{ طه } Birçok surenin başında yer alan harf-i mukattaadan biridir; Peygamber ﷺ'in ismi değildir. { Biz bu Kur'ân'ı sana, sıkıntıya düşesin diye indirmedik. } Yani vahiy, sana Kur'ân'ın indirilmesi ve şeriatın konulması, bununla sıkıntıya düşesin diye değildir; şeriatta mükellefleri zorlayacak, amel edenlerin gücünün yetmeyeceği bir yük bulunsun diye de değildir. Vahyi, Kur'ân'ı ve şeriatı koyan, merhametli ve rahman olan Allah'tır. Onu saadete, felaha ve kurtuluşa ulaştırıcı kılmış, en büyük kolaylıkla kolaylaştırmış, bütün yollarını ve kapılarını kolay kılmış, kalpler ve ruhlar için gıda, bedenler için rahatlık kılmıştır. Bu yüzden selim fıtratlar ve doğru akıllar onu kabul ve teslimiyetle karşılamıştır; çünkü onun dünya ve ahiret için taşıdığı hayrı bilmektedirler. Nitekim şöyle buyurmuştur: { Ancak Allah'tan korkana bir öğüttür. } Yani ancak Allah Teâlâ'dan korkan kimsenin ibret alması içindir. Böylece o, (Allah'a ulaştıran) en yüce hedeflere teşvik eden ve mutsuzluk ile ziyandan sakındıran uyarılardan öğüt alır; ona göre hareket eder ve ondan sakınır. Ayrıca kendisinde özet olarak doğru olduğunu bildiği, fakat ayrıntılarını bilmediği güzel şer'î hükümleri, bu öğütle hatırlar. Böylece ayrıntılı hüküm, fıtratında ve aklında bulduğu şeye uygun düşer. Bu yüzden Allah ona "öğüt" adını vermiştir. Öğüt, var olan fakat sahibinin ondan habersiz olduğu ya da ayrıntısını akılda tutmadığı bir şey için kullanılır. Öğütle özellikle { Allah'tan korkan } kimseler anılmıştır; çünkü başkaları ondan faydalanmaz. Cennete ve cehenneme inanmayan, kalbinde zerre kadar Allah korkusu bulunmayan kimse bundan nasıl faydalanabilir? Bu olacak şey değildir. { Allah'tan korkan, öğüt alacaktır. Ama en bedbaht olan ondan yüz çevirecektir. O, en büyük ateşe girecek olandır. } [A'lâ: 10-12] Sonra bu yüce Kur'ân'ın büyüklüğünü anlatmış ve onun, yeri ve gökleri yaratan, bütün mahlukatı tedbir eden Allah'ın indirdiği bir kitap olduğunu belirtmiştir. Yani onun indirilmesini en yüksek teslimiyet, sevgi ve boyun eğişle kabul edin ve ona en yüksek derecede saygı gösterin. Allah, yaratma ile emri çoğu zaman birlikte zikreder; nitekim bu âyette ve şu âyetlerde olduğu gibi: { Bilin ki yaratma da emir de O'nundur. } [A'râf: 54] { Allah, yedi göğü ve onlara benzer yeryüzünü yaratmıştır; emir de aralarında iner. } [Talâk: 12] Çünkü O, yaratan, emreden ve yasaklayandır. Nasıl ki O'ndan başka yaratıcı yoksa, yaratılmışlara da yaratıcılarından başkasının bağlayıcı emri ve yasağı yoktur. Ayrıca O'nun yaratması, kevnî ve kaderî tedbirini; emri ise şer'î ve dinî tedbirini içerir. Nasıl ki yaratma hikmetin dışına çıkmaz ve hiçbir şeyi boş yere yaratmamıştır, öyle de O, ancak adalet, hikmet ve ihsan olanı emreder ve yasaklar. O'nun yaratan, tedbir eden, emreden ve yasaklayan olduğunu açıkladıktan sonra, azamet ve kibriyasını bildirerek buyurmuştur: { Rahman, arşa istiva etmiştir. } Arş, mahlukatın en yücesi, en büyüğü ve en geniş olanıdır. O, celaline yakışan, azametine ve güzelliğine uygun bir istiva ile arşa istiva etmiş ve mülkü kuşatmıştır. { Göklerde, yerde ve bu ikisi arasında ve toprağın altında olan her şey O'nundur. } Yani melek, insan, cin, hayvan, cansız ve bitki; hepsi Allah Teâlâ'nın mülküdür, kulları ve O'nun kaza ve tedbiri altında tasarruf edilenlerdir. Hiçbirinin mülkten bir payı yoktur; kendilerine ne fayda, ne zarar, ne ölüm, ne hayat, ne de diriliş sağlayamazlar. { Sözü yüksek sesle söylesen de, O gizliyi ve daha gizliyi bilir. } Gizli söz, yani kalpte olan ve dile getirilmeyen gizli şey. Ya da "sır": kalbe gelen şeydir; "daha gizli" ise henüz kalbe gelmeyen şeydir. Allah Teâlâ, bunun kendi vaktinde ve kendi niteliğiyle ortaya çıkacağını bilir. Anlam şudur: Allah'ın ilmi, her şeyi, küçüğü büyüğü, gizlisi açığı kuşatır. Sözünü açıktan söylesen de gizlesen de Allah'ın ilmi açısından hepsi birdir. Allah'ın mutlak kemalini; genel yaratışını, genel emir ve yasağını, genel rahmetini, geniş azametini, arşının üstünlüğünü, genel mülkünü ve genel ilmini ortaya koyunca, şu sonuç çıkar: O, ibadete layık olandır ve O'na yapılan ibadet, şeriatın, aklın ve fıtratın gerektirdiği gerçek ibadettir; O'ndan başkasına yapılan ibadet ise batıldır. Bu yüzden buyurmuştur: { O'ndan başka ilah yoktur. } Yani hakkıyla ibadet edilecek, sevgi, zillet, korku, ümit, muhabbet, yönelme ve dua ile tapınılacak hiçbir ilah yoktur; yalnız O vardır. { En güzel isimler O'nundur. } Yani O'nun, çok, kâmil ve güzel isimleri vardır. Bu isimlerin güzelliğinden biri, hepsinin övgüyü ifade eden isimler olmasıdır; övgü ve hamd ifade etmeyen bir isim yoktur. Güzelliklerinden biri de bunların salt özel isimler olmayıp, isim ve sıfat olmalarıdır. Diğer bir güzellikleri, kâmil sıfatlara delalet etmeleri ve O'nda her sıfatın en mükemmel, en kapsamlı ve en yüce olanının bulunduğunu göstermeleridir. Bir diğer güzellikleri ise kulların O'na bu isimlerle dua etmesini emretmesidir; çünkü bu isimler O'na yaklaştırıcı bir vesiledir. O da bunları sever, bunları seveni sever, bunları koruyanı sever, anlamlarını araştırıp bunlarla O'na ibadet edeni sever. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: { Allah'ın en güzel isimleri vardır; onlarla O'na dua edin. } [A'râf: 180]