Allah Teâlâ, müşriklerin cehaletini ve zulmünü haber vermektedir. Onlar Allah'ın yanında, O'na ortak koştukları ilahlara tapıyorlar; oysa bu ilahlar göklerden ve yerden onlara bir rızık sağlayamazlar. Ne yağmur indirirler ne de rızık verirler; yerin bitkilerinden hiçbir şey bitirmezler. Göklerde ve yerde zerre kadar bir şeye sahip değildirler ve istemiş olsalar bile bunu yapamazlar. Bir şeye sahip olmayan kimsenin, kendisine bağlananlara fayda sağlayacak bir güce ve kudrete sahip olması bile mümkün olabilir; bunlar ise ne sahip olurlar ne de güç yetirirler. İşte ilahlarının durumu budur. Onları, göklerin ve yerin mülkünün sahibi olan, mülkün tamamı, hamdın tamamı ve kudretin tamamı kendisinde bulunan Allah'la nasıl yan yana koydular ve O'na benzettiler?! Bu yüzden şöyle buyurmuştur: {Allah'a benzetmeler yapmayın} [Kur'an: "Allah'a benzerler (misaller) vermeyin."], yani O'nu yaratıklarıyla eşitleyen benzetmeler. {Allah bilir, siz bilmezsiniz.} [Kur'an: "Allah bilir, siz bilmezsiniz."] Dolayısıyla bizim, bilgisi olmadan O hakkında söz söylememiz gerekir; alîm olan Allah'ın verdiği misalleri dinlemeliyiz. Bu sebeple Allah Teâlâ, kendisi ve kendisinden başkasına ibadet edilenler için iki misal vermiştir. Birincisi, bir kölenin, yani kendi nefsine sahip olmayan, dünyadan ve maldan hiçbir şeye sahip olmayan bir kulun durumudur. İkincisi ise, Allah'ın kendisine güzel bir rızık verdiği, her türlü maldan nasibini aldığı, cömert ve iyiliği seven, dolayısıyla bunu gizli ve açık olarak infak eden hür ve zengin bir kimsenin durumudur. Bu ikisi eşit olur mu?! İkisi de mahlûk olmalarına rağmen eşit olmazlar; ama eşit olmaları da imkânsız değildir. Madem bunlar eşit değildir, o halde mülkü ve kudreti, gücü olmayan, her yönden fakir olan mahlûk kul ile, bütün mülklerin sahibi, her şeye kadir olan Rab ve Yaratıcı nasıl eşit olabilir?! Bu yüzden Allah kendini övmüş ve her türlü hamdi yalnızca kendisine tahsis etmiştir: {Hamd Allah'a mahsustur.} [Kur'an: "Hamd Allah'a mahsustur."] Sanki şöyle denilmiş gibidir: Durum böyle olduğuna göre, müşrikler ilahlarını Allah'la nasıl eşit tutmuşlardır? Allah şöyle buyurur: {Hayır, onların çoğu bilmez.} [Kur'an: "Hayır, onların çoğu bilmiyor."] Eğer gerçek anlamda bilselerdi, bu büyük şirke cüret etmezlerdi. İkinci misal ise {iki adam} hakkındadır: Bunlardan biri {dilsiz}tir; konuşamaz, işitemez, {hiçbir şeye gücü yetmez}, ne az ne de çok. {Efendisine yük olmuştur}, yani efendisi ona hizmet eder, kendisi kendine hizmet edemez. Dolayısıyla her yönden eksiktir. Peki bu kimse ile adaleti emreden ve {dosdoğru bir yol} üzerinde bulunan, sözleri adil, işleri doğru olan kimse eşit olur mu? Bu ikisi nasıl eşit değilse, Allah'tan başkasına kulluk edilen ve maslahatlarından hiçbir şeye gücü yetmeyen kimse de eşit olmaz. Allah onların işlerini görmese, onlardan hiçbirini yapamazlar. Yalnızca hak söyleyen ve ancak övgüye değer işler yapan Allah'a, hiçbir şekilde denk ve benzer olamazlar.