanını da bozar. Zira önceki kitapların haberleri arasında Kur'an'a dair haber de vardır ve onların haberleri Kur'an'ın haberleriyle örtüşür. {Şüphesiz Allah, kullarından haberdardır, her şeyi görmektedir.} Yani her ümmete ve her kişiye, durumuna uygun olanı verir. Bunun bir örneği şudur: Önceki şeriatler yalnızca kendi vakit ve zamanlarına uygundur. Bu nedenle Allah, bir peygamberden sonra bir peygamber göndermeye devam etti, nihayet peygamberliği Muhammed ﷺ ile mühürledi. Onun getirdiği bu şeriat, kıyamete kadar insanların maslahatlarına elverişlidir ve her zaman hayrı kapsar. Bu sebeple bu ümmet, akılca en kâmil, düşüncece en güzel, kalbce en incelikli ve nefisçe en temiz ümmet olduğundan, Allah onları seçmiş, onlar için İslam dinini seçmiş ve diğer bütün kitapları gözetleyip üstün kılan Kitap'ı onlara miras bırakmıştır. Nitekim buyurmuştur: {Sonra kullarımızdan seçtiğimizleri Kitap'a vâris kıldık.} Bunlar bu ümmettir. {Onlardan kimi nefsine zulmedendir} yani küfür olmayan günahlarla. {Onlardan kimi orta yolda olandır} yani kendisine farz kılınanla yetinen, haramdan sakınandır. {Onlardan kimi hayırlarda öne geçendir} yani bu işte koşan ve çaba gösteren, böylece başkalarını geçendir; farzları eda eden, nafileleri çok yapan, haram ve mekruhtan kaçınandır. Hepsini Allah, bu Kitap'a vâris olmaları için seçmiştir; derece farkları ve hallerindeki ayrılıklar olsa da her birinin bu mirastan bir payı vardır. Nefsine zulmeden de bu paydadır; çünkü onda asıl imanın, iman ilimlerinin ve iman amellerinin bir kısmı vardır ve bunlar Kitap'ın mirasındandır. Çünkü Kitap'a vâris olmaktan maksat, onun ilmine ve ameline vâris olmak, lafızlarını okuyup manalarını çıkarmaktır. {Allah'ın izniyle} ifadesi ise "hayırlarda öne geçen"e aittir; ki kişi amelinden dolayı aldanmasın, bilakis hayırlara ancak Allah'ın tevfik ve yardımıyla yönelmiş olduğunu bilsin ve kendisine verilen nimetler için Allah'a şükretmekle meşgul olsun. {İşte büyük lütuf budur.} Yani bu yüce Kitap'a vâris kılınmak, Allah'ın kullarından seçtiklerine verdiği büyük lütuftur; bütün nimetler bunun yanında hükümsüz kalır. Bu nimet, mutlak anlamda en yüce nimet ve en büyük fazilettir. Sonra Kitap'a vâris kıldığı kimselerin mükâfatını şöyle anlatır: {Girecekleri Adn cennetleri; orada altın bileziklerle süslenecekler.} Yani ağaçları, gölgeleri, gür gölgeleri, güzel bahçeleri, akan ırmakları, yüksek köşkleri ve süslü meskenleri olan cennetler; sona ermeyen bir ebediyet ve tükenmeyen bir hayat içinde. "Adn" kelimesi ikamet anlamına gelir; dolayısıyla "Adn cennetleri" ikamet cennetleri demektir. İkamet ve ebedîlik, cennetin ve ehlinin sıfatı olduğu için bu şekilde izafe edilmiştir. {Orada altından bilezikler} vardır; yani ellere takılan, onların sevdiği ve diğerinden daha güzel gördükleri süslerdir. Cennette süslenme bakımından erkekler ve kadınlar eşittir. {Ve orada inciden süslenirler;} giysilerine ve bedenlerine dizilmiş inci ile. {Orada giysileri ipektir;} sundus ve yeşil istebrak ipeğinden. {Nimetleri tamamlanıp lezzetleri kemale erince derler ki:} "Bizden hüznü gideren Allah'a hamdolsun." Bu, her türlü hüzne işaret eder; güzelliklerinde, yiyeceklerinde, içeceklerinde, lezzetlerinde, bedenlerinde ya da kalıcı kalışlarında bir eksiklikten doğan hiçbir üzüntü onlara arız olmaz. Onlar, üzerine artış görmedikleri bir nimet içindedirler ve bu nimet ebedî olarak artmaktadır. {Şüphesiz Rabbimiz çok bağışlayandır} çünkü bizim kusurlarımızı bağışlamıştır, {çok şükredendir} çünkü iyiliklerimizi kabul etmiş, onları kat kat artırmış ve amellerimizin ve arzularımızın ulaşamayacağı bir lütfu bize vermiştir. Onun bağışlaması sayesinde her türlü hoşlanmadığımız ve korktuğumuz şeyden kurtulduk; şükrü ve lütfu sayesinde de sevilen ve arzulanan her şey bize ulaştı. {Bizi, lütfuyla, ikamet edilecek yurda yerleştiren Allah'a hamdolsun.} Yani geçici konaklama değil, kalıcı yerleşme ile indirdi. "Dâru'l-mukâme" ise içinde ebedî ikamet edilen, hayırları çok, sevinçleri peş peşe ve kederleri yok olan, insanın orada kalmayı arzu ettiği yurttur. Bu yerleştirme, amellerimizle değil, bize olan lütfu ve kereminden dolayıdır; onun lütfu olmasaydı bugün bulunduğumuz yere ulaşamazdık. {Orada bize ne yorgunluk dokunur, ne de bitkinlik.} Yani bedenlerde, kalpte ve güçlerde yorgunluk olmaz; çokça zevk almak da yorgunluk getirmez. Bu, Allah'ın onların bedenlerini tam bir yaratılış içinde kıldığını, onlara dâimî rahatlık sebeplerini hazırladığını gösterir; öyle ki onlara ne yorgunluk dokunur, ne bitkinlik, ne de keder ve hüzün. Bu aynı zamanda cennet ehlinin uyumadığına delildir; çünkü uykunun faydası yorgunluğu gidermek ve rahatlık sağlamaktır, oysa cennet ehli bunun tersi bir durumdadır. Ayrıca uyku küçük bir ölümdür, cennet ehli ise ölmez. Allah, lütuf ve keremiyle bizleri de onlardan kılsın.