Allah Teâlâ, babamız Âdem aleyhisselam'a olan nimetini ve ihsanını, düşmanı İblis'in ona karşı yaptıklarını anlatmaktadır. Bu anlatımın içinde, bizi İblis'in şerrinden ve fitnesinden sakındırma vardır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: { And olsun, insanı kuru bir çamurdan, işlenmiş, şekil verilmiş bir balçıktan yarattık }. Yani Âdem aleyhisselam'ı, kuruyana ve tıpkı çömlek sesi gibi ses çıkaracak hâle gelene kadar bekletilmiş çamurdan yarattık. { Hamîs-i mesnûn } ise rengi ve kokusu uzun süre bekleyerek değişmiş çamur demektir. { Cân'ı da, yani cinlerin babası olan İblis'i, Âdem'in yaratılışından önce, { kavurucu ateşten } yani çok sıcak olan ateşten yarattık. Allah Âdem'i yaratmak istediğinde meleklere şöyle buyurdu: { Ben, işlenmiş, şekil verilmiş kuru çamurdan bir beşer yaratacağım. Onu tamamlayıp ona ruhumdan üfleyince, hemen ona secde edin }. Melekler Rablerinin emrine uydular. { Bunun üzerine meleklerin hepsi birlikte secde ettiler }. Bu, vurgunun üstüne vurgudur; meleklerden hiçbirinin geri kalmadığını göstermek ve Allah'ın emrini büyütmek, Âdem'i ise, meleklerin bilmediğini bildiği için ikram etmek amacıyla söylenmiştir. { Ancak İblis, secde edenlerle birlikte olmayı reddetti }. İblis'in Âdem'e ve onun soyuna karşı ilk düşmanlığı budur. Allah şöyle buyurdu: { Ey İblis, neden secde edenlerden olmadın? } İblis dedi ki: { Ben, işlenmiş, şekil verilmiş kuru çamurdan yarattığın bir beşere secde etmem. } Böylece Allah'ın emrine karşı büyüklenmiş, Âdem'e ve soyuna düşmanlığını açığa vurmuş, kendi cevherine (ateşine) hayranlık duymuş ve "Ben Âdem'den hayırlıyım" demiştir. { Allah, onun küfrüne ve büyüklenmesine karşılık olarak şöyle buyurdu: } { Artık oradan çık, çünkü sen kovulmuşsun }, yani her hayırdan uzaklaştırılmış, kovulmuşsun. { Şüphesiz üzerine lanet vardır }, yani kınanma, ayıplanma ve Allah'ın rahmetinden uzaklaştırılma { din gününe kadar }. Bu ve benzeri ifadeler, onun küfründe ve hayırdan uzaklığında süreceğine delildir. İblis dedi ki: { Rabbim, beni diriltilecekleri güne kadar ertele }. Allah buyurdu: { Şüphesiz sen, ertelenenlerdensin, bilinen vaktin gününe kadar }. Allah'ın onun duasını kabul etmesi, onun hakkında bir ikram değildir; bu, Allah'ın onun ve kulların başına koyduğu bir imtihan ve sınavdır. Böylece doğru olan, Mevlasına itaat eden ile düşmanına itaat eden ayırt edilsin diye. Bu yüzden bizi ondan son derece sakındırmış ve bizden istediklerini açıklamıştır. İblis dedi ki: { Rabbim, beni azdırmana karşılık, andolsun onlara yeryüzünde süslü göstereceğim ve hepsini azdıracağım }, yani onlara dünyayı süslü göstereceğim, onları dünyayı ahirete tercih etmeye çağıracağım, öyle ki her günahın emrine girsinler. { Ancak aralarındaki ihlaslı kullarını bunun dışında tutarım }, yani seçip ihlasları, imanları ve tevekkülleri sebebiyle kendilerine yakınlık verdiğin kullarını. Allah Teâlâ buyurdu: { Bu, bana varan dosdoğru bir yoldur }, yani dengeli ve bana ve kerametimin yurduna ulaştıran bir yoldur. { Şüphesiz kullarım üzerinde senin hiçbir egemenliğin yoktur }; onları Rablerine kulluk etmeleri ve emirlerine boyun eğmeleri sebebiyle, istediğin türlü sapkınlıklara sürükleyemezsin. Allah onlara yardım eder ve şeytandan korur. { Ancak sana uyan sapıklar müstesna }; senin velayetine ve itaatine razı olup Rahman'a itaatten vazgeçenler. { Gâvî }, doğru yolda olanın zıddıdır; hakkı bilip terk eden kimsedir. { Dâll } ise, onu bilmeden terk eden kimsedir. { Şüphesiz cehennem onların hepsinin buluşma yeridir }, yani İblis ve ordularının. { Onun yedi kapısı vardır }, her kapı diğerinin altındadır. { Her kapı için onlardan (İblis'in tabilerinden) amellerine göre ayrılmış bir pay vardır }. Allah Teâlâ şöyle buyurur: { Onlar ve azgınlar, İblis'in bütün orduları, hep birlikte cehenneme yuvarlanacaklar. } [Kur'an: Şuara, 94-95]. Allah, düşmanlarının, yani İblis'in tabilerinin hazırladığı azap ve şiddetli cezayı zikrettikten sonra, dostlarına hazırladığı büyük lütfu ve kalıcı nimeti şöyle anlatmıştır: { Şüphesiz takva sahipleri cennetlerdedir... }.