Allah, gücünde ve yaratmada, tedbirde, azamet ve egemenlikte tek olduğunu bildirmektedir. Bu da O'nun tek ilah olduğunu, ibadetin yalnızca O'na yaraşacağını gösterir. Nitekim şöyle buyurmuştur: {Allah, gökleri, görebileceğiniz bir direk olmaksızın yükselten zattır.} Yani büyüklüğü ve genişliğine rağmen, gökleri büyük kudretiyle yükseltmiştir; altlarında hiçbir direk yoktur. Eğer altlarında direk bulunsaydı, onu görürdünüz. {Sonra} gökleri ve yeri yarattıktan sonra {Arş'a istiva etti}. Arş, mahlûkatın en üstünde olan büyük varlıktır. Bu istiva, Allah'ın celaline yaraşan ve kemaline uygun bir biçimdedir. {Güneşi ve ayı emrine verdi.} Kulların maslahatları ile hayvanlarının ve ürünlerinin maslahatları için. {Her biri} güneş ve ay {belli bir süreye kadar} akıp gider. Bu sürekli düzen, ne yorulur ne de gevşer. Belirlenen süre gelinceye kadar, yani Allah'ın bu âlemi dürüp onları ahiret yurduna, yani karar yurduna nakledeceği zamana kadar bu böyle sürer. O zaman Allah gökleri dürer, onları değiştirir; yeri de değiştirip başka bir hâle getirir. Güneş ve ay dürülür, ikisi bir araya getirilir ve ateşe atılırlar. Böylece onlara tapanlar, bunların ibadete layık olmadığını görür ve pişmanlık ve hasretle yanıp tutuşur. Kâfirler de yalan söylediklerini anlar. {Emri tedbir eder, âyetleri ayrıntılı açıklar} buyruğu ise yaratma ile emri birleştirmektedir. Yani Allah, azamet sahibi olarak egemenlik tahtına istiva etmiş, yüksek ve aşağı âlemdeki işleri tedbir etmektedir. Yaratır, rızık verir, zengin eder, fakir kılar, bir kısım insanları yükseltir, diğerlerini alçaltır, izzet ve zillet verir, alçaltır ve yükseltir, hataları bağışlar, sıkıntıları giderir. Takdirleri, ilminde önceden belirlenmiş ve kaleminin yazdığı vakitlerinde yürürlüğe koyar. Kerim meleklerini de kendi tedbirine verdiği işleri yürütmek için gönderir. İlahi kitapları peygamberlerine indirir; kulların ihtiyaç duyduğu şeriatları, emir ve yasakları açıklar ve bunları açıklama, netleştirme ve ayırt etme yoluyla en ince ayrıntısına kadar belirginleştirir. {Umulur ki} sizin için ortaya koyduğu ufuklardaki âyetler ve Kur'an âyetleri sebebiyle {Rabbinizle karşılaşacağınıza yakînen inanırsınız.} Zira delillerin çokluğu, açıklığı ve berraklığı, bütün ilahi konularda, özellikle diriliş, haşir ve kabirlerden çıkış gibi büyük inanç esaslarında yakîn elde edilmesinin sebeplerindendir. Ayrıca bilinmektedir ki Allah hikmet sahibidir; mahlûkatı boş yere yaratmaz ve onları abes olarak bırakmaz. Nasıl ki kullarına emir ve nehiylerini bildirmek için peygamberler göndermiş ve kitaplar indirmişse, mutlaka onları cezasının yerleşeceği bir yurda nakledecektir. Böylece iyilik yapanları en güzel karşılıkla mükafatlandıracak, kötülük yapanları da kötülüklerinin karşılığını verecektir. {Yeryüzünü yayan da O'dur.} Yani onu kulların yararlanması için yarattı, genişletti, bereketlendirdi ve onlara hazırladı; içine kulların maslahatlarını koydu. {Ve onda dağlar yerleştirdi.