البيانAraMakalelerSözlüklerRavîlerKonular

سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ (سبيل الرشاد: ١/٦٩٤، ح ٦٥٧)

Nâfi', Abdullah b. Ömer'den (radıyallahu anhüma) şöyle rivayet etti: "Abdullah b. Übey öldüğünde oğlu Resûlullah ﷺ'in yanına gelerek, 'Ey Allah'ın Resûlü, gömleğini bana ver ki babamı onunla kefenleyeyim, ona namaz kıl ve onun için bağışlanma dile' dedi. Resûlullah ﷺ gömleğini ona verdi ve şöyle buyurdu: 'Beni haberdar et.' Resûlullah ﷺ namaz kılmaya giderken Ömer (radıyallahu anh) -ravi, yani Ömer'dir- onu tuttu ve şöyle dedi: 'Allah sana münafıklara namaz kılmanı yasakladı değil mi?' Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Ben iki seçenek arasında muhayyer bırakıldım. [Kur'an: 'Onlar için bağışlanma dile ya da dileme; onlar için yetmiş kere bağışlanma dilesen bile Allah onları asla bağışlamaz.'] Bunun üzerine ona namaz kıldı. Bunun ardından Allah şu ayeti indirdi: [Kur'an: 'Onlardan ölen hiç kimse için asla namaz kılma.'] Bundan sonra onlara namaz kılmayı bıraktım." - Bir rivayette şöyle geçer: "Abdullah b. Übey öldüğünde oğlu Abdullah b. Abdullah, Resûlullah ﷺ'in yanına geldi. Resûlullah ﷺ ona gömleğini verdi ve onunla babasını kefenlemesini emretti. Sonra ayağa kalkıp onun cenaze namazını kılmak istedi. Ömer b. el-Hattâb onun elbisesinden tuttu ve şöyle dedi: 'Onun münafık olduğu halde ona namaz mı kılacaksın? Oysa Allah sana onlar için bağışlanma dilemeni yasakladı.' Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Allah bana tercih hakkı verdi.' Ardından [Kur'an: 'Onlar için bağışlanma dile ya da dileme; onlar için yetmiş kere bağışlanma dilesen bile Allah onları asla bağışlamaz'] ayetini okudu. Bunun üzerine, 'Yetmişten fazla dileyeceğim' dedi. Ravi dedi ki: Resûlullah ﷺ ona namaz kıldı, biz de onunla birlikte namaz kıldık. Sonra Allah ona şu ayeti indirdi: [Kur'an: 'Onlardan ölen hiç kimse için asla namaz kılma ve onun kabri başında durma; çünkü onlar Allah'ı ve Resûlü'nü inkâr ettiler ve fasık olarak öldüler.']" - Bir rivayette de şöyle geçer: "Abdullah b. Übey öldüğünde oğlu Resûlullah ﷺ'in yanına gelerek, 'Ey Allah'ın Resûlü, gömleğini bana ver ki onunla kefenleyeyim; ona namaz kıl ve onun için bağışlanma dile' dedi. Resûlullah ﷺ gömleğini ona verdi ve şöyle buyurdu: 'İşin bitince beni haberdar edin.' Cenaze işi bitince Resûlullah ﷺ'ı haberdar ettiler. Resûlullah ﷺ namaz kılmaya gelince Ömer (radıyallahu anh) onu çekti ve şöyle dedi: 'Allah sana münafıklara namaz kılmanı yasaklamadı mı?' Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: [Kur'an: 'Onlar için bağışlanma dile ya da dileme; onlar için yetmiş kere bağışlanma dilesen bile Allah onları asla bağışlamaz.'] Bunun üzerine şu ayet indi: [Kur'an: 'Onlardan ölen hiç kimse için asla namaz kılma.'] Böylece Resûlullah ﷺ onlara namaz kılmayı bıraktı."

Derece: Sahih

أخرجه أحمد، والبخاري، ومسلم، وابن ماجة، والترمذي، والبزار، والنسائي، وابن حبان، والبيهقي.

Arapça metin, senedi, ravîler ve âlimlerin hükümleri aşağıdadır.

سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ (سبيل الرشاد: ١/٦٩٤، ح ٦٥٧)

عن نافع، عن عبد الله بن عمر، قال:

"لما مات عبد الله بن أبي، جاء ابنه إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فقال: يا رسول الله، أعطني قميصك حتى أكفنه فيه، وصل عليه، واستغفر له، فأعطاه قميصه، وقال: آذني به، فلما ذهب ليصلي عليه، قال: يعني عمر، قد نهاك الله أن تصلي على المنافقين، فقال: أنا بين خيرتين: {استغفر لهم أو لا تستغفر لهم}، فصلى عليه، فأنزل الله تعالى: {ولا تصل على أحد منهم مات أبدا}، قال: فتركت الصلاة عليهم". - وفي رواية: "لما توفي عبد الله بن أبي، جاء ابنه عبد الله بن عبد الله إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فأعطاه قميصه، وأمره أن يكفنه فيه، ثم قام يصلي عليه، فأخذ عمر بن الخطاب بثوبه، فقال: تصلي عليه وهو منافق، وقد نهاك الله أن تستغفر لهم؟! قال: إنما خيرني الله، فقال: {استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم}، فقال: سأزيده على سبعين، قال: فصلى عليه رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وصلينا معه، ثم أنزل الله عليه: {ولا تصل على أحد منهم مات أبدا ولا تقم على قبره إنهم كفروا بالله ورسوله وماتوا وهم فاسقون}". - وفي رواية: "لما توفي عبد الله بن أبي، جاء ابنه إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فقال: يا رسول الله، أعطني قميصك أكفنه فيه، وصل عليه، واستغفر له، فأعطاه قميصه، وقال: إذا فرغت فآذنا، فلما فرغ آذنه به، فجاء ليصلي عليه، فجذبه عمر، فقال: أليس قد نهاك الله أن تصلي على المنافقين، فقال: {استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم}، فنزلت: {ولا تصل على أحد منهم مات أبدا}، فترك الصلاة عليهم".

سنده كاملًا في «صحيح البخاري»(اضغط على اسم الراوي لتعرف حاله)

حدثني عبيد بن إسماعيل، عن أبي أسامة، عن عبيد الله، عن نافع، عن ابن عمر رضي الله عنهما، قال: لما توفي عبد الله بن أبي، جاء ابنه عبد الله بن عبد الله إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم، فسأله أن يعطيه قميصه يكفن فيه أباه، فأعطاه، ثم سأله أن يصلي عليه، فقام رسول الله صلى الله عليه وسلم ليصلي عليه، فقام عمر فأخذ بثوب رسول الله صلى الله عليه وسلم، فقال: يا رسول الله تصلي عليه، وقد نهاك ربك أن تصلي عليه؟ فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم:

صحيح البخاري (البخاري، ت ٢٥٦هـ: ٦/٦٧، ح ٤٦٧٠) ↗

درجة الحديث

صحيحمن «سبيل الرشاد»، وقد جمع فيه مؤلفه الأحاديث الصحيحة، وخرّجها في الحاشية.

الحديث الصحيح: ما اتصل سنده بنقل الراوي العدل الضابط عن مثله إلى منتهاه، من غير شذوذ ولا علّة.

التخريج

التخريج: ذكر الكتب التي روت الحديث بأسانيدها.

أخرجه أحمد، والبخاري، ومسلم، وابن ماجة، والترمذي، والبزار، والنسائي، وابن حبان، والبيهقي.

في كتب الحديث الأخرى

صحيح البخاري (البخاري، ت ٢٥٦هـ: ٦/٦٧، ح ٤٦٧٠)سنن النسائي (المجتبى) (النسائي، ت ٣٠٣هـ: ٤/٣٩، ح ١٩٠٠)سنن ابن ماجه (ابن ماجه، ت ٢٧٣هـ: ١/٤٨٨، ح ١٥٢٣)مسند الإمام أحمد (أحمد، ت ٢٤١هـ: ٨/٤١٦، ح ٤٦٨٠)
اقرأه في موضعه من «سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ» ↗