{ كذبت عاد المرسلين } ... kıssanın sonuna kadar. Yani: Adı Âd olan kavim, peygamberleri Hûd'u yalanladı. Onların peygamberi yalanlaması, davetin birliği sebebiyle diğer peygamberleri yalanlamak demektir. { إذ قال لهم أخوهم } nesep bakımından kardeşleri { هود } nazik ve güzel bir hitapla onlara dedi ki: { ألا تتقون } Allah'tan sakınmaz mısınız; şirki ve O'ndan başkasına ibadeti terk etmez misiniz? { إني لكم رسول أمين } Yani: Allah beni size, size merhamet ve ilgisinden dolayı peygamber olarak gönderdi; ben de emin biriyim, bunu benden bilirsiniz. Bunun ardından şunu buyurdu: { فاتقوا الله وأطيعون } Yani: Allah'ın hakkını, yani takvayı yerine getirin ve benim hakkımı da size emrettiğim ve yasakladığım şeylerde bana itaat ederek ödeyin. Bu, bana uymanızı ve itaat etmenizi gerektirir; sizi imana engelleyen hiçbir mani de yoktur. Zira size tebliğim ve öğüdüm karşılığında bir ücret istemiyorum ki bu yükten bunalasınız. { إن أجري إلا على رب العالمين } Yani benim ücretim yalnızca, onları nimetleriyle terbiye eden, lütuf ve keremini üzerlerine yağdıran, özellikle de velilerini ve peygamberlerini terbiye ettiği şeylerle yetiştiren Rabbü'l-âlemin'edir. { أتبنون بكل ريع } Yani dağlar arasında geçit olan yüksek yerlere { آية } yani bir alamet { تعبثون } inşa edip oyun olsun diye, dinî veya dünyevî bir maslahata dönmeyen boş yere bunu yapıyor musunuz? { وتتخذون مصانع } yani su havuzları ve yaşam için su depoları { لعلكم تخلدون } oysa hiç kimse için ebediyet yolu yoktur. { وإذا بطشتم } insanlara { بطشتم جبارين } öldürerek ve dövüp mallarını alarak zorbaca saldırıyorsunuz. Allah onlara büyük bir güç vermişti; bu gücü Allah'a itaat yolunda kullanmaları gerekirdi. Ama böbürlenip kibirlendiler ve şöyle dediler: [Kur'an: "Bizden daha güçlü kim var?" (Fussilet, 15)] Güçlerini Allah'a isyanda, boş işlerde ve akılsızlıkta kullandılar. Bu yüzden peygamberleri onları bundan men etti. { فاتقوا الله } ve şirkinizi ve kibrinizi bırakın { وأطيعون } benim Allah'ın size gönderdiği, emin ve nasihatçi bir peygamber olduğumu bildiğiniz için bana itaat edin. { واتقوا الذي أمدكم } yani size verdiği { بما تعلمون } yani bilinen ve inkâr edilemeyen nimetlerle sizi destekleyen Allah'tan sakının: { أمدكم بأنعام } deve, sığır ve koyun { وبنين } yani çok nesil; malınızı ve çocuklarınızı, özellikle de iki cinsin üstünü olan erkekleri çoğalttı. Bu, onları nimetlerle hatırlatmaktır. Sonra Allah'ın azabının inmesini hatırlattı ve şöyle dedi: { إني أخاف عليكم عذاب يوم عظيم } Yani: Size olan şefkatim ve iyiliğim sebebiyle, küfür ve azgınlıkta direnirseniz üzerinize büyük bir günün azabının ineceğinden korkuyorum; inince de geri çevrilmez. Onlar ise hakka inat ederek ve peygamberlerini yalanlayarak dediler ki: { سوآء علينآ أوعظت أم لم تكن من الواعظين } Yani: Bizim için hepsi birdir; öğüt versen de vermesen de fark etmez. Bu, azgınlığın son noktasıdır. Öyle bir kavim ki, sağlam ve katı dağları eritecek, akıl sahiplerinin yüreklerini parçalayacak Allah'ın öğütleri onlar katında varlık ve yokluk bakımından eşit hâle gelmiş; zulümleri son bulmuş, bedbahtlıkları artmış ve hidayetleri umudu kesilmiş bir kavimdir. Bu yüzden şöyle dediler: { إن هذا إلا خلق الأولين } Yani: Bu hâller, bu nimetler ve benzerleri, öncekilerin âdetidir; kimi zaman zenginleşirler, kimi zaman yoksullaşırlar. Bunlar zamanın hâlleridir; Allah'ın kullarını sınadığı imtihan ve ihsanlar değildir. { وما نحن بمعذبين } Bu, onların diriltilmeyi inkâr etmesi ya da peygamberlerine alay edip onunla alaylı bir üslupla konuşması anlamına gelir: Varsayalım ki diriltildik, dünyada üzerimize nimetleri nasıl yağdırdıysa, diriltildiğimizde de öyle devam edecektir. { فكذبوه } Yani yalanlamak onların huyu ve tabiatı hâline geldi; hiçbir engelleyici onları bundan alıkoyamadı. { فأهلكناهم } [Kur'an: "Şiddetli, kükreyen bir rüzgârla; onları yedi gece ve sekiz gün kesintisiz, üzerlerine musallat etti. Sen o kavmi orada, içi boşalmış hurma kütükleri gibi yere serilmiş görürsün." (Hâkka, 6-7)] { إن في ذلك لآية } Hz. Hûd'un peygamberliğinin doğruluğuna ve getirdiklerinin sıhhatine, kavminin şirk ve zorbalığının batıllığına dair bir alamet vardır. { وما كان أكثرهim مؤمنين } İmanı gerektiren alametler mevcut olmasına rağmen. { وإن ربك لهو العزيز } Kuvvetiyle, kuvvetli ve zorba olmalarına rağmen Hûd kavmini helak eden Rabbin mutlak galiptir. { الرحيم } Peygamberi Hûd'a karşı merhametlidir; onu ve beraberindeki müminleri kurtarmıştır.