} Yani büyük dağlar; yeryüzünün mahlûkatla birlikte sallanmaması için. Dağlar olmasaydı, üzerindekilerle birlikte sallanırdı; çünkü yeryüzü su akıntısı üzerinde durmaktadır ve sabitlik ve kararlılık ancak Allah'ın kazık kıldığı sabit dağlarla sağlanır. {Ve} onda {ırmaklar} kıldı; insanlara, hayvanlarına ve ekinlerine su verir. Bunlarla ağaçlardan, ekinlerden ve meyvelerden birçok hayır çıkarmıştır. Bu yüzden şöyle buyurmuştur: {Her türlü meyveden onda iki eş yaratmıştır.} Yani kulların ihtiyaç duyduğu iki çeşit. {Geceyi gündüzün üzerine örter.} Böylece ufuklar karanlığa bürünür; her canlı barınağına sığınır ve gün boyunca yorgunluk ve meşakkatten dinlenirler. Uykudan ihtiyaçlarını giderdiklerinde ise gündüz geceyi kaplar; artık sabahleyin gündüz işlerine ve amellerine dağılmış olarak çıkarlar. {Rahmetinin bir gereği olarak, dinlenmeniz için gece ve gündüzü yaptı; hem O'nun lütfundan aramanız, hem de şükretmeniz için.} [Kur'an: "Rahmetinden olarak sizin için gece ve gündüzü kıldı ki onda dinlenesiniz ve O'nun lütfunu arayasınız; umulur ki şükredersiniz."] {Şüphesiz bunda, ilahi maksatlar üzerine düşünen bir topluluk için âyetler vardır.} Bunları düşünerek ve ibret nazarıyla inceleyen kimseler için; bunları yaratıp tedbir eden ve yöneten, kendisinden başka ilah olmayan, ibadete layık tek varlık olan Allah'tır. Gaybı ve şahadeti bilen, Rahman ve Rahim olan, her şeye kadir ve her şeyde hikmet sahibi olan, yarattığı ve emrettiği şeylerde hamd edilmeye layık olan O'dur; tebâreke ve teâlâ. Kudretinin kemaline ve sanatının güzelliğine dair âyetlerden biri de şudur: {Yeryüzünde birbirine komşu parçalar ve bahçeler} vardır; içinde {üzüm, ekin ve hurma} gibi çeşitli ağaçlar bulunur ve benzeri şeyler vardır. {Hurmalardan, kökü bir olup birkaç gövdeli olanlar ve tek gövdeli olanlar vardır.} Yani kökü tek olup birçok ağaç olanlar ve her ağacın ayrı ayrı olanlar. Hepsi {tek bir suyla sulanır}, toprakları da birdir. {Yine de bazılarını bazılarına yemesi bakımından, renk, tat, fayda ve lezzet bakımından üstün kılarız.} Bu toprak iyidir; bol ot, bitki, ağaç ve ekin bitirir. Bitişik olan başka bir toprak ise ot bitirmez ve suyu tutmaz. Bir başkası suyu tutar ama ot bitirmez. Bir diğeri ekin ve ağaç bitirir ama ot bitirmez. Bu meyve tatlıdır, öteki acıdır, bir diğeri ise ikisinin arasındadır. Peki bu çeşitlilik, şeylerin kendi zatından ve tabiatından mıdır, yoksa azîz ve rahîm olan Allah'ın takdiri midir? {Şüphesiz bunda, akleden bir topluluk için âyetler vardır.} Yani kendilerine faydalı olanı gösteren, onları doğru yola ileten, Allah'tan vasiyetlerini, emirlerini ve yasaklarını anlayan akıl sahibi kimseler için. Yüz çeviren ve kalpleri kör olanlar ise karanlıklarında şaşkın dolaşır, sapıklıklarında bocalarlar; Rablerine doğru bir yol bulamaz ve O'nun sözünü kavrayamazlar.