Allah Teâlâ, Peygamberi Muhammed ﷺ'e şöyle buyuruyor: Eğer bu müşrikler seni yalanlarlarsa, (bil ki) sen ilk yalanlanan peygamber değilsin; bunlar da ilk yalanlanan ümmet değildir. {Onlardan önce Nuh kavmi, Âd ve Semûd yalanladı. * İbrahim'in kavmi ve Lût'un kavmi, * Medyen halkı da yalanladı.} Yani Şuayb'ın kavmi. {Musa da yalanlandı; ben de inkârcılara mühlet verdim.} Yani yalanlayanlara; onlara hemen ceza vermedim, mühlet verdim. Nihayet azgınlıklarında devam edip sapkınlıklarında bocalarken, küfür ve kötülüklerini artırdılar. {Sonra onları yakaladım.} Güçlü ve kudretli olan (Allah'ın) yakalaması gibi azabla yakaladım. {Artık benim onlara verdiğim ceza nasıl olmuştu!} Yani küfürlerine ve yalanlamalarına karşı yaptığım inkâr ve cezalandırma nasıldı? En şiddetli cezalar, en korkunç ibretlik helâkler idi. Kimini boğdum, kimini korkunç bir çığlık yakaladı, kimini kısır rüzgârla helâk ettim, kimini yer yuttu, kimine de gölge günü azabı gönderdim. Bu yalanlayanlar da bunlardan ibret alsınlar; başlarına da onların başına gelenler gelebilir, çünkü onlar bunlardan daha hayırlı değildirler ve Allah'ın indirdiği kitaplarda kendilerine bir berat (beraat belgesi) da yazılmamıştır. Böyle azaba uğratılıp helâk edilen nice kimse vardır. Bu yüzden şöyle buyurdu: {Nice memleket vardır ki} yani: Nice memleket vardır ki {onu helâk ettik} şiddetli azapla ve dünyevi rezaletle {oysa zalimdi} Allah'ı inkâr edip peygamberlerini yalanlamakla. Bu helâkımız, onlara karşı bir zulüm değildi. {Artık damları yıkılmış bir halde, (harap) durumdadır.} Yani evleri yıkılmıştır; saraylarının ve duvarlarının tavanları çökmüş, mamur iken harabeye dönmüş, halkı ile canlı ve ünsiyetli iken ıssızlaşmıştır. {Nice kuyu vardır ki atıl kalmış, nice sağlam saray da vardır.} Yani: Nice kuyu vardır ki insanlar içip hayvanlarını sulamak için etrafında kalabalık olurdu, sonra sahipleri gitti ve oradan gelen giden kalmadı. Nice saray vardır ki sahipleri onu yapmak için emek harcadı, yükseltti, sağlamlaştırdı ve süsledi; fakat Allah'ın emri geldiğinde onlara hiçbir fayda sağlamadı ve sakinlerinden boşaldı. Onlar, ibret alanlar için ibret, düşünüp inceleyenler için örnek oldular. Bu yüzden Allah kullarını yeryüzünde gezmeye çağırmış, ibret alıp görmelerini istemiştir. Şöyle buyurdu: {Yeryüzünde gezmediler mi ki, onlarla düşünen kalpleri ve onunla işiten kulakları olsun?} Yani bedenleriyle ve kalpleriyle gezip Allah'ın ayetlerini akletsinler ve onlarla ibret yerlerini düşünsinler; {ya da onunla dinleyecekleri kulakları olsun} yani geçmiş ümmetlerin haberlerini ve azaba uğratılmış kavimlerin kıssalarını işitsinler. Aksi halde yalnızca gözle bakmak, kulakla işitmek ve düşünüp ibret almaktan yoksun bir gezi, faydalı değildir ve maksada ulaştırmaz. Bu yüzden şöyle buyurdu: {Doğrusu gözler kör olmaz, ancak göğüslerdeki kalpler körleşir.} Yani: Dinde zararlı olan bu körlük, kalbin hakkı görmemesidir; tıpkı kör kimsenin görülebilen şeyleri görmemesi gibi. Gözün körlüğüne gelince, onun sonucu sadece bir ayıp ve dünyevi bir faydadır.