Allah Teâlâ şöyle buyurur: {Eğer (kocası) onu boşarsa} yani üçüncü talakı verirse, {ondan sonra onunla evlenmesi helâl olmaz, ancak başka bir kocaya varıncaya kadar} [Kur'an: "Eğer (kocası) onu boşarsa, bundan sonra başka bir erkekle evlenmedikçe ona helâl olmaz."] Yani sahih bir nikâhla evlenmesi ve onunla cinsel ilişkide bulunması gerekir; çünkü şer'î nikâh ancak sahih olur ve bunun içine akit ile vatı girer. Bu hususta görüş birliği vardır. İkinci kocanın nikâhının arzu ile yapılmış olması şarttır. Eğer nikâh bu kadını ilk kocası için helâl kılmak maksadıyla yapılmışsa, bu gerçek bir nikâh değildir ve tahlil (helâl kılma) faydası vermez; efendinin cariyesiyle cinsel ilişkisi de helâl kılmaz, çünkü o kişi koca değildir. Dolayısıyla ikinci koca kadınla arzu ederek evlenir, onunla ilişkide bulunur, sonra ayrılır ve iddeti de biterse, {bunların ikisine (yani ilk koca ile kadına) yeniden bir araya gelmelerinde bir günah yoktur} yani aralarında yeni bir akit yapmaları caizdir. Ayet, yeniden birleşmeyi ikisine nispet ettiği için bunda karşılıklı rızanın dikkate alındığı anlaşılır. Ancak yeniden birleşmede şu şart vardır: {Allah'ın koyduğu sınırları koruyabileceklerini} ümit etmeleri gerekir; yani her birinin diğerinin hakkını yerine getirmesi. Bu da önceki birlikteliklerinde ayrılığı gerektiren durumlara pişman olup, bundan sonra iyi bir birliktelik kurmaya kesin karar vermeleri hâlinde söz konusudur. İşte o zaman yeniden birleşmelerinde bir günah yoktur. Ayetin mefhumuna göre, eğer Allah'ın sınırlarını koruyamayacaklarını düşünürlerse, yani önceki durumun devam edeceğine ve kötü geçimin ortadan kalkmayacağına dair kanaatleri ağır basarsa, bu durumda yeniden birleşmelerinde günah vardır. Çünkü işlerin hepsinde Allah'ın emri gözetilmeden ve O'na itaat yolu izlenmeden girişilmesi helâl değildir. Bu, insanın bir işe girişmek istediğinde, özellikle küçük veya büyük görevlere, önce kendini düşünmesi gerektiğine delalet eder: Eğer o işi yapmaya gücü olduğunu görür ve buna güvenirse ilerler, aksi halde geri durur. Allah Teâlâ bu büyük hükümleri açıkladıktan sonra şöyle buyurdu: {Bunlar Allah'ın sınırlarıdır} yani koyduğu, belirleyip açıkladığı şeriatlardır. {Bilen bir toplum için bunları açıklar} çünkü onlar bundan faydalanan ve başkalarına fayda sağlayan kimselerdir. Bunda âlimlerin faziletine dair açık bir delil vardır; Allah Teâlâ sınırlarının açıklanmasını onlara özgü kılmış ve bunların asıl muhatap olduğunu bildirmiştir. Ayrıca Allah Teâlâ'nın kullarından, Resûlüne indirdiği hükümlerin sınırlarını bilmelerini ve bunları anlamaya çalışmalarını sevdiği anlaşılır. Sonra Allah Teâlâ şöyle buyurdu: {Kadınları boşadığınız zaman} yani bir veya iki talakla rücu edilebilir şekilde boşadığınızda, {bekleme sürelerinin sonuna geldiklerinde} yani iddetlerinin bitmesine yaklaştıklarında, {onları ya iyilikle tutun ya da iyilikle salıverin.} Yani ya niyetiniz onların haklarını yerine getirmek olarak onlara rücu edin, ya da rücu etmeden, zarar vermeden bırakın. Bu yüzden şöyle buyurdu: {Onlara zarar vermek için, haddi aşmak amacıyla tutmayın.} Yani onlara zarar vermek maksadıyla. Bu fiilinizde helâl olanı harama çevirmeyin: Helâl olan iyilikle tutmaktır, haram olan ise zarar vermektir. {Kim bunu yaparsa, şüphesiz kendine zulmetmiştir.} Hak kula ait olsa bile zarar, zarar vermek isteyene döner. {Allah'ın ayetlerini alaya almayın.} Allah Teâlâ sınırlarını en açık şekilde beyan ettiği ve maksadın bunları bilmek, uygulamak, onların dışına çıkmamak olduğu için, ayetleri boş yere indirmediğini, hak, doğru ve ciddiyetle indirdiğini bildirerek, onları oyun konusu yapmaktan, yani onlarla oynamaktan ve onlara cüret edip vacibini yerine getirmemekten nehyetti. Mesela boşanmada veya nikâh sürdürmede zarar vermek, boşamayı çoğaltmak ya da üç talakı bir arada vermek bunlara örnektir. Allah ise rahmetiyle her talakın arasına bir rücu imkânı koymuş, bir sonraki talakın ancak birinci talaktan sonra gelmesini sağlamıştır; bu, koca için bir kolaylık ve onun maslahatına yönelik bir tedbirdir. {Allah'ın size olan nimetini hatırlayın} genel olarak: dille hamd ve senayla, kalple tasdik ve ikrarla, uzuvlarla ise onu Allah'a itaat yolunda kullanmakla. {Ve size Kitap'tan ve hikmetten indirdiğini} yani sünnetten, ki bu ikisiyle size hayrın yollarını ve bunlara sizi nasıl teşvik ettiğini, şerrin yollarını ve onlardan nasıl sakındırdığını açıklamıştır; kendisini ve dostlarına ve düşmanlarına yaptığı olayları size tanıtmış, bilmediklerinizi öğretmiştir. Bazıları da hikmetten maksadın şeriatın sırları olduğunu söylemiştir. Kitap'ta hükümler vardır, hikmette ise Allah'ın emir ve yasaklarındaki hikmetinin açıklanması vardır. Her iki anlam da sahihtir. Bu yüzden şöyle buyurmuştur: {Sizi onunla öğüdlendirir.} Bu da, hikmetten maksadın şeriatın sırları olduğunu güçlendiren bir husustur; çünkü öğüt, hükümlerin ve hikmetin açıklanmasıyla, teşvik veya korkutma ile yapılır. Hükümle cehalet ortadan kalkar; hikmet ve teşvik ise arzuyu, hikmet ve korkutma ise korkuyu doğurur. {Allah'tan sakının} bütün işlerinizde, {ve bilin ki Allah her şeyi bilendir.} Bu yüzden size bu hükümleri en mükemmel ve sağlam bir şekilde açıkladı; bunlar her zaman ve her yerde maslahatlarla uyumlu olan hükümlerdir. [Hamd ve minnet yalnız O'nadır.]