Yani: Allah'a, { o evlerde } yani en değerli ve üstün yerlerde ibadet eder; bu yerler Allah'a en sevimli mekânlardır ve bunlar mescitlerdir. { Allah izin vermiştir } yani emretmiş ve tavsiye etmiştir ki { yükseltilsinler ve içlerinde O'nun adı anılsın }. Bu iki ifade, mescitlerle ilgili hükümlerin toplamıdır. Mescitleri yükseltmek kapsamına onların inşası, süpürülmesi ve pislik ile kirden temizlenmesi, necasetlere karşı dikkat etmeyen deli ve çocuklardan, kâfirden korunması, içinde boş sözlerden ve Allah'ı anmak dışında sesleri yükseltmekten korunması da girer. { İçlerinde O'nun adı anılsın } ifadesi ise farz ve nafile namazların tamamını, Kur'an okumayı, tesbihi, tehlili ve diğer zikir türlerini, ilim öğrenmeyi ve öğretmeyi, orada yapılan müzakereyi, i'tikafı ve mescitlerde yapılan diğer ibadetleri kapsar. Bu nedenle mescitleri imar iki kısımdır: Bina ile imar ve onu koruma, bir de Allah'ın adını anmakla, namaz ve benzeri ibadetlerle imar. Bu ikincisi iki kısmın en şereflisidir. Bu sebeple beş vakit namaz ve cuma namazı mescitlerde kılınmak üzere meşru kılınmıştır; çoğu âlime göre bu vacip, bazılarına göre müstehaptır. Sonra Allah Teâlâ, mescitleri ibadetle imar edenleri övmüş ve şöyle buyurmuştur: { Sabah akşam O'nu tesbih ederler } ihlasla; { sabah } gündüzün başında, { akşam } sonunda; { erkekler }. Bu iki vakti, şerefleri ve Allah'a yönelmenin bu vakitlerde kolaylaşması sebebiyle özellikle belirtmiştir. Bu, namazda ve namaz dışında tesbih etmeyi de kapsar; bu sebeple sabah ve akşam zikirleri ile vird ve ezkârı da sabah akşam okunması meşru kılınmıştır. Yani: Orada Allah'ı tesbih eden erkekler vardır. Ve hangi erkekler! Rablerine dünyayı, lezzetleri, O'ndan alıkoyan ticaret ve kazançları tercih etmeyen erkekler. { Onları ne ticaret ne de alışveriş Allah'ın zikrinden, namaz kılmaktan ve zekât vermekten alıkoyamaz }. Bu, her türlü karşılık amaçlı kazancı kapsar; dolayısıyla { alışveriş } ifadesi, çokça yapıldığı için özel olanın genel olandan sonra zikredilmesi kabilindendir. Bu erkekler ticaret yapsalar, alsalar, satsalar bunda bir sakınca yoktur. Ancak bu işler, onları Allah'ın zikrinden, namazdan ve zekâttan alıkoymaz; bunları öne alıp tercih etmezler. Allah'a itaat ve O'na kulluk, onların en büyük gayesi ve en son hedefi haline gelmiştir; onlarla Allah arasına giren her şeyi terk ederler. Nefislerin çoğu için dünyayı terk etmek zordur; ticaretin türlü kazançlarına olan sevgi ise nefse sevimlidir ve genellikle bunu bırakmak nefse ağır gelir. Bu yüzden Allah'ın hakkını bundan önce tutmak için nefis zorlanır. Bu sebeple, teşvik ve korkutma yoluyla nefsi buna çağıran şeyi zikretmiştir: { Kalplerin ve gözlerin altüst olacağı bir günden korkarlar }, o günün dehşetinden ve kalpleri ve bedenleri sarsmasından ötürü. İşte bu yüzden o günden korkmuşlar, bu da amele kolaylık sağlamış ve onu meşgul eden şeyleri terk ettirmiştir. { Allah, yaptıkları en güzel amelleri karşılıksız bırakmamak için }; "yaptıkları en güzel amellerin" ile kastedilen, onların güzel ve salih amelleridir; çünkü bunlar yaptıkları en güzel şeylerdir. Mubah işler ve benzerlerini de yaparlar, ancak sevap yalnızca güzel amel üzerine verilir. Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır: [Kur'an: "Allah, onların yaptıkları en kötü şeyi örtsün ve yaptıklarının en güzeli karşılığında onlara mükâfatlarını versin diye."] [Zümer: 35]. { Ve onlara fazlından artırır }; yani amellerinin karşılığı olan mükâfatın üstüne çok fazlasını verir. { Allah dilediğine hesapsız rızık verir }; yani amelinin ulaşamayacağı, hatta arzusunun bile ulaşamayacağı kadar sevap verir; ölçüsüz ve sayısız bir mükâfat bağışlar. Bu, sevabın çokluğuna dair bir kinayedir.