Bu, Peygambere yalanlayanların, onun risaletini çürütmek için ileri sürdükleri itirazlardan biridir. Onlar şöyle itiraz ettiler: Bu elçi neden bir melek olmadı ya da bir melek onu desteklemiyor? Alaycı ve küçümseyici bir tavırla dediler ki: {Bu Resûl'ün nesi var?} Yani: Bu, peygamberlik iddiasında bulunan adamın nesi var? {Yemek yiyor} Oysa yemek yemek insanlara özgü bir niteliktir; o hâlde melek olsaydı yemek yemezdi ve insanların ihtiyaç duyduğu şeylere muhtaç olmazdı. {Çarşılarda dolaşıyor} Alışveriş yapmak için. Onların zannına göre bu, peygamber olan birine yakışmaz. Oysa Allah şöyle buyurmuştur: [Kur'an: "Senden önce gönderdiğimiz her elçi de mutlaka yemek yerdi ve çarşılarda dolaşırdı."] (Furkan, 20). {Neden ona bir melek indirilmedi?} Yani: Onunla birlikte, ona yardım edip destekleyecek bir melek neden indirilmedi? {Böylece onunla birlikte uyarıcı olsaydı.} Onların zannınca tek başına bu elçilik için yeterli değildir ve bu görevi yerine getirecek güce ve kudrete de sahip değildir. {Ya da ona bir define atılsaydı} Yani emek harcamadan toplanmış bir mal verilseydi. {Ya da yiyeceği bir bahçesi olsaydı} Böylece rızık aramak için çarşılarda dolaşmaktan kurtulup geçinebilirdi. {Zalimler dediler ki:} Bu sözleri söylemeye onları sevk eden şey, bir şüpheye kapılmaları değil, zulümleridir. {Siz ancak büyülenmiş bir adama uyuyorsunuz.} Oysa onlar, onun akl-ı kemalini, güzel konuşmasını ve her türlü yergiden uzak oluşunu biliyorlardı. Bu sözleri son derece tuhaf olduğu için Allah şöyle buyurmuştur: {Bak, senin için nasıl misaller getirdiler.} Yani: Onun bir melek olması, insanlara özgü niteliklerden arınması gerektiğini söylemeleri; ya da melek ona yardım etsin diyecek kadar kendi iddiasını yapmaya gücü yetmediğini söylemeleri; ya da ona bir define indirilmesi, ya da çarşılarda dolaşmaktan kurtaracak bir bahçe verilmesi, ya da büyülendiğini ileri sürmeleri. {Böylece saparak yol bulamaz oldular.} Birbiriyle çelişen sözler söylediler; bunların hepsi cahillik, sapkınlık ve akılsızlıktır. Bunların hiçbirinde hidayet yoktur; üstelik hiçbirinde risaleti çürütecek en küçük bir şüphe de bulunmaz. Akıllı biri bunları düşünüp incelediğinde bile batıllıklarını hemen anlar ve bunları çürütmek için ayrıca bir cevaba ihtiyaç duymaz. Bu yüzden Allah, bunları dikkatle düşünmemizi ve bu düşüncelerin, elçinin risaletini ve doğruluğunu kesin olarak kabul etmeyi durdurmayı gerektirip gerektirmediğine bakmamızı emretmiştir. Nitekim Allah, dünyada sana çok daha hayırlı şeyler verebileceğini de bildirmiştir: {Öyle yüce ki, dilerse bundan daha hayırlısını sana verir.} Yani, onların söylediklerinden daha hayırlısını. Sonra bunu şu sözüyle açıklamıştır: {Altından ırmaklar akan cennetler ve sana süslü saraylar.} Yani yüksek ve süslü saraylar. Allah'ın kudreti ve iradesi bunu yapmaya yetmez değildir. Ancak dünya O'nun katında çok uzak ve değersiz olduğu için, hikmetinin gerektirdiği kadarını dostlarına ve elçilerine vermiştir. Düşmanlarının, "Bizlere de çok büyük bir rızık verilseydi" diye istemeleri ise zulüm ve küstahlıktır. Söyledikleri bu sözlerin bâtıl olduğu açıkça bilinmektedir. Allah, bu sözlerin hakkı aramak veya delile uymak için değil, inatçılık ve zulüm ile hakikati yalanlamak amacıyla söylendiğini bildirmiştir. Bu yüzden kalplerinde olanı dile getirmişlerdir. Nitekim Allah şöyle buyurmuştur: {Hayır, onlar kıyameti yalanladılar.} Hakka uymak amacı olmadan inatla yalanlayan kimseye hidayet ulaştırmak mümkün değildir ve onunla tartışmanın da bir çaresi yoktur. Onun için tek çare, başına azabın inmesidir. Bu yüzden şöyle buyurmuştur: {Kıyameti yalanlayanlar için alevli bir ateş hazırladık.} Yani, alevi çok şiddetli, ahalisine karşı öfkeli ve soluğu çok korkunç olan büyük bir ateş. {Onları uzak bir yerden gördüğü zaman} Yani onlara ulaşmadan önce, ateş de onlara ulaşmadan önce, {onun öfkeyle kükrediğini ve uğultusunu işitirler.} Onun uğultusu kalpleri korkutur, yürekleri parçalar ve insan neredeyse korkudan ölecek hâle gelir. Ateş, Yaratıcısının gazabıyla onlara karşı öfkelenmiştir ve kâfirliklerinin ve şerlerinin artmasıyla alevi de artmıştır. {Onlar ateşin dar bir yerine, kelepçelenmiş olarak atıldıklarında} Yani azapları ateşin ortasındayken, bu yer hem dar hem de kalabalıktır; zincir ve kelepçelerle birbirlerine bağlanmışlardır. Bu kötü yere ulaştıklarında ve en kötü hapishanede tutulduklarında, {orada helak olmayı isterler.} Kendileri için helak, rezillik ve utanç dilerler. Zulmedenler ve haddi aşanlar olduklarını bilirler; Yaratıcı da yaptıklarına göre onları bu yere koymakla onlara adaletle davranmıştır. Ancak bu dua ve yakarış onlara fayda sağlamaz, Allah'ın azabından da kurtarmaz. Onlara şöyle denir: {Bugün tek bir helak değil, çok helak isteyin.} Yani, söyledikleriniz kat kat artsa bile size yalnızca keder, üzüntü ve hüzün verir. Zulmedenlerin karşılığını açıkladıktan sonra, takva sahiplerinin karşılığını da zikretmek uygun düşmüştür. Allah şöyle buyurur: {De ki: Bu mu daha hayırlı, yoksa muttakilere vaad edilen ebedi cennet mi? O, onların karşılığı ve varacakları yer olacaktır.}