{يا بني إسرائيل} Burada geçen "İsrail", Yakub aleyhisselamdır. Hitap, Medine'de ve çevresinde bulunan İsrail oğullarının topluluklarınadır; onlardan sonra gelenler de bu hitaba dahildir. Allah onlara genel bir emir vererek şöyle buyurmuştur: {Size verdiğim nimeti hatırlayın}. Bu ifade, bu surede bazılarına değinilecek olan bütün nimetleri kapsar. Nimeti hatırlamanın anlamı; kalbiyle bunu kabul edip tanımak, diliyle övmek ve organlarıyla Allah'ın sevdiği ve razı olduğu işlerde kullanmaktır. {Ahdime vefa gösterin} Bu, Allah'ın onlardan istediği şeylerdir: Allah'a, peygamberlerine iman etmek ve şeriatını yerine getirmek. {Ben de size verdiğim ahde vefa göstereyim} Bu da bunun karşılığında verilecek mükafattır. Burada kastedilen, Allah'ın şu ayetinde zikrettiği husustur: [Kur'an: "Andolsun Allah İsrailoğullarından söz almış, içlerinden on iki önder göndermiştik. Allah şöyle demişti: Ben sizinleyim. Eğer namazı kılar, zekâtı verir, peygamberlerime iman ederseniz..."] [Mâide, 12]. Ayetin devamı: [Kur'an: "...Kim bundan sonra inkâr ederse, doğru yoldan sapmış olur."] [Mâide, 12]. Sonra onları, ahde vefa göstermelerine sebep olacak şeye, yani yalnızca Allah'tan korkmaya ve O'ndan çekinmeye davet etti. Çünkü Allah'tan gerçekten korkan kimsenin, bu korku O'nun emrine uymasını ve yasakladığından kaçınmasını gerektirir. Sonra, imanlarının tamam olması ve ancak bununla sahih olması için gereken özel emri verdi: {Size indirdiğim şeye iman edin}. Bu, kulu ve elçisi Muhammed ﷺ'e indirilen Kur'an'dır. Onlara bu Kur'an'a iman etmeleri ve ona uymaları emredilmiştir. Bu da onu indirilen kişiye iman etmeyi gerektirir. Ardından onların iman etmelerine vesile olan sebebi zikretti: {Elinizdekini doğrulayıcı olarak}. Yani, onunla uyumlu olarak, ona aykırı veya çelişkili olmayarak. Eğer o, elinizdeki kitaplarla uyumlu ve onlara muhalif değilse, ona iman etmenize engel yoktur, çünkü o, peygamberlerin getirdiklerini getirmiştir. Siz, kitap ve ilim ehli olduğunuz için onu ilk tasdik edip ona iman etmeye en layık olanlarsınız. Ayrıca {elinizdekini doğrulayıcı olarak} sözünde şu bir işaret vardır: Eğer ona iman etmezseniz, bu, elinizdekini yalanlamanız anlamına gelir; çünkü onun getirdiği, Musa, İsa ve diğer peygamberlerin getirdiğinin aynısıdır. Dolayısıyla ona yalanlamanız, elinizdekini yalanlamanızdır. Ayrıca elinizdeki kitaplarda, bu Kur'an'ı getiren ve onu müjdeleyen Peygamber'in sıfatları vardır. Ona iman etmezseniz, size indirilenden bir kısmını yalanlamış olursunuz. Kim indirilenin bir kısmını yalanlarsa, hepsini yalanlamış olur; tıpkı bir peygambere küfreden kimsenin bütün peygamberleri yalanlamış olması gibi. Onlara iman etmelerini emredince, bunun zıddı olan küfürden de nehyedip sakındırdı: {Ona ilk inkâr eden olmayın}. Yani, peygambere ve Kur'an'a. {Ona ilk inkâr eden olmayın} ifadesi, "ona küfretmeyin" sözünden daha etkilidir; çünkü ilk inkâr eden olurlarsa, bunda onların, olması gerekenin tersine, küfre hemen koşmaları vardır ve günahları, kendilerinden sonra onlara uyanların günahı da üzerlerine yüklenir. Sonra onları imandan alıkoyan engeli zikretti: ebedi saadet yerine geçici dünya menfaatini tercih etmek. {Ayetlerimi az bir karşılığa satmayın}. Bu, onların, Allah ve Resulü'ne iman ederlerse kesileceğini sandıkları makam ve yiyeceklerdir. Bunları Allah'ın ayetleriyle satın alıp onları sevip tercih etmişlerdir. {Yalnız benden sakının} Yani başkasından değil. Çünkü Allah'a karşı takvalı olduğunuzda, bu takva size ayetlerine iman etmeyi az bir karşılık üzerine öncelemeyi gerektirir. Nitekim az karşılığı seçmeniz, takvanın kalplerinizden çıktığının delilidir. Sonra şöyle buyurdu: {Hakkı batılla karıştırmayın ve hakkı gizlemeyin}. Yani, hakkı batılla karıştırmayın ve hakkı bilerek gizlemeyin. Böylece iki şeyden nehyetti: hakkı batılla karıştırmak ve hakkı gizlemek. Çünkü kitap ve ilim ehlinden amaçlanan, hakkı batıldan ayırmak ve hakkı açığa çıkarmaktır; böylece hidayet arayanlar hidayet bulsun, sapanlar dönsün ve inatçılar aleyhine delil tamamlansın. Allah ayetlerini ayrıntılı kılmış, delillerini açıklamıştır; hakkı batıldan ayırsın ve hidayet edilenlerin yolunun suçluların yolundan ayrılması için. Bunu yapan ilim ehli, peygamberlerin halifeleri ve ümmetlerin hidayet rehberlerinden olur. Hakkı batılla karıştıran, bilmesine rağmen bunu birbirinden ayırmayan ve bildiği ve açığa çıkarılmasını emredilmiş hakkı gizleyen kişi ise cehennem davetçilerinden olur; çünkü insanlar dinlerinde âlimlerinden başkasına uymazlar. O hâlde kendiniz için iki durumdan birini seçin. Sonra buyurdu: {Namazı dosdoğru kılın}, yani zahiren ve batınen. {Zekâtı verin}, hak sahiplerine. {Rükû edenlerle birlikte rükû edin}, yani namaz kılanlarla birlikte namaz kılın. Bunu, Allah'ın peygamberlerine ve ayetlerine iman etmenizle birlikte yaparsanız, zahiri ve batıni amelleri, mabuda ihlası ile kullarına ihsanı, kalbî ve bedenî ibadetlerle mali ibadetleri bir araya getirmiş olursunuz. {Rükû edenlerle birlikte rükû edin} sözü, cemaatle namaz kılmaya ve bunun vacipliğine dair emir içerir. Ayrıca rükû namazın rükünlerindendir; çünkü namaz, rükû ile ifade edilmiştir ve ibadetin bir parçasıyla ifade edilmesi, o parçanın farz olduğunu gösterir.