البيانAraMakalelerSözlüklerRavîlerKonular

سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ (سبيل الرشاد: ١/٥٣٩، ح ٥١١)

Enes şöyle rivayet etti: "Cuma günü, Resûlullah ﷺ hutbe okurken ben minberin yanında oturuyordum. Bu sırada mescidin bazı halkı şöyle dedi: 'Ey Allah'ın Resûlü, yağmur kesildi, hayvanlar helak oldu. Allah'a dua et, bize yağmur yağdırsın.' Enes dedi ki: Resûlullah ﷺ ellerini kaldırdı; oysa gökyüzünde hiç bulut görmüyordum. Bulutları birbirine topladı (Haccâc dedi ki: Allah bulutları birbirine topladı), bunun üzerine bulutlar birleşip toplandı. Biz (Haccâc dedi ki: Koştuk) hatta yanında bulunduğu eşine dönmek isteyen güçlü bir adamın bile canının sıkıldığını gördüm. Böylece yedi gün yağmur yağdı. Resûlullah ﷺ bir sonraki cuma hutbe okumak için çıktı. Bu sırada mescidin bazı halkı şöyle dedi: 'Ey Allah'ın Resûlü, evler yıkıldı, yolcular yolda mahsur kaldı. Allah'a dua et, yüce Allah bu yağmuru bizden kaldırsın.' Enes dedi ki: Resûlullah ﷺ ellerini kaldırdı ve şöyle buyurdu: 'Allah'ım, yağmuru etrafımıza yağdır, bize zarar verme.' Bunun üzerine başımızın üzerindeki bulutlar açıldı; sanki bir taç (ortası boş bir halka) içindeydik. Çevremize yağmur yağıyor, bize ise yağmur yağmıyordu." Bir rivayette şöyle geçer: "İnsanlar şöyle dedi: 'Ey Allah'ın Resûlü, mallar helak oldu, kuraklık başladı. Ey Allah'ın Resûlü, mallar helak oldu, bize yağmur duası yap.' Resûlullah ﷺ cuma günü kalkıp minberde iken istiskâ duası yaptı (Hammâd, eliyle tarif ederek ellerini göğsü hizasında açtığını, avuç içlerini yere doğru çevirdiğini anlattı). Gökyüzünde tek bir bulut parçası yoktu. Resûlullah ﷺ dönmeden önce, güçlü bir gencin bile canının sıkılıp eşine dönmek istediğini gördüm. Bir sonraki cumaya kadar bize yağmur yağdı. İnsanlar şöyle dedi: 'Ey Allah'ın Resûlü, binalar yıkıldı, yollar kesildi. Allah'a dua et, bunu bizden kaldırsın.' Resûlullah ﷺ güldü ve şöyle buyurdu: 'Allah'ım, etrafımıza yağdır, bize zarar verme.' Bulutlar dağıldı ve Medine, bir taç içindeymiş gibi oldu." Bir rivayette de şöyle geçer: "Resûlullah ﷺ cuma günü hutbe okurken insanlar kalkıp bağırdılar ve şöyle dediler: 'Ey Allah'ın Resûlü, yağmur kesildi, ağaçlar kızardı, hayvanlar helak oldu. Allah'a dua et, bize yağmur yağdırsın.' Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Allah'ım, bize yağmur ver.' Bunu iki kez tekrarladı. Allah'a yemin olsun, gökyüzünde bir bulut parçası bile görmüyorduk; ancak bir bulut oluştu ve yağmur yağdırdı. Resûlullah ﷺ minberden inip namaz kıldı. Namazdan dönünce yağmur, bir sonraki cumaya kadar durmadan yağdı. Resûlullah ﷺ tekrar hutbe okumaya kalkınca insanlar bağırarak dediler: 'Evler yıkıldı, yollar kesildi. Allah'a dua et, bunu bizden alıkoysun.' Resûlullah ﷺ tebessüm etti, sonra şöyle buyurdu: 'Allah'ım, etrafımıza yağdır, bize zarar verme.' Bunun üzerine bulutlar Medine'den çekildi; çevresine yağmur yağıyor, Medine'ye ise bir damla bile düşmüyordu. Medine'ye baktım, sanki bir taç içindeydi." Bir rivayette de şöyle geçer: "Resûlullah ﷺ zamanında Medine halkı kuraklığa uğradı. Resûlullah ﷺ cuma günü hutbe okurken bir adam kalkıp dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü, hayvanlar, koyunlar helak oldu. Allah'a dua et, bize yağmur yağdırsın.' Resûlullah ﷺ ellerini kaldırıp dua etti. Enes dedi ki: Gökyüzü cam gibi açıktı. Sonra rüzgâr esti, bulut oluşturdu, bulut toplandı; gökyüzü bardaklarını boşaltır gibi boşaldı. Biz suyun içinde yüzer gibi evlerimize ulaştık. Bir sonraki cumaya kadar yağmur yağmaya devam etti. Yine o adam ya da başka biri kalkıp dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü, evler yıkıldı. Allah'a dua et, bunu alıkoysun.' Resûlullah ﷺ tebessüm etti ve şöyle buyurdu: 'Etrafımıza, bize değil.' Bulutun Medine çevresinde dağıldığını, sanki bir taç gibi olduğunu gördüm."

