Allah Teâlâ, halil İbrahim aleyhisselâmı kavmine gönderdiğini, onları Allah'a çağırdığını bildirmektedir. Ona şöyle dedi: {Allah'a kulluk edin} yani O'nu birleyin, ibadeti yalnız O'na has kılın ve size emrettiklerini yerine getirin. {Ondan sakının} yani O'nun size gazap edip azap etmemesi için, O'nu gazaplandıran günahları terk ederek sakının. {Bu} yani Allah'a kulluk etmek ve O'ndan sakınmak, {sizin için hayırlıdır} bunu terk etmekten daha hayırlıdır. Bu, hiçbir yönden hayrı bulunmayan bir tarafa "daha" anlamı veren ifade (ef'alu't-tafdîl) kullanımındandır. Çünkü Allah'a kulluğu ve O'ndan sakınmayı terk etmenin hiçbir hayrı yoktur; Allah'a kulluk ve takva insanlar için hayırlıdır, çünkü dünyada ve ahirette O'nun ikramına ulaşmanın bundan başka yolu yoktur. Dünyada ve ahirette bulunan her hayır, Allah'a kulluğun ve takvanın eserindendir. {Eğer bilseydiniz} bunu bilirdiniz; işleri iyice düşünün ve hangisinin tercihe daha layık olduğuna bakın. Onlara Allah'a kulluk edip O'ndan sakınmalarını emredince, putlara tapmaktan onları nehyetti, onların eksikliğini ve kulluğa layık olmadıklarını açıkladı ve şöyle buyurdu: {Siz Allah'tan başka sadece putlara tapıyorsunuz ve bir yalan uyduruyorsunuz} onları elinizle yontuyor ve yapıyorsunuz, onlara ilahlık adları takıyor, onlara tapmayı emretmekle ve buna sarılmakla yalan uyduruyorsunuz. {Allah'tan başka taptıklarınız}, noksanlıklarından ve kendisine kulluğa çağıracak hiçbir özelliği bulunmadığından dolayı, {sizin için bir rızık sahibi değildirler.} Sanki şöyle denilmiş gibidir: Bu putların yaratılmış, eksik şeyler olduğu, hiçbir fayda ve zarar veremediği, ölüm, hayat ve diriliş üzerinde de bir gücü bulunmadığı bize açıkça anlaşıldı. Böyle bir niteliğe sahip olan kimse, zerre kadar bile ibadete ve ilahlaştırılmaya layık değildir. Kalpler mutlaka tapacağı ve ihtiyaçlarını isteyeceği bir ma'bud arar. Bu yüzden, kulluğu hak edene yönlendirerek onları teşvik ederek buyurdu: {O hâlde rızkı Allah katında arayın.} Çünkü rızkı kolaylaştıran, takdir eden ve din ve dünya işlerinde kendisine dua edenin duasına icabet eden O'dur. {Ona kulluk edin} yani ortağı olmaksızın yalnız O'na, çünkü O mükemmel olan, fayda ve zarar veren, tedbiri tek başına yürüten Zâttır. {Ona şükredin} yani yalnız O'na, çünkü kullara ulaşan ve ulaşacak olan bütün nimetler O'ndandır, onlardan uzaklaştırılan ve uzaklaştırılacak olan bütün belâlar da O'nun defetmesiyledir. {Ona döndürüleceksiniz} yaptıklarınızın karşılığını verecek, gizlediğinizi ve açıkladığınızı size haber verecektir. Bu yüzden şirkinizle O'na kavuşmaktan sakının ve sizi O'na yaklaştıracak, O'na kavuşduğunuzda sevap verecek şeylere rağbet edin. {Allah'ın yaratmaya nasıl başladığını ve sonra onu nasıl tekrar ettiğini görmediler mi?} Kıyamet günü (diriltir). {Şüphesiz bu, Allah'a göre kolaydır.} Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: [Kur'an: "Yaratmayı başlatan ve sonra onu tekrar eden O'dur. Bu, O'na göre daha kolaydır."] [er-Rûm: 27]. {De ki} onlara, eğer başlangıç konusunda şüphe ve tereddüt varsa: {Yeryüzünde gezin} bedenleriniz ve kalpleriniz ile {sonra yaratmanın nasıl başladığına bakın.} Zira insanların ve hayvanların türlerinin birer birer var olduğunu, bitkilerin ve ağaçların zamanla nasıl ortaya çıktığını, bulutların ve rüzgârların ve benzerlerinin sürekli yenilendiğini göreceksiniz. Aslında yaratılmış olanlar daima başlangıç ve tekrar hâlindedir. Küçük ölümleri olan uykuda onlara bakın: Gece karanlığıyla üzerlerine çöktüğünde hareketleri durur, sesleri kesilir ve yataklarında ve barınaklarında ölmüş gibi olurlar. Sonra gecenin tamamında bu hâl devam eder, nihayet sabah ağarınca uykularından uyanır, ölümlerinden diriltilirler ve şöyle derler: "Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamd olsun ve dönüş O'nadır." Bu yüzden buyurmuştur: {Sonra Allah} tekrar dirilttikten sonra {ahiret yaşantısını başlatır.} Bu, ölümün ve uykunun kabul etmediği yaşantıdır; iki yurttan birinde ebedî ve sürekli olmadır. {Şüphesiz Allah her şeye kadirdir.} Onun kudretini hiçbir şey aciz bırakamaz; yaratmayı başlatmaya kadir olduğu gibi, tekrar yaratmaya kadir olması da daha evla ve daha uygundur. {Dilediğine azap eder, dilediğine rahmet eder} yani hüküm ve cezada tek başına O'dur; itaat edenleri sevaplandırmak ve onlara rahmet etmek, isyan edenlere azap etmek ve onları cezalandırmak da O'na aittir. {Ona döndürüleceksiniz} yani sizin hakkınızda azabının ve rahmetinin hükümlerinin cereyan edeceği yurda döndürüleceksiniz. Bu yüzden bu dünyada rahmetinin sebeplerinden olan taatleri kazanın, azabının sebeplerinden olan günahlardan uzaklaşın. {Siz yeryüzünde de göktе de Allah'ı aciz bırakacak değilsiniz} yani ey yalanlayanlar, günahlara cüret edenler, sizden gafil olunduğunu ya da yeryüzünde veya gökte Allah'ı aciz bırakacağınızı sanmayın. Kudretiniz ve nefislerinizin size süsleyip sizi aldattığı şeyler, Allah'ın azabından kurtulacağınız yanılgısına düşürmesin; çünkü dünyanın bütün köşelerinde Allah'ı aciz bırakacak değilsiniz. {Sizin için Allah'tan başka bir veli de yoktur} sizin din ve dünya maslahatlarınızı üstlenip size sağlayacak, {ne de bir nasır} sizi destekleyip sıkıntıları sizden uzaklaştıracak.