Yani: İlk önce, Yûsuf'un kardeşleri Yûsuf'un yanına girdiğinde, { Yûsuf kardeşini yanına aldı }. Yani öz kardeşini; bu, kendilerini getirmelerini emrettiği Bünyamin'dir. Onu kendine yaklaştırdı, diğer kardeşlerinden ayırdı ve gerçek durumu ona bildirdi. { Dedi ki: Ben senin kardeşinim, artık yaptıklarına üzülme }. Yani kederlenme; çünkü sonuç bizim lehinedir. Sonra ona ne yapmayı planladığını ve işin sonuna kadar yanında kalması için neler düzenlediğini bildirdi. { Onların eşyalarını hazırlayınca }, yani her kardeşine ölçü verdi; kardeşleri arasında bu kardeş de vardı. { Kardeşinin heybesine su kabını koydu }. Su kabı, içilen ve içinde ölçü yapılan kaptır. Sonra eşyalarını yüklediler; yola çıkıp gittiklerinde { bir çağrıcı seslendi: Ey kafile, siz hırsızsınız }. Bu çağrıcı muhtemelen gerçek durumu bilmiyordu. { Onlar } yani Yûsuf'un kardeşleri { yüzlerini onlara döndürüp }, suçlamayı uzaklaştırmak için { dediler ki: Neyi kaybettiniz? } Hırsız, kendisinden çaldığı kişiden uzaklaşıp kaçmaktan başka bir derdi olmaz ki malı kendisinde kalsın; bunlar ise yanlarına gelmiş, kendilerine atılan suçlamayı gidermekten başka derdi olmayan kimselerdi. Bu yüzden "Bizim neyi çaldığımız" demeyip, bunu kesin olarak bildikleri için "Neyi kaybettiniz?" dediler. { Dediler ki: Kralın ölçü kabını kaybettik; onu getirene bir deve yükü ödül var; ben de buna kefilim }. Yani bunu bulana bir ücret olarak. Bunu, arayan çağrıcı söylüyordu. { Dediler ki: Allah'a yemin olsun, bilirsiniz ki biz yeryüzünde bozgunculuk yapmaya gelmedik ve hırsız da değiliz. } Yani her türlü günahla bozgunculuk yapmaya gelmediğimizi. Hırsızlık, yeryüzündeki en büyük bozgunculuk türlerindendir. Onlar yalnızca kendilerinin bozgunculuk yapmadıklarına ve hırsız olmadıklarına yemin ettiler; çünkü kendilerini suçlayanların bilgisi dahilinde böyle bir şeyin onlardan çıkmayacağını, iffet ve takvalarını gösteren durumlarını gözlemlediklerini biliyorlardı. Bu, "Allah'a yemin olsun, bozgunculuk yapmadık ve çalmadık" demelerinden suçlamayı daha güçlü biçimde reddetmektir. { Dediler ki: Yalancı iseniz, bunun cezası ne olsun? } Yani, yanınızda bulunursa bu fiilin cezası ne olsun? { Dediler ki: Cezası, eşyası kendi heybesinde bulunan kişinin kendisidir; ceza odur ki malın sahibi onu mülk edinir }. Onların dininde hırsızlık sabit olduğunda, çalınan malın sahibinin mülkü olmasının böyle olduğu; bu yüzden şöyle dediler: { İşte zalimleri böyle cezalandırırız }. { Bunun üzerine arayan, kardeşinin heybesinden önce onların heybelerine başladı }. Bu, kendisinin kasıtlı yaptığı zannedilen şüpheyi gidermek içindi. Onların heybelerinde bir şey bulamayınca { kardeşinin heybesinden çıkardı }. Gerçek durumu gözeterek "kardeşi aldı" ya da "çaldı" demedi. Böylece Yûsuf'un, kardeşlerinin fark etmeyeceği bir biçimde kardeşini yanında tutma isteği gerçekleşti. Allah şöyle buyurur: { Böylece Yûsuf için bu tedbiri aldık }. Yani bu hileyi kendisine kolaylaştırdık; bu hile sayesinde kınanmayacak bir amaca ulaştı. { Kralın dininde kardeşini alıkoyamazdı }, çünkü kralın dininde hırsızın malın sahibi olması yoktu; onlara göre hırsızın başka bir cezası vardı. Eğer hüküm kralın dinine göre verilseydi, Yûsuf kardeşini yanında tutamazdı. Ancak hükmü onların kendi aralarından yaptırdı ve istediğini gerçekleştirdi. Allah şöyle buyurur: { Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz }. Faydalı ilimle ve ulaşmak istediği amaca götüren yolları bilmekle; tıpkı Yûsuf'un derecelerini yükselttiğimiz gibi. { Her bilgi sahibinin üstünde bir bilen vardır }. Her alimin üstünde ondan daha bilgili biri vardır; sonunda ilim, gaybı ve görüneni bilen Allah'a varır. Yûsuf'un kardeşleri bu durumu görünce { dediler ki: Eğer bu kardeşi hırsızlık yaptıysa, şaşılacak bir şey değil. Ondan önce kardeşi de hırsızlık yapmıştı }. Kastettikleri Yûsuf aleyhisselâmdır. Amaçları kendilerini aklamak ve bu kardeşle kendilerinin ayrı olduklarını, aralarında hırsızlığa benzer bir şeyin çıkabileceğini göstermekti. Bunda onlara karşı bir kınama vardır. { Yûsuf bunu içinde tuttu, onlara açığa vurmadı }. Yani söylediklerine karşılık onların hoşlanmayacağı bir şey söylemedi; öfkesini yuttu ve meseleyi içinde sakladı. { Kendi kendine dedi ki: Yeriniz daha kötü; Allah sizin neyi anlattığınızı en iyi bilendir }. Yani bizi hırsızlıkla suçlayarak bizim hakkımızda nasıl nitelendirmeler yaptığınızı. Allah bizim bundan berî olduğumuzu bilir. Sonra kardeşlerinin onunla dostça bir yol izlediklerini görürüz; belki kardeşlerini onlara bırakır diye. Dediler ki: { Ey aziz! Onun yaşlı bir babası var }, yani ona dayanamaz ve ondan ayrılık ona ağır gelir. { Yerine bizden birini al; biz seni iyilik yapanlardan görüyoruz }. Bizimle ve babamızla iyilik et. Bunun üzerine Yûsuf dedi ki: { Allah'a sığınırım, bulunan eşyamızın kimin yanında bulunduğu dışında birini almaktan. } Yani, bizim eşyamızın yanında bulunan dışında birini alırsak bu bizim zulmümüz olur; suçsuz birini, eşyamızın yanında bulunanın suçuyla cezalandırırız. "Hırsızlık eden" demedi; yalan söylemekten sakınarak böyle dedi. { Biz öyle yaparsak, o zaman zalimlerden oluruz }; cezayı yerine koymamış oluruz.