Derece: Sahih

أخرجه أحمد، وعبد بن حميد، والبخاري، ومسلم، وأبو داود، والنسائي، وأبو يعلى، وابن خزيمة، وابن حبان.

Arapça metin, senedi, ravîler ve âlimlerin hükümleri aşağıdadır.

سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ (سبيل الرشاد: ١/٥٣٩، ح ٥١١)

عن ثابت، قال: قال أنس:

"إني لقاعد عند المنبر، يوم الجمعة، ورسول الله صلى الله عليه وسلم يخطب، إذ قال بعض أهل المسجد: يا رسول الله، حبس المطر، هلكت المواشي، ادع الله أن يسقينا، قال أنس: فرفع يديه رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وما أرى في السماء من سحاب، فألف بين السحاب (قال حجاج: فألف الله بين السحاب)، فوألنا (قال حجاج: سعينا) حتى رأيت الرجل الشديد تهمه نفسه أن يأتي أهله، فمطرنا سبعا، وخرج رسول الله صلى الله عليه وسلم يخطب في الجمعة المقبلة، إذ قال بعض أهل المسجد: يا رسول الله، تهدمت البيوت، حبس السفار، ادع الله، عز وجل، أن يرفعها عنا، قال: فرفع يديه، فقال: اللهم حوالينا ولا علينا، قال: فتقور ما فوق رأسنا منها، حتى كأنا في إكليل، يمطر ما حولنا ولا نمطر". - وفي رواية: "أن الناس قالوا: يا رسول الله، هلك المال، وأقحطنا، يا رسول الله، وهلك المال، فاستسق لنا، فقام يوم الجمعة، وهو على المنبر، فاستسقى (ووصف حماد، وبسط يديه حيال صدره، وبطن كفيه مما يلي الأرض) وما في السماء قزعة، فما انصرف حتى أهمت الشاب القوي نفسه، أن يرجع إلى أهله، فمطرنا إلى الجمعة الأخرى، فقالوا: يا رسول الله، تهدم البنيان، وانقطع الركبان، ادع الله أن يكشطها عنا، فضحك رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وقال: اللهم حوالينا ولا علينا، فانجابت، حتى كانت المدينة كأنها في إكليل". - وفي رواية: "كان النبي صلى الله عليه وسلم يخطب يوم جمعة، فقام الناس فصاحوا، فقالوا: يا رسول الله، قحط المطر، واحمرت الشجر، وهلكت البهائم، فادع الله يسقينا، فقال: اللهم اسقنا، مرتين، وايم الله، ما نرى في السماء قزعة من سحاب، فنشأت سحابة وأمطرت، ونزل عن المنبر فصلى، فلما انصرف، لم تزل تمطر إلى الجمعة التي تليها، فلما قام النبي صلى الله عليه وسلم يخطب صاحوا إليه: تهدمت البيوت، وانقطعت السبل، فادع الله يحبسها عنا، فتبسم النبي صلى الله عليه وسلم ، ثم قال: اللهم حوالينا ولا علينا، فكشفت المدينة، فجعلت تمطر حولها، ولا تمطر بالمدينة قطرة، فنظرت إلى المدينة وإنها لفي مثل الإكليل". - وفي رواية: "أصاب أهل المدينة قحط على عهد رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فبينا هو يخطب يوم جمعة، إذ قام رجل فقال: يا رسول الله، هلكت الكراع، هلكت الشاء، فادع الله يسقينا، فمد يديه ودعا، قال أنس: وإن السماء لمثل الزجاجة، فهاجت ريح أنشأت سحابا، ثم اجتمع، ثم أرسلت السماء عزاليها، فخرجنا نخوض الماء حتى أتينا منازلنا، فلم نزل نمطر إلى الجمعة الأخرى، فقام إليه ذلك الرجل، أو غيره، فقال: يا رسول الله، تهدمت البيوت، فادع الله يحبسه، فتبسم، ثم قال: حوالينا ولا علينا، فنظرت إلى السحاب تصدع حول المدينة كأنه إكليل".

درجة الحديث

صحيحمن «سبيل الرشاد»، وقد جمع فيه مؤلفه الأحاديث الصحيحة، وخرّجها في الحاشية.

الحديث الصحيح: ما اتصل سنده بنقل الراوي العدل الضابط عن مثله إلى منتهاه، من غير شذوذ ولا علّة.

التخريج

التخريج: ذكر الكتب التي روت الحديث بأسانيدها.

أخرجه أحمد، وعبد بن حميد، والبخاري، ومسلم، وأبو داود، والنسائي، وأبو يعلى، وابن خزيمة، وابن حبان.

في كتب الحديث الأخرى

مسند الإمام أحمد (أحمد، ت ٢٤١هـ: ٢٠/٣٥٨، ح ١٣٠١٦)
اقرأه في موضعه من «سبيل الرشاد، هدي محمد ﷺ» ↗